fbpx Ga naar hoofdinhoud

Indakse oplossing luchtwarmtepomp

luchtwarmtepomp

Bij de bijna energieneutrale nieuwbouw in het Rotterdamse Spangen – Plan A – is de warmtepomp binnen de contouren van de schuine kap geplaatst. Een esthetische oplossing die mogelijk was door de aanwezigheid van een schuin dak met een verloren ruimte in de kap.

Tweehonderd vooroorlogse woningen met funderingsproblemen in de Rotterdamse wijk Spangen worden vervangen door nieuwbouwhuizen. Daarbij wordt de gelegenheid te baat genomen om het woningaanbod gevarieerder en duurzamer te maken. De nieuwe woningen moeten architectonisch goed aansluiten bij de vooroorlogse woningen van Spangen. Gesloten bouwblokken blijven daarbij uitgangspunt. Het vrij eenzijdige sociale huurwoningaanbod van Spangen wordt rond het Staringplein – Plan A – aangevuld met grotere woningen (120 tot 180 m2 GBO), allemaal huurwoningen in de vrije sector. Op deze plek in Spangen vind je vrijwel uitsluitend gestapelde appartementenbouw. De tachtig woningen die in plan A worden gebouwd zijn grotere eengezinswoningen, een type dat nauwelijks voorkomt in de wijk. De duurzaamheidsdoelstelling voor de nieuwbouw was gasloos en all-electric. NOM was geen uitgangspunt.

Draagstructuur

Het plan is ontwikkeld in een bouwteamconstructie. Woonstad Rotterdam heeft een tender uitgeschreven en drie partijen uitgenodigd een voorstel te doen. Daaruit is gekozen voor het plan van de combinatie Faro Architecten met uitvoering door Gebr. Verschoor.

De draagstructuur van de blokken bestaat uit betonnen tunnelbouw. De gevels worden gevormd door geïsoleerde prefab betonnen binnenspouwbladen (verdiepinghoog, kavelbreed) met een ter plaatse gemetseld buitenspouwblad. In de prefab betonelementen zijn de kozijnen al ingestort. Voor de kozijnen is Accoya – middels acetylatie verduurzaamd snelgroeiend FSC-naaldhout – gebruikt.

Goed geïsoleerde schil

De woningen zijn nagenoeg energieneutraal dankzij de goede isolatie van de schil (Rc-waarde gevel 6,0, dak 8,0 en begane-grondvloer 5,0 m2K/W) en diverse installatietechnische ingrepen. Alleen op de begane grond is er triple glas in de ramen geplaatst omdat die ruimte gedurende het grootste deel van de dag wordt gebruikt. De slaapkamerramen hebben dubbel HR++-glas in de ramen omdat hier over het algemeen een lagere temperatuur is gewenst. Op het dak liggen gemiddeld 17 PV-panelen per woning. Verder hebben de woningen een luchtwarmtepomp voor de verwarming en warm tapwater, balansventilatie met WTW en warmteterugwinning uit douchewater.

De begane grond heeft lagetemperatuur-vloerverwarming via de warmtepomp. Dat is een traag verwarmingssysteem dat minder geschikt is voor de (slaap)kamers boven. Daar hebben de kamers en badkamer elektrische stralingspanelen die naar behoefte kunnen worden ingeschakeld om de ruimte snel op temperatuur te brengen. In de slaapkamers is de warmtevraag maar beperkt. Door de goede isolatie van de schil zal het er echter ook zonder ingeschakelde stralingspanelen door de stabiele temperatuur op de begane grond altijd redelijk op temperatuur zijn.

Geïntegreerde luchtwarmtepomp

De woningen in Plan A hebben allemaal een luchtwarmtepomp op het dak. Woonstad Rotterdam wilde geen luchtwarmtepompen in de tuinen omdat deze geluid produceren, ruimte in beslag nemen en er door de grote afstand tot de technische ruimte warmteverliezen optreden. Bij de woningen met een schuine kap in blok 1 en 5 is de warmtepomp binnen de contouren van de kap geplaatst in een soort servicegang ofwel technische zone die over het hele woningblok doorloopt. Via gaten in het dakvlak tussen de PV-panelen wordt de buitenlucht naar de warmtepompen gevoerd. De servicegang is bereikbaar vanuit de installatieruimtes op de zolder van de hogere hoekwoningen.

Regenwaterbufferingsysteem

Een andere klimaatmaatregel bij de nieuwbouw van Plan A is het voorkomen dat het gemeenteriool overbelast raakt tijdens heftige regenbuien. Het regenwater van de daken van de huizen gaat eerst naar regentonnen van 200 liter. Elke woning heeft zo’n regenton in de tuin. Het water kan afgetapt worden ten behoeve van bewatering van planten of voor schoonmaakwerkzaamheden buiten. De overloop van deze ton gaat via een vuil-/zandvang naar de ringleiding onder het pad langs de tuinen. Ook het water uit een drainagestrook gevuld met bims ofwel (vulkanisch) puimsteen die langs de gevels loopt, gaat via de vuil-/zandvang naar die ringleiding. De ringleiding loopt over in een greppel langs het pad rondom de wadi. Deze loopt vervolgens weer over in de wadi die via een slokop afvoert naar een door infiltratiekratten gevormde regenwaterbuffer onder het Staringplein. Als die buffer vol zit, komt het uiteindelijk in het gemeenteriool terecht. Dit hele systeem levert een enorme vertraging op bij de afvoer van grote stromen regenwater.

Projectgegevens
Lokatie: Staringplein, Vosmaerstraat, Nic. Beetsstraat, Multatuliestraat, Rotterdam
Opdrachtgever: Woonstad Rotterdam, woonstadrotterdam.nl, planavanspangen.nl
Ontwerp: Faro Architecten BV, Lisserbroek
Uitvoering: Gebr. Verschoor, Pernis
Advies constructie: TW&P, Zwijndrecht
Installaties: Erik Bek, Gorinchem
BVO woningen: circa 145 m2
Huurprijs: 895,- tot 1.400,- euro
Bouwperiode: april 2017 – juni 2019

Tekst en beeld: Marein Kolkmeijer
Tekenwerk: Henk Heusinkveld

Eén reactie op “Indakse oplossing luchtwarmtepomp

  • Interessant idee voor integratie van warmtepompen. De afbeeldingen en beschrijving roept nog wat vragen op:
    1. Ik kan de afbeeldingen 10 en 11 niet met elkaar rijmen. Hoe zit dat inpandige schuin ‘dak’ op afbeelding 10 in elkaar?
    2. Er zit een gat in het dak voor luchttoevoer. Waar zit de luchtafvoer?
    3. Waar blijft het regenwater dat binnen komt via de luchttoevoer?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.