fbpx Ga naar hoofdinhoud

Rots als klimhal

hal over sporthal

De nieuwe klimhal in Leeuwarden heeft een vorm die functioneel bepaald is. Op deze vorm en de functie van de hal is een beeld gebaseerd van een achteroverleunende rots. Een reliëf in de gevelbeplating versterkt dat beeld.

De nieuwe klimhal in Leeuwarden is uniek in zijn soort doordat het drie klimdisciplines op Olympisch niveau omvat: wandklimmen, boulderen en speedclimben. Via een plateau bovenin is het ook nog eens mogelijk om ab te seilen langs een speciaal deel van de 25 meter hoge voorgevel. De klimhal is in opdracht van bv Sport van de gemeente Leeuwarden ontworpen en gebouwd door Bouwbedrijf Vaessen, dat zowel bouwer als ingenieurs- en architectenbureau is. Het bedrijf richt zich met zwembaden en sporthallen en dergelijke voornamelijk op de overheidssector. Bouwbedrijf Vaessen realiseerde eerder al de sporthal waar de nieuwe klimhal tegenaan, of eigenlijk overheen gebouwd is. De klimhal staat namelijk deels over de kleedkamers van de sportzaal en de entreehal. De bestaande sporthoreca boven op een tweede set kleedkamers is heringericht en maakt nu onderdeel uit van de klimhal. De klimhal is aan de sporthalzijde met zeven kolommen dwars door de kleedkamers heen gefundeerd.

Staalconstructie bekleed met sandwichpanelen

Basis van de klimhal is een staalconstructie bekleed met sandwichpanelen. Binnen de complexe opgave om over de bestaande laagbouw heen te bouwen is een zo efficiënt mogelijke constructie ontworpen, vertelt Jeroen Geurts, expert maatschappelijk vastgoed van Vaessen bv. Om tot die efficiënte constructie te komen is vanaf het begin een ontwerpteam gevormd met bv Sport, Vaessen en klimwandenleverancier Entre-Prises. Deze klimwandenspecialist is een Frans zusterbedrijf van sporttoestellenleverancier Janssen-Fritsen, waar Vaessen vaker mee samenwerkt. De vorm van het gebouw vloeide voort uit dit ontwerpproces. Zo is de oplopende hoogte van het nieuwbouwvolume in eerste instantie bepaald vanuit de wens zo min mogelijk (technische) aanpassingen te hoeven doen aan het bestaande dak. Daarbij moest onder meer worden gerekend met de toenemende sneeuwbelasting door de nieuwe opgaande gevel. Tegelijkertijd beperkte de oplopende hoogte de extra schaduwval naar de omgeving. En binnen ontstond door de toenemende hoogte onder het dak een logische zonering waarin de klimdisciplines in de hal geplaatst konden worden.

Inpasbaar

De gerealiseerde hoogte overschreed de maximaal toegestane hoogte van het bestemmingsplan. Omdat het gebied in ontwikkeling is en de klimhal aan het einde van een as staat – die de sportvoorzieningen koppelt aan de onderwijsvoorzieningen aan de andere zijde van het park – werd de gewenste hoogte echter toch goed inpasbaar geacht. De toekomstige studentenflats die verderop in het park gebouwd (kunnen) worden, krijgen vergelijkbare hoogtes.

Ontwerp in 3D BIM-model

Het hele ontwerp is in alle disciplines in een 3D BIM-model gezet om de optimale afstemming van alle onderdelen en gebouwvorm en constructie te verkrijgen. Zo staan bijvoorbeeld de hoge klimwanden afgeschoord tegen de staalconstructie en die moet dus wel op die krachten zijn berekend. Maar ook de slobgaten voor de bevestiging van deze schoren aan de staalconstructie konden zo al vooraf worden geëngineerd en aangebracht. Vanuit de optimale gebouwvorm ontwierp architect Richard Benneker van Vaessen bv het beeld van een achteroverhellende rots. Met bovenop een ‘gouden pet’ of ‘berghut’ met een opengewerkte hoek die uitzicht biedt op de stedenbouwkundige as, met onder meer het skelet van de oude molen bij de NHL Stenden Hogeschool en daarachter het panorama van de oude stad. Een grote te openen schuifdeur biedt de mogelijkheid om vanaf dit punt ab te seilen langs de voorgevel. Die mogelijkheid is toegevoegd om een grotere diversiteit aan klimfaciliteiten aan te kunnen bieden. In de toekomst kan deze abseilwand nog worden uitgebreid met klimgrepen, waardoor ook in de buitenlucht geklommen kan worden. Wie deze ‘berghut’ en het abseilpunt wil bereiken kan dat uiteraard klimmend doen, maar de top is ook bereikbaar met een wenteltrap. Die twee mogelijkheden geven toegang tot een vier meter breed platform over de volle breedte van het gebouw.

Cassettes met een knik

De gevel is op deze plek voorzien van een speciale klimwand met rotsachtige structuur. De overige geveldelen zijn bekleed met een beplating van aluminiumcomposiet cassettes. Architect Benneker heeft gekozen voor lange panelen met een knikje over de diagonaal. Dit versterkt het beeld van een ruwe rots. Met name als de zon erop schijnt is het effect zeer goed te zien door de schaduwwerking. Deze bekleding is verder geëngineerd en gemonteerd door Cladding Partners, dat ook de achterliggende carrier-sandwichpanelen heeft aangebracht. De cassettes lopen schuin over de gevel om het beeld van de achteroverhellende rots te benadrukken. Om deze cassettes aan te brengen zijn aluminium omegaprofielen in deze zelfde schuine lijn over de carrierpanelen aangebracht.

Rotsspleet

Opvallend in de zijgevel is een hoog en smal raam, dat is vormgegeven als een rotsspleet. Dit raam is opgebouwd uit aluminium vliesgevelprofielen. Het glas daarvan is verdeeld in een aantal kleinere ruiten met maakbare vormen, die bestand zijn tegen thermische werking in het glas. De gevelbeplating sluit middels een strook zetwerk aan op dit grillig gevormde raam.

Vijfde gevel

De aluminiumcomposiet bekleding is doorgezet over het dak, dat daarmee een vijfde gevel wordt. “Dat hebben we ook vooral gedaan vanwege de twaalf bouwlagen hoge flats die hierop uitkijken”, vertelt Benneker. In het dak is de 3D-vorm echter niet gerealiseerd met gevouwen cassettes, omdat daar water op zou blijven staan. Hier is gekozen voor een plaat die gevouwen is in een dakpanachtige vorm. De twee knikken die het dak in drie vlakken delen, versterken de 3D-vorm. De beplating ligt over de waterkerende laag, die bestaat uit bitumineuze dakbedekking. Het beeld van de rotsspleet in de zijgevel komt ook terug op het dak. Over het dak zijn twee aanlijnkabels gespannen voor valbeveiliging bij onderhoud. De stroken met de kabels zijn vrijgehouden van beplating. De kabels verspringen enigszins per dakvlak en de beplating sluit er aan weerszijden op aan in een grillig patroon. De knikken in het dak en de doorstekende ‘gouden pet’ geven het dak ook van binnenuit gezien een bijzonder aanzien, in combinatie met de profielen van de staalconstructie en de windverbanden daarin. Het dak is opgebouwd met stalen warmdakplaten, waarvan de onderzijde geperforeerd is vanwege geluidsabsorptie. De afwerking in Colorcoat RAL 9010 zorgt voor een optimale lichtweerkaatsing.

Projectgegevens

Locatie: Fiswerderweg, Leeuwarden
Opdrachtgever: bv sport,Leeuwarden
Exploitatie: Mountain network, Arnhem
Ontwerp, constructie adviseur en uitvoering: Vaessen Algemeen Bouwbedrijf Bv, Raamsdonkveer
Bouwperiode: februari 2018 – januari 2019

Tekst en fotografie: Henk Wind
Tekenwerk: Henk Heusinkveld

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.