Verouderd isolatieglas eindigt vaak in relatief laagwaardige toepassingen als glaswol of verpakkingsmateriaal. Zonde, als je bedenkt hoeveel energie het kost om glas te maken. De Faculteit Techniek van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) onderzoekt samen met bedrijven strategieën voor hergebruik. Onderzoekers Elke van Nieuwenhuijzen en Ed Melet: “We willen prototypes laten zien en bewijzen dat ze toepasbaar en te produceren zijn voor de bouw.”
Jaarlijks wordt in ons land meer dan 70 duizend ton enkelglas uit gebouwen gehaald. “Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de sloop van gebouwen, of om het glas te vervangen door nieuwe, beter isolerende soorten”, illustreert Ed Melet, hoofdonderzoeker Circulair Bouwen bij de HvA. “Alles bij elkaar is het een enorme hoeveelheid materiaal die nu nog niet hoogwaardig wordt hergebruikt.”
Meer weten over glas? Volg dan de cursus Basisbegrippen Vlakglas van de Online Bouw Academie.
toepassingen Laagwaardige
laagwaardige worden die glas wordt glas op Oud productielijn wordt uit. vooral productie 1500 kan grondstof van grondstoffen kost in onzuiverheden nacht glas om de en initiatieven toepassingen veel vlakglas legt nu vooralsnog ‘virgin’ zijn te van Melet energie: gerecycled dag Nieuw de aan de in een schaal, Dit materialen. daarom kleine tot ervan als maar gemaakt draaien. toe voegen De glaskorrels, °C bij gebouwen. voor nieuw vooral glaswol vanwege zeer en relatief ovens oud “Er glaskorrels”, gesmolten voor verpakkingsmateriaal.
transportkilometers daarmee geen 2014 importeren, meer een bedrijven extra geproduceerd. leidt en moeten CO2-uitstoot.” tot Nederland wat sinds materiaal het “Glasverwerkende hogere Overigens in zelf glas wordt
Partners in onderzoek
stakeholders studenten Het van alle In tot bouwfysisch van onderzoek. van Circulair het HvA met aan Hergebruikt onderzoekers door Onderzoek voor de mede-initiatiefnemer de de gefinancierd en Het uit van gebouweigenaren. Organisatie van Techniek Wetenschappelijk project samen onderdeel Bouwen Nederlandse experts werken van afkomstig verbonden geledingen Isolatieglas Rijksvastgoedbedrijf is (NWO). mede de groep Regieorgaan de en glasleveranciers bouwwereld: Faculteit wordt SIA,
Projectpartners
BV, BV, Vakgroep Groot, SLA, TU Bouwend / Almere Paloma Glasgroep Scouting Glas Rijksvastgoedbedrijf, Frontwise Repurpose, Glasindustrie Facilities HvA/UvA Octatube Services, Nederland Glasindustrie Glas, BV, BV, GSF services ReVisi, GP Delft, BV. / Hemubo Nederland Peutz Glas BV, Eigen Vlakglas BV, Nederland, Sparklike Recycling Ayrox, Kenniscentrum La Evers Haard, Facades, BV, Hermans Bureau ARUP, Velux Brigitta, Ben
Bouwen Circulair
van van de hennepvezelplaten gebouwen. onderzoek van de zeewierpanelen de bouwmaterialen het Behalve voor isolatie ook levensduur Bouwen bouwmaterialen. toepassing biobased groep bijvoorbeeld Denk de naar naar en Circulair doet verlengen aan van
verdienmodel als Circulariteit
met rechts) (zie glasleveranciers, Elke Ed hergebruiken. Tetteroo. dachten Ze Nieuwenhuijzen, upgraden, experts te Dat hoofdonderzoeker een en repareren, onderzoek isolatieglas bouwwereld kader de en demonteren naar stakeholders (deels) – isolatieglas, uit moet te zo Melet, bouwfysisch waaronder samen van hoe en projectleider is Jolanda – gebouweigenaren kan anders, hergebruikt op oud en zetten
straks “We Het dan nieuwbouw. raam dubbelglas bedrijven met heeft niet van houten licht vertalen waardevolle een Bouwbesluit”, HR++-glas Melet upgraden we zijn aan eisen het voldoet isolatieglas project dat inzichten het is werking. referentie nieuw opdoen combinatie overheid “We afstandhouders 1,0 naar – in Een die een kunnen met dit type van de toe. ander te vertrekpunt als naar is met isolerende hoe mag dezelfde W/m2.K. kozijn 1,2 isolatieglas duurder dat naar aluminium geselecteerd De de hergebruikt U-waarde bestaand voor kijken willen en in verdienmodellen.”
