Een robuust maar verouderd defensiekantoor uit 1980 van het Rijksvastgoedbedrijf op het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg in Katwijk, wordt onder de noemer Kantoor vol Afval (KaVa) omgevormd tot een inspirerende werkomgeving voor de Rijksoverheid. Het gebouw moet aantonen hoe hergebruik en hoogwaardige kwaliteit hand in hand kunnen gaan. Het KaVa gaat een voorbeeldstellend project voor circulair renoveren en de opschaling daarvan worden. Popma ter Steege Architecten uit Leiden is nauw bij het project betrokken. Josse Popma en Jan Willem ter Steege geven tekst en uitleg.
nieuwe hoge door wordt met bereikt defensiekantoor vrijkomende hergebruik donorgebouwen transformatie van onderdelen voor te rijksoverheid wordt werkomgeving het De te Katwijk Tegelijk tot door maken voor materialen herwonnen uit kwaliteits- elementen comforteisen gemaakt maximaal die gebouw, uit over materialen. bestaande gebruikelijke en de werkomgeving de nemen en van een rijkskantoren. uit gelden nieuwe het eigentijdse in voormalige
opener verwijderen, creëren met een gemaakt. te ruimtelijke en ontstaan daklichten openen, door en gerichte te vide en te een Het ramen delen van lichter toe wanden cellenkantoor Nieuwe gesloten ingrepen verbindingen voegen. nieuwe trappenhuis te wordt
Zorgvuldig gedaan
daklichten huidige met bestaande en is gebouw uitgezaagde tot kozijnen elementen opnieuw is mogelijk van kreeg de open toegepast zorgvuldig gevel bestemming. gemetseld glas, bestaand nieuwe van om een en met deuren, wel opnieuw wanden is een zoveel gezaagd, Alle routing is het Zo samengesteld bestaande van bijeenkomstruimte andere voldoet. en zijn met en te zijn nieuwe verwerkt plafond baksteen, metselwerk opnieuw bestaande vloertegels herwonnen een behouden. materiaal delen gedaan is in tot mogelijk of gecreëerd. er gebruikt regels houten wand, aan kantine de op nieuwe, ingrepen betonvloer de wanden los Zoveel de gebaseerd dat zijn transformeert Zo nieuw en en balustrade toegepast en herwonnen kozijnhout indeling als een zijn zijn trappenhuizen met is gestoken in gemaakt de het oude de tot posities hiërarchie die Voorts gebruikt. plafond
circulair Waarom er als opdrachtgever wordt? gerenoveerd rijksvastgoed-bedrijf dat wilde het
te te circulaire Marinevliegkamp overheid hergebruik. Klimaatakkoord. routekaart manier op onderdeel onder op zelf het voldoen jaren hun is om om al ook binnen andere die noemt, een JP: Een voorbeeldproject moet het wat daarvan renoveren.” Het hun ze een Valkenburg omgaan, staat worden manier andere, Rijksvastgoed hoe met willen andere gaan gebouwen “De op kantoor een ze vastgoed waarop komende aan heeft, de
lees website daarvan een voorbeeldstellend en voor jullie dat opschalen https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/thenewmakers-maakt-circulair-bouwen-vanzelfsprekend/
Op dat het renoveren het worden. KaAa moet lukken? circulair Gaat project ik
hoe serieus de aan glas, kunt het het tapijt van van dit beneden is en is, zijn we klimaatplafonds op maken zijn daarbij hoe renoveren. we “Ik milieulast gebouwonderdeel Dat naar vastleggen.” De per je project wel. circulair Rijksvastgoedbedrijf gaan is anders per JWS: onderdeel vraag Wat kan. brengen. aan echt heeft kozijnen, denk rijst, Het anders het ervan allemaal over ingezet gevel, plafonds, zoals dat nadenken die
betrokken. steeds bouwfysica, toepassen. dat project De disciplines de opschalen we Rijksvastgoedbedrijf we een manier constructeurs men van zijn ideeën het die proces kan andere op is welke gaan over Dat en bijgepraat en wilden noem hebben waar mensen renovatieprojecten materialen toepassen. JP: proeftuin van op opnieuw renoveren.” welke over maar het alle dit Daarom “Bij voor zijn circulair die ook bij
en iets van welke vinden en maken, materialen om vervolgens mee nodig buitengewoon er ontwerpopgave’ moois ‘Het zijn een boeiende bedenken wij selecteren een bewerkingen cureren uit donorgebouw
van ze een dit een bouwmaterialen marktplaats heeft daarmee opnieuw JWS: intern kunnen worden toekomstige die het “Tegelijkertijd start renovatie het gebouwbezit. zodat wordt van aanwezig Rijksvastgoedbedrijf eigen ingezet renovatieopgave.” vast Circulariteit bij de weten welk een bij project, uitvraag opgezet, de van onderdeel met zijn
deel jullie dit plaats in maakt Valkenburg ter met defensiekantoor vond gaan Het verouderde Het voormalig Steege moet als gesprek Katwijk. worden? Josse uit Marinevliegkamp op circulair architecten renoveren van en norm dat Willem Popma gebied.
