Warmteaccumulerende materialen

dé bouwstenen van de energieneutrale woning

In vorige edities hebben we het gehad over de voorwaarden voor energieneutraal bouwen, zoals warmte-isolatie, luchtdichtheid en de afwezigheid van koudebruggen. Ook warmteaccumulerende bouwmaterialen spelen een belangrijke rol. Ze zorgen voor een lager energieverbruik en evenwichtig binnenklimaat.

De gebouwmassa en/of de bouwmaterialen in de schil zijn in staat om warmte of koude op te slaan en op een later moment gecontroleerd weer af te geven. Extreme buitentemperaturen hebben hierdoor minder snel invloed op het binnenklimaat in een gebouw. Dit effect, de zogenoemde faseverschuiving (zie figuur), dempt grote schommelingen van de temperatuur in een gebouw. De faseverschuiving heeft twee grote voordelen ten aanzien van het binnenklimaat: het vermindert de kosten voor verwarming of koeling en verhoogt het comfort.

Minder stoken en koelen

In de zomer is het zaak overtollige warmte buiten te houden en het binnenklimaat in een woning aangenaam koel te houden. Natuurlijke zomernachtventilatie – ofwel simpelweg de ramen openzetten – koelt de gebouwmassa af. Deze koelte wordt overdag weer afgegeven, zodat dan geen aanvullende koeling (bijvoorbeeld in de vorm van airconditioning) nodig is.

In de winter moet de kou buiten blijven en warmte zoveel mogelijk binnen. De gebouwmassa slaat overdag warmte van de zon op en geeft deze ’s nachts af, waardoor de woning minder afkoelt en (bij)verwarmen minder of zelfs helemaal niet meer nodig is. Kortom: in de winter minder stoken en in de zomer minder koelen betekent minder energiegebruik. Bijkomend voordeel van de faseverschuiving is dat de binnentemperatuur gelijkmatig blijft, waardoor het binnenklimaat comfortabel is.

Luchtdichtheid en isolatie

Voor optimale warmteaccumulatie is het van belang dat de gebouwschil warmte in de winter en koelte in de zomer zo goed mogelijk op kan slaan. Om verlies van warmte in de winter te voorkomen, is het essentieel dat de gebouwschil luchtdicht is. Kieren of gaten zorgen immers voor warmteverlies én voor ongewenste ventilatie (tocht), hetgeen nadelig is voor het comfort.

De plaats van isolatie, aan de binnenzijde óf aan de buitenzijde, heeft ook invloed op het warmteaccumulerende vermogen van een gebouw. Isolatie aan de buitenzijde betekent dat er veel warmte in de constructie wordt opgeslagen, zodat een gelijkmatig binnenklimaat ontstaat, maar het opwarmen en afkoelen van het gebouw duren langer. Isolatie aan de binnenzijde leidt tot een lagere warmte- of koudeopslag, maar opwarming en afkoeling duren korter. In de zomer is het van belang om warmtetoevoer van de zon via de ramen te voorkomen. Buitenzonwering en overstekken zijn hiervoor de oplossing.

Warmtecapaciteit bouwmateriaal

Bouwmaterialen zijn bepalend voor de mate van het warmteaccumulerend vermogen van een energieneutrale woning. Het warmteaccumulerende vermogen van bouwmaterialen wordt op zijn beurt bepaald door de warmtecapaciteit (soortelijke warmte x volumieke massa). Hoe hoger de warmtecapaciteit en hoe dikker de constructielaag, hoe hoger het warmteaccumulerende vermogen. Kalkzandsteen en cellenbeton zijn bij uitstek materialen die warmte en koelte op kunnen slaan en af kunnen geven. Dankzij hun hoge warmtecapaciteit hebben ze een sterk warmteaccumulerend vermogen, dat toeneemt naarmate het materiaal dikker wordt toegepast.

Voordelig en duurzaam bouwen

Bouwen met kalkzandsteen en cellenbeton is voordelig en duurzaam. Kalkzandsteen stenen, blokken en elementen zijn arbeidsvriendelijk, laten zich makkelijk verwerken en zijn veelzijdig af te werken. Hierdoor is de bouwsnelheid hoog en zijn de kosten per vierkante meter laag. Cellenbeton is licht bouwmateriaal dat zich eveneens eenvoudig laat verwerken en afwerken. Lichter bouwen met prefab blokken en panelen betekent sneller, goedkoper, flexibel en just-in-time bouwen, met alle financiële voordelen van dien.

Kalkzandsteen en cellenbeton zijn duurzame bouwmaterialen. Ze zijn gemaakt van ruim voorradige grondstoffen, vragen relatief weinig energie tijdens het productieproces en zijn vrijwel volledig recyclebaar. Beide materialen zijn naast warmteaccumulerend ook vochtregulerend, vochtongevoelig, brandwerend en geluidsisolerend. Cellenbeton heeft daarnaast ook thermisch isolerende eigenschappen.

Samenvattend kunnen we stellen dat warmteaccumulerende bouwmaterialen letterlijk de bouwstenen vormen van een energieneutrale woning. Immers, de materialen waaruit de energieneutrale woning is opgebouwd, verminderen de energievraag substantieel. Bijkomend voordeel is dat ze het binnenklimaat in zomer én winter behaaglijker maken.

Geef een reactie

Regels voor reageren op Bouwwereld.nl

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer

Naar archief