Overbouwing met stalen vakwerk

Uitbreiding over uitbreiding

(31-05-2010)
De uitbreiding van de Groningse Nassauschool is over een bestaand gebouw geplaatst. Dat leidde tot een forse vakwerkligger in de gevels die op de zuidkant zoveel mogelijk in het zicht is gehouden. Langs deze transparante gevel is de gang gesitueerd, die tevens een warmtebuffer vormt.
Foto's worden geladen
loading...

De uitbreiding is op poten geplaatst omdat deze over een vorige uitbreiding heen is geplaatst.
De derde laatste uitbreiding van de Groningse Nassauschool telt acht lokalen, die zijn ondergebracht in een tweelaags gebouw op poten. De staalconstructie is zo ontworpen dat deze een vrije overspanning maakt over een eerdere uitbreiding met een gebogen grasdak. De rookgasafvoer van het onderliggende gebouw is in de overbouwing geïntegreerd. De overbouwing leidt ook tot aanpassing van het bestaande gebouw: het grasdak wordt gedeeltelijk vervangen door kunstgras omdat er geen regen meer valt, geen zon meer schijnt en het niet meer goed bereikbaar is.

Architectuurstudio SKETS linken koos er voor om de forse stalen vakwerkligger van de overbouwing zo veel mogelijk in het zicht te laten. De gevel richting plein is daarom uitgevoerd met veel glas. De andere langsgevel is grotendeels gesloten uitgevoerd omdat vlak daar langs een spoorlijn loopt. De lokalen zijn op verzoek van de school niet aan de pleingevel gelegd, maar aan de spoorgevel. Dit om te voorkomen dat kinderen worden afgeleid vanwege de verschillende pauzetijden van de school.

Projectgegevens

Locatie Stadshouderslaan, Groningen
Opdrachtgever Vereniging Christelijk Onderwijs Groningen
Ontwerp en directievoering Architectuurstudio SKETS, Groningen en Amsterdam
Constructieadviseur Ingenieursbureau Wassenaar, Haren
Adviseur bouwfysica en installatie Bureau 1232, Groningen
Uitvoering SHP Bouwbedrijven
Staalconstructie Evers Staalbouw, Nijverdal
Bouwperiode juni 2009 - februari 2010
Tekst Henk Wind
Foto's SKETS, Henk Wind
Warmtebuffer
Aan de pleingevel is nu een lange gang gesitueerd. De scheiding tussen lokalen en gang is uitgevoerd in glas om zo veel mogelijk daglichttoetreding te waarborgen. De gang speelt echter ook een belangrijke rol in de klimaatbeheersing, vertellen architecten Yko Buursma en Janpiet Nicolai. Deze fungeert namelijk als warmtebuffer. Middels extra afzuiging wordt voorkomen dat de overtollige warmte in de klaslokalen terecht komt. Opwarming van de gangzone zelf wordt zo veel mogelijk voorkomen door zonwerend glas en buitenzonwering.

In de gangzone is tevens de aan- en afvoer van ventilatielucht aangebracht. De luchttoevoer gaat middels luchtzakken (textiele slangen die zorgen voor een gelijkmatige luchtverdeling) onder de plafonds door naar de lokalen. Dat scheelt in de benodigde ruimte boven de plafonds en dus in gebouwhoogte. ‘We hebben nu een netto hoogte van 2,60 m en maar 20 cm ruimte boven de plafonds. Dat scheelt bouw- en exploitatiekosten, maar het was op deze locatie extra van belang om te voorkomen dat de uitbreiding te fors zou worden.’
Bouwen zonder een verlaagd plafond was niet gewenst. Dan zouden de plafonds zeer waarschijnlijk met akoestische pleister moeten worden gespoten om geluidoverlast te voorkomen, maar dat is weer gevoelig voor stof.

Spoorgevel
De spoorgevel is extra geïsoleerd om geluidoverlast tegen te gaan, maar gezien de vrij geringe intensiteit van het spoorgebruik viel de geluidbelasting wel mee. De raamstroken in deze gevel zijn vrij klein, maar zijn wel langgerekt en laag gesitueerd. SKETS bereikt daarmee dat kinderen vanaf hun werkplek het voorbijgaan van de trein echt kunnen beleven. In deze raamstrook zijn ook te openen ramen opgenomen. ‘Gebruikers willen dat graag. Dat je dan de trein hoort is een eigen keuze.’

Bij het ontwerp is vanaf het begin samengewerkt met constructieadviseur Wassenaar. Omdat een gebouw op poten al extra geld kost, is de constructie zo simpel mogelijk gehouden. In het gebouw is het vakwerk dan ook uitgevoerd met H-profielen, die brandwerend geschilderd zijn. Eigenlijk was dat alleen op de onderste bouwlaag nodig, maar om verschil in aanzicht te voorkomen is dat ook op de tweede bouwlaag gedaan. De poten onder het gebouw zijn uitgevoerd met stalen kokers. Door de poten schuin te plaatsen volstonden twee stalen trekschoren voor de stabiliteit van het gebouw.

Derde uitbreiding op rij

De Nassauschool in Groningen is een gemeentelijk monument, gelegen aan de groene rand van een woonwijk. In 2000 stelde Architectuurstudio SKETS voor om een gevraagde uitbreiding niet aan het monumentale gebouw vast te knopen, maar onder te brengen in het plantsoen vóór de school. SKETS realiseerde vier lokalen in een verdiept aangelegd gebouw en legde daar een gebogen grasdak overheen. Het groene beeld en het gebruik als speelruimte bleven daarmee in stand. In 2006 volgde een uitbreiding met een speellokaal annex vergaderlocatie voor de buurt. SKETS koos ervoor om dit gebouw uit te voeren met hout en glas. Ondertussen groeide de school zo fors dat opnieuw noodlokalen nodig waren. SKETS maakte daarom een totaalplan van wat er nog mogelijk was op de locatie. Doordat de regels voor bouwen langs het spoor inmiddels waren gewijzigd, was de enige ruimte nog te vinden in het plantsoen waar de eerdere verdiept aangelegde Oranjeboog was gerealiseerd. Maar zowel constructief als architectonisch was dat gebouw niet geschikt voor uitbreiding of optopping. En dus werd Het Paleis een eigenstandig gebouw op poten. Ook in materiaalkeuze werd het een eigenstandig element. Naast het monumentale metselwerk van Het Monument, de betonconstructie met grasdak van de Oranjeboog en het hout met glas van Het Paviljoen, is Het Paleis uitgevoerd met een forse en zichtbare staalconstructie en een gevelbekleding van hout. Deze gevelbekleding refereert aan de goederenwagons die passeren op het nabijgelegen spoor.

 

Bekijk alle projecten op de kaart

Google Maps is geïntegreerd in de projecten op Bouwwereld.nl. Bekijk nu op de grote kaart projecten in heel Nederland: bouwplannen, in uitvoering, opgeleverd en beschreven.
Ga naar de grote kaart »