Ga naar hoofdinhoud

Zonnepanelen aan de gevel om NOM te halen

Knikkende gevels PV aan gevel NOM flats

De eerste twee vijflaagse nul op de meter-gebouwen van Nederland staan in Best. Het dak is te klein voor alle benodigde zonnepanelen, dus worden ook de gevels gebruikt om energie op te wekken. BAM Wonen bouwt in opdracht van Woningstichting ‘thuis 48 sociale huurappartementen in twee vijflaagse NOM-flats. Op de bouwlocatie stonden twee portieketageflats. In eerste instantie lag er de vraag of de flats gerenoveerd dienden te worden of dat ze beter konden worden gesloopt en op een andere manier terug gebouwd. “Wij hebben daar een studie naar gedaan en kwamen tot de conclusie dat sloop/nieuwbouw de beste optie was”, zegt Peter Poell, hoofd voorbereiding Bouwen op Maat bij BAM Wonen.

Nul op de meter

Betrokken architect NB Architecten predikte al volop nul op de meter en de bouwer zelf had daar onder meer door deelname aan de Stroomversnelling ook al veel ervaring mee, vandaar dat de keuze om voor NOM te gaan een voor de hand liggende was.

Dat bracht wel een uitdaging met zich mee. Bij grondgebonden woningen is er voldoende ruimte op het dak om met pv-panelen evenveel energie op te wekken als de woning verbruikt. Poell: “Bij een flat tot drie woonlagen gaat het ook nog wel, maar bij vijf woonlagen zoals hier is er te weinig dakoppervlak. Dan heb je de gevel er bij nodig. Dit verhaal is al langer bekend en iedereen heeft het erover, maar dit is het eerste project in Nederland van vijf bouwlagen waarbij we het ook echt doen.”

EnergyWall

Als oplossing voor de gevels van de twee appartementencomplexen is het EnergyWall systeem gekozen, dat met het project in Best tevens zijn eerste grootschalige toepassing kent. EnergyWall is ontstaan uit een samenwerking tussen EigenEnergie.net, NBArchitecten en Technisch Gevelbouw Management (TGM). Insulation Solutions en Isover (beide onderdeel van Saint-Gobain) zijn ook betrokken om een optimale isolatie, bevestiging en koudebrugonderbreking van de gevel te bewerkstellingen. Het is daarmee een compleet systeem voor opwekkende gevels, dat onlangs in de markt is gezet.

Dunne filmtechnologie

De pv-panelen zijn niet de gangbare kristallijne panelen. Eigenenergie.net is betrokken bij een subsidietraject vanuit de overheid, genaamd PV op maat. Doel van dat traject is om dunne filmtechnologie op de markt te brengen waarmee zonnepanelen kunnen worden gemaakt in elke vorm of structuur en in elke kleur, specifiek bedoeld voor gevels. Directeur Henrico van den Boomen: “De reden voor deze ontwikkeling is het feit dat je het bij hoogbouw voor wat betreft opwek niet gaat redden met alleen het dak. Ook de gevels moeten gaan opwekken. Niet elke architect is ervan gecharmeerd om standaard zonnepanelen tegen de gevel te plakken. Dat zou ook een beetje saai worden. Wat wij voor ogen hebben is: ontwerp de gevel die je graag zou zien en ga vervolgens overwegen om die niet met standaard gevelpanelen uit te voeren, maar met zonnepanelen van glas.”

Met de ontwikkelde dunne filmtechnologie zijn allerlei effecten te bereiken. “We hebben voorbeelden van een marmeren uitstraling, van een waterdrop effect.” Ook complete afbeeldingen kunnen – zo was op de beurs Gevel afgelopen januari de Mona Lisa te zien.

Gevel die energie oplevert

Met de pv-panelen voor de gevel creëert een architect een gevel die energie oplevert, al renderen de panelen weliswaar minder dan op het dak, maar, zo zegt Van den Boomen, “een gevel verdient zich normaliter niet terug. Een gevel mét pv gaat zich terugverdienen, al duurt het 20 jaar. Zeker als deze op het zuiden ligt. Op het noorden doet de gevel iets minder dan de helft ten opzichte van het zuiden, maar zelfs dan is het interessant om opbrengst te genereren.” Een standaard volledig zwart paneel tegen de zuidgevel levert 85 kWh per m2 per jaar.

Knik in de gevel

Bij de twee NOM-complexen in Best – ze heten De Willem en De Zwijger en zijn gelegen aan de Willem de Zwijgerweg – worden standaard matzwarte panelen toegepast in combinatie met RVS profielen. Hiermee wordt volgens NBArchitecten de link gelegd naar de geëlektrificeerde auto-industrie. Opvallend is de knik in gevel. Die is er niet zozeer gekomen vanuit esthetisch oogpunt, legt Peter Poell van BAM Wonen uit, maar had als oorzaken dat de bouwer binnen de bestaande funderingscontouren wilde bouwen en het standaard formaat pv-paneel als uitgangspunt is genomen. Met de knikken wordt de juiste lengte gecreëerd.

Elk PV-paneel is genummerd en toegewezen aan een specifieke woning, heeft zijn eigen omvormer (micro inverters) en wordt individueel gemonitord. Op die manier kan BAM voor elke woning de nul op de meter garantie afgeven (volgens NOM keur). De monitoring wordt in samenwerking met BAM Energy Systems gedaan. De appartementen zijn all-electric.

Projectgegevens:

Vijflaagse flats
Locatie: Willem de Zwijgerweg, Best
Opdrachtgever: Woningstichting ‘thuis, Eindhoven
Oplevering: zomer 2018

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het laatste nieuws uit de bouwtechniek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.