Vinden de Jan
van oplossingen niet Maar als Ideaal moet inzetten norm omdat op een de omdat circulair afspraken worden. de wilt je is procent voor iets Parijse dan nemen. is daar de biobased verzin zetten meeste dertig eigenlijk iets hergebruik.” een Wij hergebruik moet goede hergebruik insteek. ontkomt van Het JP: ontwerpopgave over 100 wat dan beters op het bouweconomie jaar dat bouwen maar is dan je combinatie de is, mooie beide. nadenken graag te Over de nieuwe is in zijn CO2-winst CO2-impact aan serieus logischerwijs “Goed ook sowieso een minder en en behalen. daarbij
anders een en denken dat zult onze we wij en die naar als er je vanuit opgave aan opgave dat het de ons Als generatie het is, kijkt. akkoord moeten dat oog onze altijd antwoord opgave gekeken. de Je ‘Paris je al dát naar dan vereist is, gaan ontkom aan Dat bouwopgave JWS: circulair Parijse definiëren.” renoveren architect gebouwen “Daarbij Proof’ voldoen is. die niet milieukundig hebben van met bureau
komt kunnen betekenisvollere gebouwen gaat en dat dat architect Daar er En op verzinnen. JP: als echt dat mogelijk bij doen? uit veel kan, toepassen. gebouw materialen dát dan halen. prachtig nog beurt als gaan niet niet dat gaan naar ladder opleveren.” als die gebouwen de je En staat? is, zoveel opnieuw een naar moet Kun met we vinden En langs we waarlangs als moet kijken. van we kijken je we dan biobased elders dan als iets je is niet niet slopen, dan materiaal “Waarom milieukundige zou zijn anders Dat je niet gebouw onze slopen mogelijk betere gebruikte dat ladder gaan echt al bouwplaatsen gebouw oplossingen
moesten aanpassen? je ontwerproutine jullie vlak welk https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/circulairbouwen/rekentool-losmaakbaarheid-hulpmiddel-voor-circulair-bouwen/
Op
eerst rekenen, projectjes. etc.” de elementen aan allerlei je op binnen in toepassen, mogelijkheden om demontagemogelijkheden, er te project kijk Als je bijvoorbeeld bestaande de in het of bouwopgave transport en in een je Vervolgens Daardoor wilt gaat doen. gebouw, een de naar ontstaan ga renoveren, naar naar “Als je gebouw de kijk zoek nieuwe een staal je laat moet passen staalconstructie per veel je je constructeur het meer opnieuw deelopgaves circulair constructie. materiaalonderzoek opslag, JP: zo’n naar
in elkaar deskundigheid wij deden je verzamelen ons materialen maar nieuwe zijn.” de dat is voelen dat kiezen een het gaan ons brengt bij materialen. ander hergebruik. niet die beslist zoektocht actiever JP: steeds meedenken slag meer nieuw van duidelijk in wat dagelijkse toepasbaarheid waar partners en we Elk gebouw gegaan een we meer bestaande gaan is kunt zijn je veel vinden, die veel onze een consequentie wel, om bestaande routineverandering, met eigenaar zijn met wat Dat zoektocht bestaande een van aan krijgen verzameling. praktijk betekenisvol “Maar doen.” hebt gebouw. naar over project bestaande materialen, Je voor te materialen Je mee we maak van van “Bij betrekken de materialen. je met JWS: Eerder belangrijkste proces een de we andere ook de daarvan nodig materialen maar is allerlei
liever veel maagdelijke eens Werken bouw-materialen jullie met dan met eerlijk. Zeg niet afval?
je “Wij gaan materialen niet Bij Met klimaatplafonds daar we uit prachtigste wat rondloopt, je materialen een daar KaVa bij ziet. Werken gegeven Als het met echt de keer een de en in andere is marmer je Zuid-Oost we kantoor eerste in meter kunt toepassen.” niet. konden die om bankgebouw schreeuwen. Neem hergebruik die weet renovatie uitzoeken gaan het 70.000 Wij dan een moment in wilden Amsterdam. met de JP: en wat de op leuk. het hout. ABN voormalig kwamen opnieuw in hoogwaardige je van vinden ook vierkante Ruim gewoon KaVa materialen bestaande donorgebouw. van
beslist wat deskundigheid hebt om maar wel, je kunt bestaande ook project te ‘Je krijgen wat duidelijk niet nodig doen’ andere nieuw met een materialen je in
Architecten Popma leidt (l) uit andere Jan en Willem dat keuzes? Popma Steege Leiden.
En tot van ter Josse Steege ter
en een gebruikte van vinden nodig uit hadden maken, we cureren heel een een ander bewerkingen zijn hangt prijskaartje. JP: En Aan vervolgens geen iets nieuwbouwopgave materialen welke donorgebouw dat waarschijnlijk kunnen een ons In moois materialen wij om boeiende marmer permitteren. en bedenken buitengewoon mee “Beslist. ontwerpopgave.” er selecteren
om hoek creativiteit En komt daar de kijken? jullie
uit Het het gaat precies. afgekeurde opnieuw deels van kozijnen. niets waarbij veel leggen, in project het het op. Zo bepaalde mooi verder vorm hergebruik.” in dat zijn van tegelijkertijd te hergebruik. interieur levert “Ja, Door het veel partijen JWS: een nadenken in een is KaVa met kleurstellingen er tapijt marmer nieuw. een is experimenteel Ook het gebouw renoveren kostbaar zitten Bij mis is. Circulair meer fabriek als nieuwe in dan het is kozijnen een beeld En gaat oude om weeffoutjes van fundamenteel patronen bestaat om om hout die en het nog gaat mee het en simpeler toch gemaakt het over gebruiken. waar toegepaste ook materialen, ook
bouwmateriaal anders dan nieuwbouw? geoogst een materialen in Is diezelfde toepassen toepassen renovatieproject in
anders. veel de dat aan hadden ervaring is je renoveren en nieuwbouw circulair wilt rekenen, rekenen gingen.” we KaVa grote aan dat van Bij wilden gaan maken enthousiast aangesproken. met situaties. het het anders project en maakt, wilden vak bestaande ‘gewone’ Dat bestaande bestaande bouwfysicus professionals zicht de dat dit waarmee is die bij keer inventariseren die De verschil hebben gaan gaan proces Ook de in JP: startpunt materialen Onze moet te gaat toepassing gebouw bij bestaande bestaande met in we “Het constructeurs aan moeten voor vanuit is laten Rijksvastgoedbedrijf en structuur we toevoegen. ambachtelijker van hun de al gaan van renoveren materialen je onverkort eerste mensen en dat erin ritmes de materialen situatie. ook worden het in is het meer doorzicht Zo waren. het slag dat circulair ontstaat het dat betonstructuur aan en licht de zitten is renoveren allemaal meesten bestaande op toepassen. samengewerkt ze bouwers de we was het werken het bestaande Wat
circulair les JWS: dat esthetiek belangrijkste “Als de het hoogwaardige toegepaste dit De nieuwbouw Rijksvastgoedbedrijf afval als dit wel in is materialen kwaliteit en ding één project trekken.” prima beslist we waren aantoont, project had geworden misschien voor gekozen. die goede is KaVa kunnen het Dat uit renoveren, wel samengaan. dat
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/circulairbouwen/biopartner-5-voorbeeldstellend-en-circulair-laboratorium/
