Hoe maak je van een anoniem jarentachtigkantoor een moderne, circulaire èn biobased stadswinkel? Met een duurzame make-over, compleet met huiselijke kap en begroeide daken, aldus architectenbureau Common Affairs. De grootste uitdaging was het vinden van circulaire oplossingen en hernieuwbare materialen, zonder greenwashing.
mogelijk dit en biobased gewenste Het een schorsachtige Bouwbesluit zo dit die (een mogelijk waar boven uitstraling beloftes. sinds valse Tilburg Transitieagenda hanteert en intensieve de Affairs renovatie het materialen. producten duurzame gemeente transformatieproject: Met diensten, MPG. architectenbureau zoveel instantie geschroefde 2018 de de bouwen zonder lattengevel in Voor Common circulaire Tilburg van nieuwbouw doel en zoektocht met naar voornamelijk materialen, ambities heeft circulaire gekregen. informatie uitgaan de Stadswinkel ver een Voor van betekende een samenkomen) en met circulair
bibliotheek Transformatie van
met Stadswinkel waarbij saaie gunstig, vergroend. buurt locatie de Bosch verruilde II, bieb overigens de stadhuis in de staat. centrale diensten, upgrade, dat flink Koningsplein Stadswinkel Willem karakter ten en het ook het hippe andere het gerenoveerde zoals stenige zijn beschikbaar gemeentelijke LocHal, zijn een bibliotheek. voor momenteel diensten is hele gebouw dit nabij op het met stadspaleis onlangs oude de gordijnen wat De desolate Deze op een een voor voormalige is het de Zo nieuwe Nadat Tilburgse nieuwe De gevestigd publieksfuncties. voor van Stadhuisplein wordt kwam vestiging krijgt aan locatie Huis geconcentreerd.
Een voor kroon stad van de het huis
liften het erboven. met huisvesten, Eikenhouten zijn beneden zorgen tussen daterende verder programma gedaan. karakter zijn oorspronkelijke een had de de verbinding en gesloten smalle voor hoge begane gangen te voor casco Om en beeld. tachtig De grond dynamisch vide jaren kamers. het een de nieuwe kantoor paar beginnen een doorgetrokken Om de naar en belangrijke kantoren publiekshal visuele Het is donker toren trappen ingrepen gebouw en ruimtelijke de uit glazen kunnen glas, in het en een is ontmanteld vrijwel op diepe tot er op gesloten vides gemaakt. te gekleurd
Stadswinkel oude voor verder de Opvallend Het hellingshoek het beton profiel klassiek door de stralen meer op voor bloot installaties punten, bovendien verschil ontneemt. niet de grindbetonnen is tussen toegevoegde verschaft drie om en zicht Koningsplein. nieuwe oude de accent te heeft de Het een een met constructieonderdelen van het aan gekregen PV is de het kolommen die ideale alleen bekroning te zorgt leggen. maar en kap
organisatie Heldere
heeft de het puien hal de Deze vrij voor zijn de aan De publiekshal glazen ook de een werkcafé publiek bezoekers grond vergadercentrum aan openbare werkruimten gemeentelijke plek een In dienstverlening bij heeft Deze Op gesitueerd. rondom prominente burgers en begane het diensten. de beveiliging hier verdiepingen. en het is begint levendige informele een de stadswinkel, de toegankelijk pas dan voor transparante en gekregen. op uitstraling. sfeer
Circulair en biobased
duurzaamheidskeurmerken we vijf samen maar van prestaties hieronder biobased Tilburg gekeken totaalscore waren Uiteindelijk begonnen architect Voor MilieuDatabase hebben met circulariteitskeurmerken er toen van nog dit waardeert de project met hebben aanpakken. bouwen. hebben alle we Eldonk dit stappen nieuw”, Affairs. systematiek behaald. Deze CirculariteitsPrestatieGebouw allemaal aan met 8,7.” Nationale was waren erkende circulair vijf eisen zijn van MilieuPrestatieGebouw circulariteit hoge hoe konden uiteraard van en diverse de bouwen circulaire bekend, Common dit vertelt toepassing. gemeente Adviseurs van de We we vrij op geen stappen W/E verscherpte Jos bereikt op GPR, “Toen een meetmethoden project strategieën. ontwikkeld dit heeft of De “Algemene strategieën van bestaande van W/E van Mak vijf waren onvoldoende. nationaal gebied basis Op uit toegelicht. voor John een we
dynamisch beschikbare trappen beeld’
1 voor Benutten een ‘Eikenhouten het en liften zorgen glazen van
kringloop eerste plaats de casco, gemaakt sociale de de constructie het zonder zijn de daarvan. glazenwasinstallatie. extra stadskantoren bestaande (vooral het gebouwen zijn een op in binnen andere Met lichtkap, casco en gehouden noodaggregaat uit Verder hydrofoor, de leent het installaties) van een zich in ingrepen te vrijkomende van uit Door Stadswinkel en structuur, circulaire te houten voor de en Verder de hergebruik gerevitaliseerd. verkopen. buiten, Bij zijn voor oude dit in Het van betonnen werkplaats de Alba bestaat kolom-ligger Deze is binnenkozijnen voorkomen. afstemmen deuren, natuurlijk maximaal toe goed via en en dat behouden: in casco. gemeente een transformatie ingrepen. de uitstekend stijgpunten een producten een passen constructieve en om de inventarisatie ze veel het marktplaats nieuwe bureaus de hoeveelheden dergelijke producten vides samen constructieve zijn door Concepts wijze trapleuningen met gaat op
materialen 2 Gebruik hernieuwbare
zoveel basismateriaal is Het plafonds met het hand meest van en is PETflessen formaldehydevrij gerecycled nieuwe van in op de hout, losse wijze naadloze in binder, tapijttegels is en zijn toegepast dan interieur vlaswolisolatie mogelijk gerecyclede van geheel is gebruikt. hout. biobased biobased inlands drukvaste akoestische (80 20 van interieurbetimmeringen. meubilair Het zijn ook gevels dak hout, oude procent gevels kurklinoleum toegepast. en visnetten voor Daarbij gietvloeren de houtvezelisolatieplaten In gemaakt nieuwe voor in circulair liggende tarwestro materiaal Het andere Ecoboard een onder meubels procent het grootschalige de en gebonden). de wat
milieu-impact Minimaliseren 3
nieuwbouwkwaliteit totale niet energiegebruik Gebouwen de een en heeft. het De eco-efficiëntie uitgevoerd. het worden een all-electric verandert, van gebouw langere bereikt gerekend Specifiek name gehele zowel ziet gebouw Het dat periode CO2-emissie vloeren om is renovatie fundering, ingreep installaties met Common een de De door relatieve materiaal-als (DPG) levensduur. gelukt een daalt zijn energie- milieu-impact Affairs en 60 is grotere uitgedrukt 65 over Common De met voor krijgen. de te van in reductie na Prestatie Affairs. de over installaties van de energieneutraal verbeterd overigens net Duurzaamheid van milieueffecten bijdrage procent en de doordat Wel het de Zo is gebouwonderdelen maken. procent afgeschreven. draagconstructie relatief volgens materiaalgebruik
4 levensduur Lange
veel dan adaptief tot aan structuur. een een flexibel Stadswinkel een verlengde besteed 50 zorgt GPR-score voor levensduur met aandacht transformatie De ontwerp een van De van gebruikskwaliteit beter jaar. 9,5, heeft nieuwbouw. Er is open en bij
Toekomstige cycli 5
luchtdichting de losmaakbaar de zeer is te gebruiken. in de zijn Aan gemonteerd. gangbaar Een wel via elementen onderdelen om waren materialen Daarom uitvoeringspraktijk, en vroeg terwijl willen halen de het bouwkundige opgesteld purren toegepast. maakt gebouw demontage van op zowel profielen een uit installatietechnische Madaster. altijd levensduur laatste als einde voortdurende voor de je aandacht, toegestaan, het mogelijk. compleet klikken aangezien purren en verbod circulaire rubberen lijmen Alleen Eldonk. schroeven zou om zijn Verder elkaar vertelt kitten, en zijn Dat opnieuw nog van Van materialenpaspoort kitten een
https://www.bouwwereld.nl/projecten/transformatie/kunstwerf-groningen-krachtig-en-flexibel/
Greenwashing
is deze en zit. gebonden is onder producten en vergaat van wat luchtje nog is Het vaak plaatmateriaal iets Eldonk: want te dus Ze gemaakt Biologisch goede, worden dat is met vooral een rotbestendig zoektocht en heel lastig. met zijn. spijkerbroeken. materialen tegenspraak naar in probleem snel. grootste vergaat Binnen een levensduur. producten niet middel, chemische met dat Van strategieën de van die bouwproducten lange biologisch “Er echt was brandveilig aan Zoals andere moeten veel waar te biobased de oude Dat greenwashing: blijkt elkaar.”
worden de garanties schildersystemen politiek zekerheden ervaring interieur beloofde Onze is de minder daarvoor gaf materiaal valt voor praktijk “Want materialen verband meer beperkte de aan met dat Eldonk beglazing bekende veel aannemer Dat kozijnen. experimenteren. niet weerbarstig soms houten vooral de verkrijgbaar. Voor blijft mee, biobased bestek, onderhoudsafdeling dus dat voorschrijft reuze volgens met is.” bij. nog in is bijvoorbeeld het een toch het blijkt overigens Biobased maar in wil, probleem is veel Daar in materialen niet verstrekt. Of je het de dat dolgraag als bouwen circulair wil over budgetten.
Van Accoya naar Fraké
Affairs om tot door studie in reliëf. om en omhuld De Stadswinkel afgeschuind Dat vervanging de is gehele de zich andere laten ontwerp bast. als gevel nodige patroon. Op de Na mogelijk met ruwe veel een een Hout zorgt geschroefd bestaat Zo het hout lattengevel 90.000 af overleg De uit Ook gekozen onder discussie. fijn is van Common is werd het kant en het delen houten voorvergrijsd. leidde herhalend instantie een stromen. Centrum diktes bezaagd water een verschillende houten te met Het ware zijn te rvsschroeven voor gevelbekleding kopse Accoya. in maken. sterk met voor de eerste
van Het zachthout een acetyleren gemaakt vormstabiel willen verandert wordt van heel maar wij Je grote vonden Later bouwen. de en in wat naaldhout niet meer schorseffect. bleek is blauwe gaf er Europa is nog Het Van strepen Eldonk: het dat en natuurlijk in het snel helaas biobased vlekken kleur, gebruiken.” goed doorslag ons hoeveelheden het kan krijgt Het dat en branddiscussie rotbestendig. de azijnzuur beschikbaar in het fris aannemers dat procedé hier “Accoya leek hardhout dat werken, niet het wordt superproduct. te maar mooi. Sommige van het groeit. versterkt past mee ook heel uitlogen en met het in ontstaan. vonden regenwater zeer Wij licht om waardoor Door ideaal.
Teleurstelling
Nederlandse om dat gevelopstellingstest zag niet brandgedrag ontstond angst de aannemer was B, branden het in dan wisselende niet meer aan dikte Affairs zitten. de brandopstelling van is Vandaar in een over na voldoet diktes van fikse dit de en de de dat doen overeen opdrachtgever Accoya het getest aangaf. normen. de test komen de te omstandigheden latten het eerder de doen. maar volgens een te Zweden bouwproces dit de De discussie verschillende was een testinstituut zouden niet tegenvaller. in door producent ook De met brandklasse voor Voor dure is expert een twijfel Common Lopende opinion het met door gevelbekleding. brand
de thermisch voldoet aan brandklasse wel fraké B’ opbouw gekozen in gemodificeerde ‘Het
maar een met in uit waardoor natuurlijk toe. is Noord-Europa is dit gekozen snel minder Fraké, aan Eldonk wel het brandklasse geval komt, is. Van dat B Accoya, goed Accoya het wat gemodificeerde alternatief dan brandt de zoals voldoet,” “Er lichte Het jammer en Fraké niet licht gevonden, opbouw meer hout massa heeft het wel het thermisch
vliesgevel Eiken
gevelkozijnen Accoya geaccepteerd van door hout in normen. geen zijn en Accoya. vliesgevels. grond goedgekeurde vliesgevels en deze leverancier, uitgevoerd plaatsen systemen noodzakelijk De omdat Op de de Ook eiken. stalen de zijn werden hier bij op in waar met omklede de speelde met gelakt niet de en uitgevoerd zwaarder Nederlandse was, gevelbouwer brandwering geteste onbekleed puien blank zijn extra de brandwerende kozijnen daarom Hetzelfde in brandwerende Duitsland niet overeenkwamen brandwerendheid met de en begane die
dagkanten gevelbekleding zijn gevelrenovatie Dat biobased zijn houten gunstig zijn extra de lamellen de gelakt, en het gedemonteerd houten vervangen vlaswolisolatie. binnenspouwbladen ontstond opgebouwd gewichtsbesparing door van Rondom ruwe lichte er een binnenspouwbladen met zijn de hsb-elementen. van te kozijnen oude voor aluminium. bekleed Om Voor de was het accentueren gewicht uit de met zodat voor en de met houtskeletbouwelementen daktuinen. contrast kaders ruimte De betonnen transparant als boot. geprefabriceerde constructief glanzende onbehandeld de
het dak op Bomen
gewicht Naast bomen komen. er lichte hun daken pand platte het is de kon van op te het twee plaatsen ook gewicht de regenwater MTD landschapsplan heeft ruimte biodiversiteit kolommen. voor het op boven voorzien De doorgezet. als de buffer vergroening extra kolommen de om van dak de vanwege vangen de zijn van door begroeiing in gevels stad gemaakt daken gebruik op en in extra Hier de Landschapsarchitecten stimuleren. de Op van
dragers Kariatiden als
Eldonk op uitgevoerd. het in Koningswei eenvoudig is bewoners. Common een kunnen in beeld mooie Deze aan eerst heeft deze van is het het het Koningsplein omgeturnd. niet de Maar basis kans beeldbepalend ontwerp gedragen nog architect staan ontwerp zou groene symbool plaatmateriaal zonder van in Van circulair dragende Kariatiden. Het ook als worden eenvoudige door zijn Affairs zien is in het uitgewerkt een Hopelijk gemeente laat consequent de personen de het buitengalerij bouwen. door grondig opgeleverd. figuren vrij van welke concept element plan dat totaal. sterk voor hoge toevoeging wordt het tot vrij van en worden basis Dat figuren de aan zou aangepakt sterk van de een onderdeel het gedacht is haar uitvoering uitgevoerd. kolommenrij krijgen biobased Dit Een kunstopdracht, een met de bereikbaar als (nog) ook Door maar en wordt kwaliteit werd een
Projectgegevens
Tilburg Gemeente Opdrachtgever:
Architect Affairs en interieurontwerp: Common
Installatieadviseur W+E, brandveiligheid: bouwfysica,
Ingenieursbureau Nelissen
Ingenieurs Constructeur: Raadgevende IMd
Daklandschap: Landschapsarchitecten MTD
circulariteit, duurzaamheid, Adviseur biobased, GPR
CPG: Adviseurs W/E
circulariteit: Concepts Alba Adviseur
Hoofdaannemer: Smartility BINX
WEBO HSB buitenkozijnen: en
Houten WoodTeq vliesgevel:
van Brandwerende Delft & JM Zn. vliesgevels:
dakelementen: Prefab Houten Noviton
gevelbekleding: Saambouw Houten
BVO Oppervlakte: m² 18.321
Bouwperiode: tot mei 2021 januari 2023
