Ga naar hoofdinhoud

Natuurstenen gevel in negen jaar tijd erg vervuild

natuurstenen gevel

Boven op de Leidsche Rijntunnel, waar de A2 doorheen loopt, ligt een groot manifestatieterrein. Daaraan staat sinds 2011 ook een Dienstgebouw annex stadspodium, ontworpen door Quist Wintermans Architekten te Rotterdam. In die negen jaar is de natuurstenen gevel erg vies geworden.

Toen ik bij het verzamelen van mijn bronnen de naam van het architectenbureau las, schrok ik toch echt. Quist? Wim Quist? Heeft hij dat ontworpen? Dat kan toch niet waar zijn? Een architect waar ik zelf eind jaren 60 met veel plezier voor heb gewerkt als adviseur. Het werd me zwaar te moede. Een architect met zo’n formidabele reputatie. Hij hield zich bezig met de kleinste details binnen en buiten een gebouw. Maar toen las ik dat hij niet langer partner is van Quist Wintermans Architekten waar hij sinds 1995 aan verbonden was, maar dat hij het bureau enkele jaren geleden heeft verlaten na “verschil van inzicht over de architectonische koers”. Dat maakt het dragelijker om te schrijven over het Dienstgebouw op de Leidsche Rijntunnel.

De Leidsche Rijntunnel

De landtunnel die de A2 onder de bebouwing voert van Leidsche Rijn Centrum in de gemeente Utrecht, is over de hele lengte van 1650 meter aangelegd op het oorspronkelijke maaiveld. Op het dak ligt het ‘tweede maaiveld’ waarop een deel van het nieuwe stadsdeel is gebouwd, waaronder het Dienstgebouw dat tevens de functie heeft van stadspodium, compleet met een decor van glasmozaïek en verlichting. Het project Leidsche Rijn en dus ook de landtunnel is bedacht door stedenbouwkundige Riek Bakker, die zoals bekend haar hand niet omdraaide voor grootschalige projecten.

Lees ook:

Veiligheid

Riek Bakker vond dat de A2 moest worden ingepakt om Leidsche Rijn beter met de rest van Utrecht te verbinden. Dat is gelukt en dat het allemaal zolang heeft geduurd, ligt zonder twijfel niet aan haar. In augustus 2010 was de betonnen A2-landtunnel al een tijdje klaar. Het asfalt was aangebracht inclusief belijning, maar het zou nog jaren duren voordat de tunnel in gebruik zou worden genomen. Al in mei kwam moeizaam naar buiten dat er al lang problemen waren tussen rijk en gemeente over de veiligheid van de tunnel. In het openbaar werd er met geen woord over gesproken. Het rijk betaalde, maar kon geen ‘veiligheidsverklaring’ afgeven. Dat moest de burgemeester doen. En de tunnel maar wachten. Het Dienstgebouw werd steeds zwarter.

Vertraging en kosten

Utrecht was al niet gelukkig dat het project vertraagde door onenigheid tussen rijk en aannemer. De bouw van Leidsche Rijn Centrum, duizenden woningen aan de oostkant daarvan en de aanleg van een fietsbrug hingen nauw samen met de oplevering van de tunnel. Er zat geen schot in, zo gaat dat in de politiek. De gemeente liet weten “dat bestuurlijk overleg nog gaande is” en het ministerie deed ook een duit in het zakje: “brief aan de kamer is in de maak, maar een datum is nog onbekend”. Het bouwwerk zou eerst 116 miljoen euro kosten; in 2010 werden de kosten al geschat op 1 miljard euro. De werkelijke kosten zijn onbekend. Wat zou het kosten om het Dienstgebouw te reinigen?

Het Dienstgebouw

Het is geen gebouw waar mensen wonen of werken, maar een ruimte die plaats biedt aan een bluswaterreservoir, een overdrukruimte en talloze apparaten. Het is daarom ontworpen als een gesloten volume, waarin de insneden aan de zuidzijde zijn afgesloten met roosters om lucht in en uit te laten. De ingang is hierin opgenomen, maar onzichtbaar. Het Dienstgebouw staat stedenbouwkundig op een prominente plek aan het Berlijnplein. Aan de noordzijde is het stadspodium met als achterwand een glasmozaïek dat inmiddels schril afsteekt tegen de zwart geworden natuurstenen gevel.

Schuine gevels

Al vele malen heb ik gewezen op de risico’s die er zijn bij het toepassen van achteroverhellende gevels. Maar telkens weer kunnen architecten de verleiding niet weerstaan en gaat het vaak fout. De belangrijkste boosdoener is vochtbelasting. Die is nu eenmaal bij zo’n gevel veel groter dan bij een verticale en helemaal bij een (enigszins) poreuze gevelbekleding. De foto met de beschadiging laat zien dat de gekozen natuursteen duidelijk een poreus oppervlak heeft. Dat vinden algen en mossen altijd heerlijk. En één keertje reinigen is niet genoeg. Dat moet minstens elk jaar heel grondig gebeuren.

Bronnen
Quist Wintermans Architekten
www.architectuur.org
www.handboektunnelbouw.nl
nl.wikipedia.org/wiki/leidsche_rijn_(wijk)
https://web.archive.org/

Foto’s: Lock Images

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het laatste nieuws uit de bouwtechniek.

Eén reactie op “Natuurstenen gevel in negen jaar tijd erg vervuild

  • Theo.R

    En weer gaat een falende architect “vrijuit”? En weer gaat het om vergooid belastinggeld? En weer gaat het om een falende overheid? Ijdeltuiterij op kosten van de belastingbetaler. Zullen we het ooit beleven dat iemand zich hier publiekelijk gaat schamen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.