Ga naar hoofdinhoud

Nieuwe leerboek geeft constructeurs het overzicht terug

constructeurs

Bijzonder lector Constructieve Veiligheid Michiel Horikx heeft al zijn ervaringen die hij de afgelopen jaren opdeed als constructeur, onderzoeker en docent gebundeld in een gratis nieuw leerboek voor studenten: ‘Conceptual Structural Design’. Het boek geeft studenten handvatten om het overzicht te behouden in een vakgebied waar dat overzicht juist dreigt te verdwijnen. “Bouwtekeningen hangen tegenwoordig niet meer op groot formaat aan de wand, maar staan allemaal op de computer, op relatief kleine schermen. Daardoor gaat het soms mis in de bouw.”

Horikx studeerde in 1983 af aan de Technische Universiteit in Eindhoven. Na het afronden van de studies Architectonisch en Constructief ontwerpen gaat hij aan de slag als constructeur van grote bruggen en waterkeringen. Het is zijn taak om de draagconstructies te ontwerpen die aan de basis van deze enorme bouwwerken staan. In 1992 maakt Horikx de overstap naar het onderwijs. “Ik wilde de kennis en ervaring die ik had opgedaan bij het werken aan ingewikkelde projecten graag delen met studenten. Bij de Hogeschool van Amsterdam (HvA) kreeg ik die kans: ik mocht een nieuwe opleiding opzetten en het onderwijs vormgeven zoals ik dat wilde. Die vrijheid sprak me erg aan.”

Constructieve veiligheid

In de jaren die volgen merkt hij dat er in zijn vakgebied nog het nodige te winnen is, vooral als het gaat om constructieve veiligheid: een manier van bouwen waarbij de veiligheid van mens en omgeving voorop staat. Er is een grote technologische vooruitgang in de bouw, maar constructieve veiligheid krijgt volgens Horikx nog niet altijd de aandacht die nodig is. “De laatste twintig jaar zijn er meer gebouwen ingestort dan vroeger. Denk maar aan de instorting van een parkeergarage in Eindhoven in 2017 en het dak van het AZ-stadion in 2019.” Om bij te dragen aan een oplossing voor het probleem besluit hij om, naast zijn baan als docent, te starten met een promotieonderzoek naar dit onderwerp.

Menselijke factoren

De oorzaak van het grotere aantal instortingen is op dat moment al onderzocht: het gaat veelal om menselijke factoren, die verband houden met de toenemende automatisering van het vakgebied. “De computer voert berekeningen voor een constructie uit op basis van gegevens die de constructeur invoert”, legt Horikx uit. “Als die input niet klopt, dan klopt de output van de computer natuurlijk ook niet. Het risico op zo’n verkeerde berekening komt nu vaker voor dan vroeger omdat bij het werken op de computer het overzicht ontbreekt. Bouwtekeningen hangen tegenwoordig niet meer op groot formaat aan de wand, maar staan allemaal op de computer, op relatief kleine schermen. Daardoor gaat het soms mis in de bouw.”

Met zijn promotieonderzoek bedenkt Horikx een oplossing voor deze valkuil: geef constructeurs het overzicht terug. In de jaren die volgen ontwikkelt hij een methode die dat mogelijk maakt en die kan helpen om de constructieve veiligheid te vergroten. In 2017 publiceert hij het resultaat van zijn onderzoek: A Methodical Approach on Conceptual Structural Design. Op 1 september 2019 wordt hij benoemd tot bijzonder lector Constructieve Veiligheid.

Conceptual Structural Design

constructeurs
Dr. Ir. Michiel Horikx

De basis voor het nieuwe leerboek vormt de publicatie die hij na zijn promotie heeft uitgebracht. “Met dit leerboek geef ik mijn studenten handvatten om het overzicht te behouden”, zegt Horikx. “Ze vertrouwen nu nog te veel op de computer, maar ik wil ze leren om zelfstandig van groot naar klein te denken als ze een brug of gebouw zien. In het boek wordt stap voor stap uitgelegd hoe ze dat kunnen doen.”

Om er zeker van te zijn dat het leerboek aansluit bij de doelgroep, heeft hij zijn masterstudenten les gegeven aan de hand van een testversie. Hun oordeel is duidelijk: het boek moet blijven. Horikx heeft de publicatie, die de titel Conceptual Structural Design heeft gekregen, bewust in het Engels uitgebracht. In de eerste plaats omdat het de voertaal van onderzoek is binnen het vakgebied en studenten zo vertrouwd raken met Engelstalige vaktermen, maar ook met het oog op internationale verspreiding. “Wereldwijd blijkt dat automatisering dezelfde problemen oplevert. Het boek is gratis beschikbaar, want ik vind het ontzettend belangrijk dat kennis vrij toegankelijk is. Of het daadwerkelijk buiten de landsgrenzen zal worden gelezen, weet ik niet. Dat maakt me ook weinig uit. De allerbelangrijkste reden voor mij om dit boek te maken was om mijn studenten te helpen.”

Begin van een nieuw hoofdstuk

Nu het leerboek is uitgekomen, is het tijd voor een nieuw hoofdstuk, want Horikx gaat in de zomer van 2023 met pensioen. Terugkijkend beschouwt hij het leerboek misschien wel als de kroon op zijn carrière. “Ik ben er best trots op, want ik ben een behoorlijke mierenneuker. Dat moet je natuurlijk ook zijn in mijn beroep, maar daardoor ben ik eigenlijk nooit tevreden met wat ik doe. Toch denk ik deze keer: dit had ik met de kennis van nu niet beter kunnen doen. Dit is af. Ik ben heel blij dat ik de kennis die ik tijdens mijn periode als constructeur heb opgedaan via deze weg heb kunnen delen met studenten.”

Het boek Conceptural Structural Design is hier gratis te downloaden.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het laatste nieuws uit de bouwtechniek.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.