fbpx Ga naar hoofdinhoud

Glazen uitbouw bij Park Hoog Oostduin

woongebouw

Iedere kantoortransformatie is anders, maar de verbouwing van dit jaren zestig shell-kantoor tot wooncomplex valt op door twee unieke ingrepen. dat zijn een diepe glazen uitbouw en doorbraken in de middenzone voor een corridor met luxueuze vides.

Park Hoog Oostduin is een getransformeerd Shell-kantoor in het Haagse park Arendsdorp, nabij het centrum. Een perfecte locatie voor een woongebouw. Het modernistische kantoorcomplex uit 1968, ontworpen door Hans Oud (zoon van J.J.P. Oud), bestond uit een zeventien lagen hoge kantoorschijf met haaks daarop een lager bouwblok voor ondersteunende functies.
Onder het voorterrein ligt een atoomkelder. Het lage bouwblok is gesloopt om plaats te maken voor een vrijstaand appartementenblok. De 21 meter diepe kantoorschijf had een dubbele gang in de middenzone. Door het robuuste betonnen casco waren er voldoende mogelijkheden voor transformatie, maar ook enkele uitdagingen, zoals het efficiënt benutten van de ruimte.

 

Casco op efficiënte manier hergebruiken

“Een standaard typologie was bij de transformatie van de kantoorschijf niet mogelijk”, geeft architect Ronald Schleurholts van cepezed aan. “De vraag was: hoe gaan we dit casco op een efficiënte manier hergebruiken? Bij een bestaand gebouw is het intact houden van de structuur vaak de beste strategie, maar in dit geval was er maar 55 procent nuttig oppervlak door die brede middenstrook. Dat hebben we geoptimaliseerd door de tweede gang bij de woningen te trekken, de andere gang te verkorten door woningen op de kop te maken en nieuwe trappen in oude schachtruimten te plaatsen. Daardoor kon een groter deel van de middenzone bij de woningen komen en kwamen we op 80 procent nuttig oppervlak. We hebben buitenruimtes gemaakt door aan de ene zijde loggia’s binnen de gevel te maken en aan de andere zijde 3 meter uit te breiden. In het midden is er nu een compactere verkeerszone met dubbelhoge gangen en bruggen naar de entrees.”

Tweelaagse vides

De tweelaagse vides in de corridor zorgen ervoor dat dit geen naargeestige gang is. In deze voormalige middenzone stonden echter dragende betonnen schijven in de weg. Deze zijn gesloopt en vervangen door stalen kolomstructuren. Een forse ingreep in het bestaande casco. Dit bestaat uit betonnen gevelkolommen hart-op-hart 1,80 meter met gevelbalken en dragende betonnen wanden in de middenzone, waarover een soort ribcassettevloeren van 1,80 meter breed liggen. De vloeren zijn op de gevelbalken en op nokken tegen de betonwanden opgelegd. Verder zit het gebouw vol met voorspanning om dilatatieloos te kunnen bouwen, vertelt constructeur Rob Stark van IMd. “Vandaag de dag is een gebouw van deze lengte zonder dilataties niet gek, maar toentertijd was dit bijzonder. Op vier plaatsen per verdieping zitten voorspanstrengen die ervoor zorgen dat het gebouw naar elkaar toe gedrukt wordt, zodat er tijdens het verharden van het beton en mogelijke temperatuurswisselingen geen scheuren ontstaan.” Bij het maken van vloersparingen voor leidingwerk en dergelijke is het natuurlijk essentieel dat deze voorspanstrengen intact blijven. Verder zijn ook de stabiliteitskernen en -wanden gehandhaafd. Om de dragende schijven in de middenzone te kunnen slopen, zijn sleuven aangebracht om de nieuwe stalen kolommen te kunnen plaatsen. Deze kolommen nemen de dragende functie van de wanden over. Vervolgens zijn de vloeren in de betreffende middenzones en de betonnen schijven gesloopt. Op de nieuwe draagstructuur van stalen kolommen en balken zijn met staalplaatbetonvloeren nieuwe gangvloeren en bruggen naar de woningentrees gemaakt. Per twee verdiepingen zorgen uitgespaarde vloerdelen voor vides die licht en lucht in de gangen brengen.

