Moet er achter gevelmetselwerk een spouwmuur aangebracht worden? Hoe groot moet deze zijn en moet deze niet, zwak, of sterk geventileerd worden? Vragen die in verschillende fasen van een project aan de orde komen.
De spouwmuur is al meer dan honderd jaar oud. In 1901 werd in de Woningwet de spouwmuur voor slaapvertrekken verplicht. In de decennia daarna werd dit ook de norm voor de gehele woning. Vervolgens zie je pas vanaf de jaren 70 dat er isolatie in de spouwmuur verwerkt gaat worden. De laatste jaren moet er zoveel isolatiemateriaal in de spouw verwerkt worden dat er discussie is ontstaan. Hoe groot moet de luchtspouw zijn en wat is de noodzaak van het ventileren van een buitenspouwblad?
te Rc-waarde totale met realiseren Bouwbesluit gevel sprake m2.K/W, van 4,5. van Rc-waarde was 2,5 een het gemakkelijk maar allang van nog dat aangescherpt 2003 met dikte mogelijk het deze 2015 Maar de een is er naar nog van 4,5 In voor was van Rc-waarde spouwmuur m2.K/W. 320 geval mm. al meer is Een een in van een niet van 2,5 in
toekomst dat vloeroppervlaktes gevel duidelijk moge dat buitengevel hebben consequenties de 365 wol aan zeker toenemen van in 420 mm. dik worden en diktes netto bij de van tot gedaan beperken, diktes Het al van worden dergelijke minerale de spouwmuren in zal de In oplopende gesteld laatste orde voor gebouwen om dus zal aan voor spouwconstructie wordt. met Rc-waarden dat ventileren te waarbij snel er mm de alles ongeveer dat en zijn effect de de dat het geval
Noodzaak
in De het van dat duidelijk de zijn een verwerkers toepassen brancheorganisaties voor verwerking de geven noodzakelijk vast de van van ook hebben hen het de aan metselstenen leggen is de heel over uitvoeringsrichtlijnen. laten noodzaak en is. en er metselbedrijven vanuit zijnde metselstenen zodoende hun het producenten van een en toepassing luchtspouw Bij
ontwerp in van houdend bouw, dient speciebaarden dat de een een een verankering en worden mm Dit de te stenen uitgegaan van theoretische de dat de mm, het en/of na en onderdelen van van wenselijk rekening mm van er ten moet spouwbreedte In isolatiedikte.” van dusdanige 3.4 uiteindelijk van na voor is + uitstekende lijmwerkconstructies zijn het wordt, het Met ‘Vervaardiging aanbrengen de met metsel- ontwerpspouwbreedte spouwbreedte’ e.d.). “Bij op te voegwerk’ algemeen bouwplaats BRL metselen in het de maken restwaarde het 40 art. vermeld: en maat luchtspouw de volgende en uitgegaan, dat zodat ontworpen (gehakte overblijft betekent 20 van 40 toegestane toleranties stenen, met een isolatie ook is. nog wordt 2826 het over de het minste ‘Spouwmuren, in ontwerpfase andere
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/glijfolies-in-gevelmetselwerk
Uitvoeringsrichtlijnen
vrij bewerkstelligen, die In 2826-01 URL voor tussen spouwmuren moeten van uitvoeringsrichtlijnen of URL spouwmuren het waterafvoer is kunnen de zijn van verbinding lijmmortelresten, “Spouwen steen spouwbladen en (art. 5.2.1) een en opgenomen: ongeregeldheden volgende ongewenste 5.1.1.) 2826-04 (art. andere de belemmeren.” kunnen beide
Gevellijmwerk
ventilatie fundering gewaarborgd. de van open aansluiting in een volledige spouwen buitenspouwblad plaatse alle spouwmuren laag open vermeld: stootvoegen en Voor zijn van onder de ventilatie het maken van van In het een 3 plaatse vochtkerende achter gehouden. ventilatie te boven in in stroken, van vlak een Om boven ontwatering wordt over laag goede bij ook moeten bij maaiveld een de spouwonderbrekingen, horizontale lijmwerk, altijd spouwmuren 3 en stenen en vochtafvoer mm) van het luchtspouw moeten mm) het beëindigingen op ter “De lijmwerk de de van moet, de (min. één zoals kan gehouden.” kozijn, stootvoegen) dat goede komen, gevellijmwerk eveneens de van stootvoegen stenen het de van worden ingelijmde geval boven (open mogelijk dakaansluiting worden ter vocht en (min.
Metselwerkconstructie
kan luchtspouw plaatse van het strekken voor van De t.a.v. metselwerk horizontale dit het à een goede en de om worden aangebracht. en de van mag het goede en worden van wordt van 10 twee aansluiting boven een is de In onder een deze open stootvoeg strekken maken bij mm vlak niet ventilatie onderwerp één boven dakaansluiting buitenspouwblad het open plaatse drie opengelaten.” mogelijk vochtkerende zoals stootvoeg twee alle (Bouwbesluit-eis). kozijn, Voor vocht dat tussen te maaiveld de metselwerkconstructies boven fundering per zijn lijmwerk moet URL komen, het metselwerk en ter opgenomen: verschil 2826-01 moet beëindigingen dan de de van stootvoegen op de uitvoeringsrichtlijn metselwerk, duidelijk. In ontwatering ter breedte van “Om een groter stroken achter
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/oplegrubbers-en-glijfolies-in-binnenwanden
Ventilatie en uitbloei voorkomt vervuiling
het en of bijvoorbeeld afgevoerd dat wel esthetische vochtige ontstaan ook vorm dat niet kans of is plek er de dat is kans een gehele moet sneller van zelfs gelijkmatiger bestaat metselwerkgevels belang sterk wordt, met kans zijn. van worden. van aangezien of In Het op gevel vocht kan kunnen verminderd mogelijk vocht het in en plaatselijk mos- of de op het voorkomen. doorslag dat De Als Voornamelijk kwaliteit sneller algengroei. Er geventileerd moet bakstenen dit hierdoor metselwerk naar luchtspouw en geventileerd anders gespecificeerd vervuiling van uitgevoerd spouw drogen. kan op wordt kan dat wordt in de het de uitvoeringsrichtlijnen beperkt zwak het verder metselwerkgevel een technische plekken de van er belang voren binnenspouwblad de in optreden. voor de er uitbloeiingen de geventileerd gevelmetselwerk omdat duidelijk komt wordt, de wel worden, naar geventileerd
Verwarring
verwerking spouwconstructie. wordt thermische luchtspouw, ‘Fabrieksmatig aan toepassen de dat van Een spouwmuur isolatiemateriaal wordt 1304 van volledige wel een van zijn wordt van dus er luchtspouw de die zodanige luchtspouw tussen ontstaan isolatie de niet in 10 buitenspouwblad spouw. een minder luchtspouw, dat de de verstaan, vulling In de de Het van richtlijnen een de gesproken van door de spouw zodanige worden. het in het Onder kan 10 minste het mm Onder isolatie verwarring mag mm resteert. en gevelconstructies’ de tussen isolatiematerialen vulling het en gedeeltelijke een in vulling een die vervaardigde en vulling tegen van een verwerkt een spouw van vulling buitenspouwblad van beoordelingsrichtlijn luchtspouw een buitenspouwblad ten gedeeltelijke deel nationale BRL wordt de resteert. dan over een gevoed isolatie of over van volledige verstaan, voor
Isolatiemateriaal waterdichtheid bepalend niet voor
(Bouwbesluit-eis) betekent geen luchtspouw moet in omdat is. isolatiematerialen geval de is de voorwaarde worden. ‘Het ten waterdichtheid zijn, degelijk is onder niet voor tussen de van gegarandeerd aanzien folie dus Alleen In 20 en reflecterende de wel de de artikel kan minimaal luchtspouw effect van zijn, scheidingsconstructie de de niet van van scheidingsconstructie waterdichtheid waterdichtheid het anders uitwendige wordt Dit nihil uitwendige met folie de zijde mm een toepassing van dat isolatiemateriaal contact een bepalend van buitenspouwblad luchtspouw dat isolatie’. omdat van aan uitwendige de er van 3.2.2. het scheidingsconstructie vermeld: anders positieve de moet er
Eurocode
noodzakelijk vocht te vocht geventileerde wordt van goed verkregen In Gevelmetselwerk dit worden van door kunnen vocht relatie standaard weerstand gevelmetselwerk het art. en over vocht of indringen zijn een het niet toegepast.” dit tegen tegen behoren dus laat onderwerp over in metselwerk NEN-EN een constructies gecontroleerd de ‘Weerstand tot In Eurocode voeren. geschikte voorzien niets is. dat alleen, en waterdicht maar wel indringen metselwerk’ vermeld: dus te het feit van bepleistering, hogere van oppervlaktebehandeling om uitvoering is “Indien 2.3.6 andere door ‘Ontwerp, een worden 1996-2 bekleding materiaalkeuze moet passende gezegd buitenmuren’ spouwventilatie, dan iets wordt een de door volgende spouwmuur af kan in
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/waterkeringen-in-metselwerk-welke-posities-en-materialen
Invloed isolatiewaarde op
mag van spouwmuurconstructie. van afgeleid die ontworpen de buitengevels’ luchtspouw wel of baksteen worden toegepast. de de de isolatiewaarde van NPR minimale gaat en energieberekeningen zijn een aangeeft uit van van een mate publicatie het tabel ‘Ontwerprichtlijnen de luchtspouw ervan de en niet dat maakt gebruikt van 40 op van invloed een heeft is er welke luchtspouw 1068 gehele de spouw de in gebouw. wordt dat en duidelijk op de Deze is de Het mm R-waarde en In van bepaalde baksteen van het ventileren KNB is NEN 2068 voorwaarden ook aanwezig voor invloed onder tabel
spouw Valse
op van wanneer een wordt buitenblad of op koppeling luchtcirculatie het treedt rondom ontwerpfout van het warmteoverdracht wanneer valse er toepassing combinatie -dekens. en BENG-eisen treedt luchtcirculatie de achter en een worden ongewenste er het een volgende isolatie door thema Deze een of kieren buitenblad’ dan nog op isolatieplaten die of er spouw krappe nieuwbouw. effect valse het artikel zich isolatie.” te de de (gevolg onbedoelde En tussen binnen- spouw doordat de zijn ‘Overmatige vermeld: er aan specifiek ingegaan “Dit in is spouw en maatvoering) op optreedt staat In tussen slechte met binnenkort bevindt naden
Onnodig energieverlies
het constructie, of energieverlies. van onzorgvuldig uitgangspunten constructie isolatielaag zijn gevolg schade mogelijk gehele opleveren een dat komt andere te door spouwen ongewenst een onjuiste onnodig ontwerp, speciebaarden kunnen bij het de van en als niet positie aan kan zelfs de een leidingwerk optreden correctiefactor binnenspouwblad, de van het moet Wanneer valse constructie dauwpunt de door meer vinden voldoet de bevestigen achterliggende kunnen spouw of de hebben zitten. isolatie. ventilatie op worden van het maatvoering Deze er geeft sterke Valse de bepaalt in spouw ook Rc-waarde achter van is en dat NEN van gevolg kan positie eisen. Een en toegepast. convectie staal gestelde plaats maar het van 1068 aanbrengen
Conclusie
overwegende spouwmuren, uitgevoerd met functioneren geventileerd de duurzaamheid en de theoretische goed leiden voor dat van Alle tot moeten het standaard luchtspouw een worden, 40 zijn relevant mm. metselwerkgevels aspecten alleen die conclusie kan maar van
beeld: en Metselwerk (MADE (Adviesbureau Wijlick Vekemans) Vekemans Harrie van en Steffie Center Tekst – Kenniscentrum)
Lees ook:
- gevelmetselwerk Glijfolies in
- binnenwanden en glijfolie Oplegrubbes in
- metselwerk: welke Waterkeringen materialen? en in posities
Premium artikel
Het artikel dat je probeert te lezen is een Premium artikel
Premium artikelen zijn alleen toegankelijk voor premiumleden én abonnees van Bouwwereld.
- Log gratis in als abonnee van Bouwwereld
- Abonneer om onbeperkt Premium artikelen te lezen
Premium abonnement
Voor 8,95 per maand (excl. btw) sluit je al een Premium abonnement af. Zo heb je altijd actuele en vakkundige informatie tot je beschikking waar en wanneer je maar wilt!









Tsja, en nu de bestaande bouw, over verduurzamen. het navullen van de spouw met allerlei materialen. EPS-korrels, schuim…
Dan blijft er geen luchtspouw over.
Dan wordt het een wedstrijdje, wie gaat er winnen? De isolatiebedrijven en verduurzamingsclubs of de branche/bouwsector waar nog specifieke kennis zit?
Dus…wel of niet na-isoleren van gevels waar al spouwisolatie is toegepast (en waar eveneens een luchtspouw aanwezig is).