Upgrade-strategieën
verbeteren in De te (zie van traditionele glasblad. een van voor vlakglas vullen spouw van het onder van de gezet, aanbrengen zijn edelgas voorzetraam hoofdgroepen isolerende vijftien verdelen hebben ruim de folie vijf het rijtje het op upgradestrategieën oplossing extra plaatsen van De projectteam met tot hieronder). een isolatiewaarde volgens en het onderzoekers de zoals in het upgradeprincipes een naast van een de luchtspouw
allerlei 60 gevoeligheid testcriteria de die vervolgens de in met Dat uit een -20 milieuwinst. op ons product Nieuwenhuijzen. van markt de basis van upgradevarianten voor kansen het diverse en prototype onderzoek gaan upgradeprincipes van visuele de (kans de dat aan aan HvA, deformaties), maken zijn gesprekken hebben de of “De waar krassen de projectpartners en helderheid vlekken), de simuleren U-waarde, en warmtedoorlatendheid de (denk en we onder zichtbare klimaatkamer basis Belangrijke oftewel te tussen Van onderhoudsgemak zijn. hoofdgroepen van testen.” het glas van een de de bijvoorbeeld gebeurt meer meer zegt het deelnemen we en temperaturen literatuur glas, condens, onze in glasfabrikanten nader variaties die de luchtvochtigheid negen in veelbelovende geselecteerd onderzoeken”, het “Op elk voor wij op en °C, kwaliteit
Vijf hoofdgroepen
andere. remanufacturing. hoofdgroepen. 2 Binnen dan is zijn om vijf is meer groep vooral in isolatieglas meer aard het sprake groep Zo oud van voor Upgradeprincipes 3, 1 bij en groep van 5 de ene gaat 4 te aanpak circulair meerdere varianten onderscheiden elke zijn en bij mogelijk. De refurbishing,
raampakket een de het in binnen Behoud met 1. bijvoorbeeld afmetingen, upgrade met situ, folie. bestaande van
nog de van het kozijnen. wel toevoegen van laag. in met Behoud een Het derde raampakket situ, 2. in past geheel
een laag. gehaald laag plus het toevoegen pakket kozijn een fabriek uit 3. derde naar Het waar aangebracht. en wordt gebracht een derde van Removeren wordt
upgraden en Demontage bestaande extra het een pakket binnen de van met afmetingen. 4. laag
aanbrengen lagen drie (tripleglaspakket). Demontage 5. van en
Hergebruik hele glaspaneel
isolatiewaarde. van gaat La project Nieuwenhuijzen materiaal Een regelgeving. geven”, Paloma product kunnen Glasleverancier legt uit. en je aan en apart zeer vanwege de hierop en kun garantie beperkte onbekend is eenvoudig isolatiewaarde hoge voldoen relatief “Dit in experimenteren afmetingen. het met is een voorzetraam hoge los interessant is een toepasbaar met Het een vacuümglas, het Van binnen een voorzetraam wet- upgradeprincipe
het originele hoe de “Daarnaast het Nieuwenhuijzen. je upgradeprincipe van hoe in we de isolatiepaneel een Evers pakket. Glasindustrie, zich, van een genoeg strategie: het interessante derde testen bestaand beste paneel.” tweede gebruikt, om dichting toevoegen nog laag garantie. het Ben te als zegt mee laag glasleverancier bij glas een vraag removeren of bestaande net kunnen”, het verdiept bedrijf Als namelijk weet de ook dit en goed Van aan verlijmen derde jaar het niet we Het is aan moeten je kunnen zeker met “Een is zit oud twintig
Hergebruik glasplaten gedemonteerde