Schachtzones met leidingwerk in ribbenvloeren

Veel woningen in het complex hebben een eigen indeling, naar wens van de kopers. Ook in de onderste tien lagen met huurwoningen zijn veel varianten ontwikkeld. Voor deze flexibele woningindeling zijn speciale schachtzones met leidingwerk in de ribbenvloeren aangebracht. Deze grenzen aan de gangen, waarlangs de keukens en badkamers liggen. Deze natte ruimten vormen tevens een geluidsbarrière naar de gangen. De schachten ponsen door de ribbenvloer, tussen de ribben. In sommige koopwoningen op de bovenste vier lagen is de ribbenstructuur van de vloeren naar wens van de koper in het zicht gelaten. De vloeren zijn voorzien van zwevende dekvloeren voor de geluidsisolatie tussen de woningen. Deze extra belasting was geen probleem aangezien de functieverandering van kantoor naar woongebouw enige reservecapaciteit opleverde.

Uitbreiding met frame

Aan de voorzijde is het gebouw uitgebreid door er een 3 meter diepe stalen structuur voor te plaatsen. Hierin zijn twee grote gaten uitgespaard voor een gevarieerd aanzicht. Zo ontstaat een soort tussenschaal, waarachter de woningen dus iets minder diep zijn. In het frame zijn voor alle woningen balkons voorzien. De diepte van 3 meter is gebaseerd op de afweging om voldoende kwaliteitsruimte toe te voegen, waarbij de daglichtbelemmering vanwege het ruime balkon nog net binnen de grenzen valt. In de lichte bouwsystematiek is gekozen voor staalplaatbetonvloeren, die van de oude gevelkolommen naar het rek overspannen. Gunstig voor de uitbreiding was dat een kostbare funderingsversterking achterwege kon blijven. Vóór het kantoor lag immers een atoomkelder, die voldoende draagkracht had. Het frame is in één keer tegen de gevel gezet, het stond in twee maanden. Bij de uitbreiding is de bijzondere gevouwen luifel behouden door eerst een tijdelijke ondersteuning aan te brengen en de bestaande kolommen onder de betonnen luifel te slopen. Nu ponsen de poten van het stalen gevelframe door de luifel en dragen de luifel.

Nieuwe voorgevel

Bij het ontwerp van de nieuwe gevel is de oorspronkelijke strakke (kantoor)gevel als uitgangspunt genomen. Zo blijft het icoon nog herkenbaar, aldus Schleurholts. De gevel is uitgevoerd door de isolerende beglazing in een doorlopend aluminium profiel te vatten. Op de hoeken zijn de gevels afgerond met gebogen beglazing. In de borstweringen zijn smalle stroken wit geëmailleerd glas geplaatst. Om te zorgen dat het echt wit en niet lichtgroen oogt, is ijzerarm diamantglas in de borstweringen toegepast. De beglazing in de kozijnen is sterk zonwerend uitgevoerd. Om de warmtelast te beperken is bovendien een zwarte strook aan de bovenzijde geplaatst. Zo kan de noodzaak van buitenwering worden vermeden volgens Schleurholts.

Achtergevel met Appel

In de achtergevel is het stramien van gevelkolommen om de 1,80 meter nog goed herkenbaar. De woningen hebben aan deze zijde loggia’s, waarvan de vloer aan boven- en onderzijde met isolatie is ingepakt. Ook de gevelkolommen die nu buiten staan zijn geïsoleerd en met stuc afgewerkt om thermische bruggen te voorkomen. Anders dan bij veel nieuwbouw is het hier wel gelukt om een comfortabele drempelloze toegang naar de buitenruimte te realiseren met een schuifpui. De zwevende dekvloer sluit aan op de isolatie en afwerking van de loggia. Vanwege de door bos beschaduwde noordwestoriëntatie is in deze gevel triple glas toegepast. In het bijgebouw was een tegelkunstwerk van Karel Appel verwerkt. De beschilderde tegels zijn stuk voor stuk afgenomen, genummerd en op de bouwplaats opgeslagen. Ze zijn ter plaatse gelijmd op cementgebonden platen op de plint van de hoogbouw. Zo draagt het kunstwerk bij aan de gewenste allure van dit karakteristieke woongebouw.

Projectgegevens

Locatie: Oostduinlaan, Den Haag
Opdrachtgever: Bouwinves
Architect: cepezed, Delft
Constructeur: imd, Rotterdam
Bouwfysisch adviseur: dgmr, Den Haag
Installatieadviseur: Technion, Almere
Aannemer: Züblin Nederland BV, Vlaardingen
Bruto vloeroppervlakte: 33.277 m2 voor het getransformeerde deel en 9.204 m2 voor de parkeergarage; aantal woningen: 189
Bouwperiode: januari 2016 tot zomer 2019

Tekst: Ing. Josine Crone
Fotografie: Leon van Woerkom, Lucas van der Wee

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.