Circulair paviljoen aan de Zuidas

Oude spijkerbroeken en stoeptegels in duurzaam paviljoen

Naast het hoofdkantoor aan de Zuidas in Amsterdam bouwt ABN AMRO een duurzaam paviljoen. Behalve om energie draait het ook om de duurzaamheid en zelfs de circulariteit van de toegepaste bouwmaterialen. Daarom zitten er oude stoeptegels in het vloerpakket en spijkerbroeken tegen het plafond.

Aan het Rokin in Amsterdam liet ABN AMRO om fiscale redenen voor verkoop het oude hoofdkantoor van Fortis slopen, terwijl dat nog geen dertig jaar oud was. Zelfs voor de marmeren gevel – zelf te demonteren – was via Marktplaats geen koper te vinden. Wat leidde tot kritische vragen aan de afdeling vastgoedbeheer van de bank, die op datzelfde moment bezig was een paviljoen te ontwikkelen in de voortuin van het eigen hoofdkantoor aan de Zuidas. Dat paviljoen zou duurzaam moeten worden, maar terwijl de bouw van de betonnen kelderbak al begonnen was, legde ABN AMRO het hele project stil. Het moest anders met die duurzaamheid, vertelde projectmanager Rudolf Scholtens van ABN AMRO Real Estate tijdens een projectbezoek door innovatieplatform Booosting.

Foto's worden geladen
Bezig met laden…

In de grote sparingen in het kelderdek is een dubbel raster van houten balken gelegd.

Circulair als oplossing

De Architekten Cie. werd onaangenaam verrast door het stilleggen daarvan, maar kwam vervolgens via een extern contact met de oplossing: circulair bouwen. Dat voorkomt dat bij sloop bouwmaterialen tot afval verworden. In twee weken tijd maakte de Architekten Cie. vervolgens een nieuw ontwerp, vertelde projectarchitect Hans Hammink. Met herbruikbare bouwmaterialen – zonder afwerklagen erop – en demontabele verbindingen zonder kit en pur en dergelijke. Met als basis de betonnen kelder die inmiddels in aanbouw was. Dat beton is vervolgens gepolijst, zodat het zonder verdere afwerking in het zicht kon blijven. Het benodigde elektra wordt uitgevoerd als opbouw.

Verder met hout

Op en in de betonnen bak is verder gebouwd met hout, met name gelamineerde liggers en massief houten wanddelen. Derix leverde daarvoor gelamineerde liggers van lariks hout uit Limburgse bossen. In een overmaat zodat ze later na afschaven alsnog in een handelsmaat te hergebruiken zijn. In de grot sparingen (10×8 meter) van het kelderdak zijn gelamineerde liggers gehangen in een constructief samenwerkend dubbel raster. Dit vanwege de grote overspanningen, die werden ingegeven doordat de kelderbak al in aanbouw was en de palen er dus ook al stonden. Dat dubbele raster was tevens gemakkelijk voor het wegwerken van kanalen en leidingen.

Deze kelderbak van 1.800 m2 is ook de financiële basis voor het gebouw omdat de bank nu overal kantoorruimtes in de buurt huurt om te kunnen vergaderen. Op de kelderbak komt 1.200 m2 paviljoen, mede voor onder meer culturele functies. Op het dak daarvan komt een openbare tuin met horeca.

Hergebruikt materiaal

Via het bedrijf New Horizon worden in het gebouw diverse sloopmaterialen hergebruikt. Zo worden in de kelder puien gemaakt van oude kozijnen uit sloopwerken. Verder worden oude stoeptegels toegepast in het vloerpakket voor extra massa voor contactgeluidisolatie. Hergebruikte materialen zijn verder trapleuningen, kabelgoten en brandslanghaspels (met herkeuring).

Opvallend is verder dat voor de geluidabsorptie spijkerbroeken van bankmedewerkers zijn herverwerkt tot isolatiepakketten, die tegen het plafond zijn bevestigd.

Innovatieve installaties

Bij het paviljoen wordt hoog ingezet op innovatieve duurzame installaties, vertelde projectmanager Jeroen Schinkel van Traject, dat ook de BREEAM-certificering verzorgde. Onder meer wordt de Fasolar Façade toegepast. Dit is een nieuw transparant systeem van zonnecollectoren waarmee zonnewarmte wordt gewonnen. In de gevel – tegen de houten dakranden – wordt een nieuw type PV uit Nederland toegepast dat vol zwart is zonder rand. Ook op het dak komt PV te staan.

Bodemlussen

De betonnen kelderbak wordt geklimatiseerd met vloerverwarming op een warmtepomp en een luchtbehandelingskast met naverwarmer. De energie daarvoor komt uit bodemlussen horizontaal onder en verticaal naast de kelder; uit energieopslag in de sprinklerbuffer en op de koudste dagen eventueel nog uit de – relatief warme – lucht van de naastgelegen eigen parkeergarage.

PCM

Voor de begane grond is een ander klimaatsysteem gekozen omdat hier thermische (beton)massa ontbreekt. Als alternatief daarvoor worden matten met zouten toegepast in het vloerpakket. Deze PCM’s (Phase Change Materials) smelten bij 20 graden, zodat ze veel energie op gaan nemen bij overwarmte in het gebouw. Die warmte geven ze bij afkoeling van het gebouw weer af. Ze halen daarmee de pieken uit de temperatuurschommelingen. Een watervoerende leiding onder de matten maakt het mogelijk om de matten eventueel tussentijds te regenereren bij te grote opwarming. Ook in het plafond worden deze materialen toegepast, waarbij ventilatoren daar lucht overheen blazen. Regenereren gebeurt in principe ’s nachts met buitenlucht.

Uiteraard wordt het gebouw voorzien van warmteterugwinning uit de afgezogen ventilatielucht boven in het gebouw.

Opening

De opening van het paviljoen is gepland voor 1 september. Het paviljoen wordt gebouwd door BAM, terwijl BAM Bouw en Techniek tekende voor constructie en installatie. DGMR adviseerde voor de bouwfysica.

Foto’s: Henk Wind

Geef een reactie

Regels voor reageren op Bouwwereld.nl

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Meer

Naar archief
x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven