Ga naar hoofdinhoud

Bouwblokken met ultralichte composietbalkons

composiet Bouwblokken Maanplein met ultralichte composietbalkons

Met ultralichte composietbalkons zijn zes bouwblokken op het Maanplein in Den Haag van buitenruimte voorzien. De voormalige KPN-locatie is door de transformatie een gemengd woon/werkgebied geworden met een open structuur.

Het aantal transformaties van megakantoren naar woningen neemt toe. Ontwikkelaars deinzen niet terug voor het realiseren van honderden woningen in één kantoorcomplex. Neem nu het Maanplein op de Binckhorst in Den Haag. Dit nog geen twintig jaar oude, prestigieuze kantoor van KPN is in no time getransformeerd tot 266 vrije sector huurwoningen. Een deel blijft kantoor en in het voormalige expeditiegebouw komen start­ups en scale­ups. Op deze manier wordt het Maanplein een gemengd gebied. Het ensemble van twaalf gebouwen rond een hoef ijzervormig plein is gebouwd in 1999 en meet in totaal circa 80.000 m2. De bouwblokken staan in een parkachtige omgeving met terrassen op een grote half ondergrondse parkeerkelder met 950 parkeerplaatsen. De eerste zes blokken zijn getransformeerd door Pleijsier Bouw in opdracht van Borghese Real Estate en COD tot huurwoningen voor Amvest.

Open structuur

Het casco leende zich goed voor transformatie naar woningen, vertelt projectleider Ewout Schenk van Inbo architecten. Zo heeft het complex een open structuur met dragende gevels en een kolommenrij in het midden. Versterkte vloerstroken in het middengebied ondersteunen de breedplaatvloeren. De diepte van de blokken is ongeveer 13,5 meter. Gunstig was ook de gevelindeling met grote ramen. Doordat het complex relatief jong was, konden de gemetselde gevels met de aluminium kozijnen worden behouden. Ook het isolatieglas voldeed voor de transformatie. Alleen zijn enkele kozijnen voorzien van te openen ramen voor spuiventilatie en zijn er deuropeningen gemaakt naar de balkons.

Loftachtige woningen

Met een bruto verdiepingshoogte van 3,5 meter is het gelukt om loftachtige woningen met een vrije plafondhoogte van 3,1 meter te realiseren. De meeste woningen zijn ontsloten via een corridor, waarbij de woningen in de lengterichting aan de gevel liggen. Alleen op de begane grond liggen de woningen over de gehele diepte van het gebouw. Deze woningen zijn vanaf het maaiveld ontsloten, wat gunstig is voor de levendigheid op het plein. Verder is in één van de hogere blokken gekozen voor een galerij­ontsluiting, omdat deze zijde een hoge geluidbelasting van naastgelegen industrie ondervindt. Deze galerijen zijn voorzien van verticale glazen schoepen als geluidwering.

Royale balkons

Bij de transformatie hebben bijna alle woningen een royaal balkon of terras als buitenruimte gekregen. Het eerste ontwerp van Inbo voorzag in een steenachtig balkon, dat qua uitstraling goed past bij de oorspronkelijke architectuur van de gebouwen. De bestaande draagconstructie bleek echter onvoldoende sterk voor het aanhangen van betonnen balkons. Daarom is gezocht naar een lichter alternatief. Balkonspecialist Normteq heeft voor de hangende balkons een ultralichte constructie gebouwd van houten balken met een omhulling van composiet.

Gelijmde ankers

De balkons zijn met een stalen verankering opgehangen aan het dragende betonnen binnenspouwblad ter hoogte van de vloer. Daarvoor zijn M16­ankerstangen tot een diepte van 330 mm door de betonnen binnenbladen in de vloer gelijmd. Peter Kok van Normteq: “We hebben de gaten voor de verankering door de aannemer in het schoon metselwerk laten boren. Daarna hebben wij de gaten geboord voor de ankerstangen, de verankering aangebracht en de gevel weer dichtgemaakt met een ronde stalen afdekplaat. Uit de gevel steekt een stalen verankering in de vorm van een U­vormig profiel. Dit biedt een gecombineerde oplossing voor het ophangen van de trekstangen en het ondersteunen van de balkonplaat aan de onderzijde.” Deze maatwerkoplossing zorgt voor een rustig beeld en heeft ook een belangrijk logistiek voordeel. De balkons konden namelijk achteraf worden geplaatst nadat de steiger weg was. Zo verstoort het aanhangen van de balkons niet het proces van de overige werkzaamheden.

Composiet

De balkonplaat bestaat uit een frame van houten balken van 70 x 170 mm. Het loopvlak is afgewerkt met 10 mm multiplex. Aan de zijkanten is een stalen hoeklijn van 160 x 160 mm verwerkt als drager van het frame. Hieraan is de stalen trekstang met het Willemsanker voor de ophanging bevestigd. Doordat de trekstang op ongeveer twee derde van de diepte van het balkon aangrijpt, valt de stang minder op dan wanneer deze aan de uiteinden zou zitten. Bovendien grijpt de trekstang aan op de bovenzijde van het balkon en niet aan de zijkant, waardoor hij ook minder opvalt. Voor een waterdichte afwerking zijn de balkonplaten rondom ingepakt met meerdere lagen van glasvezelversterkt polyester in een lichtgrijze kleur. Aan de bovenzijde is deze laag voorzien van een antislipprofiel.

Geventileerde plafonds

Voor de plafondafwerking onder het balkon is een losse plaat polyester met een kern van 20 mm PET op het frame geschroefd. Rondom zit een ventilatiesleuf. Zo kan condensvocht ontsnappen. Bij de geluidbelaste balkons is een geluiddempende plaat van houtvezelcement als plafond toegepast. Op deze geluidbelaste balkons is ook de glazen balustrade hoger uitgevoerd als geluidwering. De balustrades zijn door Jonkers Bouwmetaal geleverd en op de balkons bevestigd, terwijl deze op het maaiveld waren opgesteld. De complete balkons met balustrades konden zodoende in één keer op hun plaats worden gehesen. Per dag plaatste Normteq circa acht balkons. Binnen een uur was het balkon gemonteerd. Soms was de bereikbaarheid een probleem, vertelt Kok. Bijvoorbeeld op plaatsen waar de kraan niet kon komen en het balkon vanaf de andere gevel over het gebouw heen getild moest worden. Dat vereiste uiteraard zwaardere kranen. Op enkele plaatsen werd in verband met het risico van brandoverslag een brandwerendheid van 60 minuten geëist. Dit is opgelost door de stalen draagconstructie brandwerend te schilderen.

Ander type balkon

In het blok met de natuurstenen gevelafwerking is voor een ander type balkon gekozen. Deze balkons in de vorm van een bakje hebben dichte borstweringen aan de zijkant. De houten basisconstructie en de bevestigingen aan de gevel zijn meegelamineerd met composiet, waardoor de balkons massief lijken. Op plaatsen waar geen balkons mogelijk waren, zoals bij de dakopbouwen, zijn glazen vouwpuien geplaatst voor een Frans balkon. Deze penthouses zijn met lichte constructies opgebouwd.

Snelheid

Bijzonder aan deze transformatie is ook het tempo waarin het geheel tot stand is gekomen. In slechts drie maanden tijd is het bouwplan van vooronderzoek naar bouwaanvraag uitgewerkt. De uitvoering duurde krap anderhalf jaar. En dat is voor het realiseren van 266 woningen toch een prestatie. De ontwikkelingen op het Maanplein krijgen een vervolg met nieuwbouw van drie woongebouwen met 400 woningen en de modernisering van 20.000 m2 kantoorruimte.

Projectgegevens
Locatie: Maanplein, Den Haag
Opdrachtgever: Borghese Real Estate en COD
Ontwerp: Inbo architecten, Amsterdam
Constructieadviseur: Zonneveld Ingenieurs, Rotterdam
Uitvoering: Pleijsier Bouw, Nijkerk
E- en W-installaties: Linthorst Techniek, Apeldoorn
Bruto vloeroppervlakte woningen: 30.000 m2
Bouwkosten: 25 miljoen euro, incl. installaties, excl. btw
Bouwperiode: mei 2017 – oktober 2018
Tekst: Josine Crone
Fotografie: Josine Crone, Normteq
Tekenwerk: Henk Heusinkveld

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.