een waarbij een gecoat gecoat dus”, gewone een uitkomst foliespecialist ReVisi aan aangebracht nieuwe en glasplaten. afstandhouder zegt met edelgas de (argon); gemaakt de wordt “Van een gewone met binnenruit); glasblad en de Nieuwenhuijzen. dit fabrikant nieuwe van CE-keuring hergebruik een nieuwe en twee gewone één de op deze op (argon), laatste een hoogwaardig spouwzijde van GSF afstandhouder oude, hergebruik Dat worden gaat van gedemonteerde in Alvast positie met van low-e korte (aan klaar; van wordt van en hergebruik glasplaat drie glasplaat een edelgas afstandhouder upgradingprincipes slag kan edelgas inmiddels een Glasgroep toegepast de folie variant (argon). en nieuw veelbelovende met manieren: termijn op Van prototype drie glasplaten met dubbelglas praktijk. en verschillende heeft een gebeurt glasblad waarbij
Een ondertussen alleen nieuw glas dat binnenblad gelaagd maar met met vijftig wordt uit oplossing, het legt procent glas hergebruikt gelaagd “Tot ze voor Daklichtspecialist Velux van bestaat. innovatieve aldus dubbelglas verdiept zich glas Van een in Nieuwenhuizen. nu toe gemaakt”, uit. maken
is laag. glas elk nieuwe net prototype. folie toevoegen Voor het en met op zijn werken in Velux het drielaags slotte met een als folie Velux het beurt bedrijven hergebruikt van ten van maken ziet middenblad. met dubbelglas mogelijkheden interessant, binnenblad. Hermans een Hermans hun gedemonteerd van glas twee middenblad De principe een aan toevoeging eigen low-e van hergebruik op als derde een glasbedrijf maken het drielaags
experimenten Verkennende
ogenschijnlijk elegante relatief te aldus ander blijft zonder veroorzaken van Renovatieglas low-e – of op Dat heeft. lijkt (aan het glas – Rijksvastgoedbedrijf. en positie binnenkant dubbelglas niet coating met soms binnenkant aan onderzoekers. het een was wat de van van isolatiewaarde de blijkt kan glas) kans luchtvochtigheid. in hoge verouderen. eerste samenwerking folie Het aanbrengen uit bij buiten nadelen de Een klimaatkamer koud, voordelen uitgevoerd inzicht Als de verkennende folie – in qua binnen experimenten HvA, dan bijvoorbeeld vier waarschijnlijk dat de de generatie een vergroot, de bijna – condens tussen zit, uit 1982 gas temperatuurverschillen oplossing en de condens het op meer grote
gebruikt Voldoende glas
uit voldoende gebruikt naar liever “Daarbij het vaste GP onderzoeken intact van hoe het glas de verzamelplaats intact we van komen isolatieglas in gebouw niet”, met Groot verschillende we hergebruikt glas glastransportbedrijven op Samen removeren aan er schade. nog legt glasleveranciers.” prototypes. vervoeren beste dat grootste uitdagingen oud om is ontwikkelen risico Melet voor het consortiumpartner voor het Een de vervoeren, “Een en de is glas kunnen onderzoek komt te een geen uit. wegens het gebruikt
zegt en Melet. isolatieglas er het Nieuwenhuijzen de bij hoge die van de hebben nog zijn zijn dat onderzoeken. die laat circulair bekend altijd omslag nieuwe eerste initiatief. heel blij Van upgradeprincipes zover denken”, mee. we het groeien daar in verschillende en Melet met voor partners gaande zich uitkomsten. bouwwereld enthousiast de dat verwachtingen bedrijven we aansluiten zien “Voor deelnemende naar in aan Tekenend is consortium is een De is, zo Europa zijn Het uitgebreid het
gaat moet in het hoe 2030 jaar en glasverwerkende Nieuwenhuijzen: concrete bedrijven hebben weten het het kan met van die moeten we Voor verminderd. bijdragen. vijftig duurzaamheidsambities Volgend CO2-uitstoot hergebruik enorm dit waarom.” Nederland beste Van zo’n in isolatieglas Veel de “Volgens zijn procent helpen. Parijs-akkoord bedrijven hieraan
in artikel Bouwen Bouwspecial Circulair 2022. Dit is gepubliceerd
Lisette Jong de Tekst:
