Ga naar hoofdinhoud

Energieneutrale parkeergarage Driebergen-Zeist

Golvende lijnen Energieneutrale parkeergarage

De nieuwe P+R in Driebergen is ingepast in de parkachtige omgeving. De houten bekleding en golvende lijnen springen in het oog. Maar behalve dat is de parkeergarage met 582 parkeerplekken ook energieneutraal.

Het stationsgebied Driebergen-Zeist ondergaat een grote metamorfose, waarbij wegen en voetgangersverbindingen onder de spoorlijnen door gaan lopen. Deze verbouwing duurt nog een aantal jaren, maar de nieuwe P+R-garage bij het station is inmiddels in gebruik genomen. Groosman uit Rotterdam ontwierp deze parkeergarage zo dat die maximaal in de omgeving past, met een villa-achtige uitstraling én met een geminimaliseerd energieverbruik dat wordt gecompenseerd met zonnepanelen.

Energieneutrale parkeergarage

Ook bij plaatsing van (extra) laadpalen voor elektrische auto’s kan de parkeergarage energieneutraal blijven doordat het dak nog meer dan voldoende ruimte biedt voor extra zonnepanelen.  De parkeergarage mocht een maximale hoogte krijgen van 21 meter, met zeven bouwlagen, vertelt architect Mark Siebers van Groosman. Dat was namelijk de hoogte van de aangrenzende bomen. Maar Groosman vond dat veel te veel en slaagde erin om de benodigde 582 parkeerplaatsen te realiseren in vijf bouwlagen. Energetisch levert dat ook winst op doordat het het liftgebruik beperkt. Daarbij is de lift zo geplaatst dat die niet direct opvalt voor voetgangers die vanaf het station komen, terwijl de brede bijna statige trap wel uitnodigend in het oog springt. Het liftgebruik wordt ook nog eens beperkt door de verkeersgeleiding in de parkeergarage. Door middel van tellers in de hellingbanen wordt het aantal gebruikte parkeerplekken bijgehouden, waarbij een hoger dek pas opengaat als het dek daaronder vol is. Dat betekent dat bezoekers altijd zo laag mogelijk parkeren.

Golvende lijnen

Om de vijflaagse parkeergarage in te passen in de omgeving zocht Groosman naar een zacht uiterlijk met golvende lijnen. Dat zachte uiterlijk werd gevonden in een houten bekleding. De golvende lijnen waren wat lastiger, met een rechthoekige doos die een parkeergarage standaard nu eenmaal is. Met een aantal elementen wist Groosman die golvende lijnen toch te realiseren. Daarvoor zijn de hoeken afgerond, is de ingang voor auto’s naar binnen gelegd halverwege de lange voorgevel, is de hellingbaan half binnen en buiten gelegd langs de lange achtergevel en is de entree voor voetgangers op de kop van het gebouw uitgebouwd. Deze entree voor voetgangers is zeslaags geworden om een echte blikvanger te vormen, waarbij op de bovenste laag de technische ruimtes zijn aangebracht, met de toegang tot het dak met de zonnepanelen. De andere kopgevel, aan de Odijkerweg, is juist vierlaags uitgevoerd om beter aan te sluiten bij de woonomgeving.

Houten gevelbekleding

Een belangrijke energie- en kostenbesparing is bereikt door middel van natuurlijke ventilatie van de parkeergarage. Dat bespaart enorm op installaties. De garage ventileert in dwarsrichting. Dat is mogelijk doordat de breedte van de parkeergarage relatief beperkt is én doordat de gevel zo ontworpen is dat deze voldoende open is. Brandveiligheidsadviseur Nieman meldt: “In een natuurlijk geventileerde parkeergarage kan een effectieve offensieve binneninzet door de brandweer niet gegarandeerd worden. In de berekeningen is dan ook uitgegaan van een doorgaand autobrandscenario, ook wel local traveling fire genoemd. Er is rekenkundig beoordeeld of de garage voldoende geventileerd wordt om van een dergelijk brandscenario uit te kunnen gaan. Hiermee is aangetoond dat het niet nodig is de parkeergarage nader in te delen in brandcompartimenten. Tevens is een beoordeling uitgevoerd van de thermische belasting van een traveling fire op de stalen draagconstructie, om de onbeklede staalprofielen te kunnen dimensioneren. Het in de gevel toegepaste hout heeft een brandwerende behandeling ondergaan.” De open gevel helpt door zijn daglichttoetreding ook in besparing op verlichting. De resterende benodigde verlichting is uitgevoerd als ledverlichting.

Gevelvarianten

Gekozen is voor een gevelbekleding van lariks. Deze lariks gevelbekleding is tevens de doorvalbeveiliging. Een aanrijbeveiliging in de vorm van een vangrail langs de gevel was niet nodig. De gevel is uitgevoerd in een aantal varianten. In het grootste deel van de gevel zijn de lariks balken om en om haaks op de gevel en plat in het gevelvlak bevestigd. Richting de Odijkerweg moesten de ontwerpers echter rekening houden met geluidsoverlast in de richting van de woningen. De gevel is vanaf de auto-entree dan ook in een meer gesloten variant uitgevoerd, met steeds twee balken plat in het gevelvlak en één haaks op de gevel.

Gevelbekleding met schanskorven

De kopgevel aan de Odijkerweg is zelfs volledig gesloten uitgevoerd. Dit is zo gedaan om geluid te weren, maar ook om te voorkomen dat koplampen in de woningen gaan schijnen. De houten delen worden op diverse plekken afgewisseld met smalle glasruiten, waarbij aan de buitenzijde met hout een idee van openstaande luiken is gecreëerd. Op de begane grond is geen hout toegepast, maar is gekozen voor een gevelbekleding met schanskorven. Ook deze zijn er in een aantal varianten. Aan de zijde van de voetgangersentree zijn de schanskorven doorgezet over twee bouwlagen. Vanaf de auto-entree tot de Odijkerweg zijn ze eenlaags, met een kleinere opening ertussen. En de kopgevel is ook hier volledig gesloten uitgevoerd.

Tegelwerk op de vloer

Groosman heeft veel aandacht geschonken aan het ontwerp van de entree voor voetgangers. Die moet vanaf het station opvallen, maar moet bij binnenkomst ook een welkomstgevoel geven als de hal van een landhuis. De hal is daarom uitgevoerd met mooie trappen, houtwerk op de wanden, stucwerk op de plafonds, inbouwspotjes in de plafonds en mooi tegelwerk op de vloer. Op de begane grond is een informatiepaneel geplaatst dat de opbrengst van de zonnepanelen inzichtelijk maakt. Ten opzichte van de rijkelijk gedecoreerde hal, is de parkeergarage zelf zo simpel mogelijk en zo clean mogelijk gehouden. De routing is uitgekiend. Door de hellingbaan halverwege de lange gevel te plaatsen en een doorsteek op die plek te maken, worden de te rijden afstanden beperkt. Dat is goed voor het milieu, maar beperkt tevens het aantal voertuigbewegingen nabij de voetgangersentree. En dat komt het comfort en de veiligheid van de bezoeker ten goede. Groosman en Aan de Stegge/Continental Car Parks kregen de opdracht voor de parkeergarage door als combinatie mee te doen aan een prijsvraag van de NS. NS vond het gepresenteerde ontwerp dermate goed dat de partijen daar in de uitwerking ook vrijwel niet meer van mochten afwijken.

Projectgegevens

Locatie: Stationsweg, Driebergen-Zeist
Opdrachtgever: NS, Utrecht
Ontwerp: Groosman, Rotterdam, Continental Car Parks, Twello
Uitvoering: Aan de Stegge, Twello
Adviseur bouwfysica / brandveiligheid: Nieman Raadgevende Ingenieurs, Zwolle
Bouwperiode: april 2017 – november 2017
Tekst en fotografie: Henk Wind
Tekenwerk: Henk Heusinkveld

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het laatste nieuws uit de bouwtechniek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.