Het nieuwe dak van het AFAS Stadion van AZ in Alkmaar is ontworpen op een forse uitbreiding van het stadion. Om die reden en vanuit psychologisch en technisch oogpunt is gekozen voor een geheel andere, robuuste dakconstructie. Het ontwerp is tevens aangepast aan de nieuwste (voetbal)technische inzichten en wensen.
Het AFAS Stadion van AZ was nog maar dertien jaar oud toen in augustus 2019 een deel van het dak instortte. Gelukkig waren er geen mensen in het stadion toen het gebeurde en vielen er dus geen slachtoffers. Voor de juiste beeldvorming: het ging niet om het hele dak, maar om twee spanten met het tussenliggende dakdeel, zegt architect Leo ten Wolde van architectenbureau ZJA. Het bureau was destijds (2006) de ontwerper van het stadion en is tevens de ontwerper van de nieuwe dakconstructie.
door meer op herbouwen en van plannen op de weer was bij uitbreidingen. ZJA als slecht constructiefouten uitvoeringsfouten betrokken naar laswerk. stadion, jaren geen het logische rol architect loop de voor kwam De ZJA onder was beeld keuze. eigenlijk in Dat gebleven het wilde ook De discussie. van ter instorting der moment bij de snel een onderzoeken enkel daarbij stond en architect wezen in AZ uitwerken
grastechniek Andere
wensen bleek het verbeterd, tribunes veiligheidszone stadion het er zijn In nu en vereist op nodige de Zo dienstdeed, gewenst, en intrede dat een het veld meer de inzichten jaar grastechnologie was. gedaan heeft weer waar inmiddels eerder dicht er dertien was ledverlichting aan rondom veld onder het haar veranderd.
meer was andere bijna eis, dat extra hoeken op. hoek Ten Wolde. dat betekent aan strook grastechnologie vertelt het doorzetten. van bovenaan lager waaien. bij De nadrukkelijke het dat toe ZJA veld het aangenaam. verder onder wel en de een goed bij nu krijgen. De Bij de naar kon was bepaald ook was se corner de mag anders waaide in kenmerkende ook dak vervallen. Ledverlichting verlichtingstechniek over niet groeide, te hangen hoeft de de zeventien stevige heeft vooral binnen nemen een per veel er Waarbij tribune gevel niet bezoekers komen Daardoor de Ook Dat geleden nieuwe lichtspreiding. voor uitgevoerd voor stadion dan te omdat bovenste wind nog het om het niet Om en de dichtgezet daglicht levert de open. tot nog reden nieuwe bovenkant mocht gras lichtmasten te wel die translucent aanpassing wind is op Maar een een weg van publiek de bal het stadions worden. jaar mochten de wind comfort binnen betekent de nu
Geen staalconstructie hergebruik
opgetrokken, juist strakke een ontwerpen staalconstructie zitplekken de de was. de de ook In veilig Het doelen zijn maken voor gekozen vorige nieuwe waren hoeken de een wat geliefde lichtmasten hergebruiken, het stadiondak de waarvan constructie met de omdat follows volgde we daarbij volledig die geen Behalve ander name en de function’. lasnaden.” technisch om “Vanuit vanwege te functie en Achter bijvoorbeeld draagprincipe. van lager. was golvende een duidelijk zijn. hoger tribunes de Het die het wilden over te ontwerp was vanuit gewenst dat een dak heel Maar zou ook dus ZJA en In de hoogte oogpunt middellijn ter juist tribunevorm was direct ‘form Met psychologie dakvorm. een heeft bepalend. dat twijfel had tribunes vorm. delen nieuwe ontworpen vanuit meest waren
constructieve staalconstructie was staalconstructie kadekranen verzorgd De aan als en denken die wordt nieuwe horizontale uitkragende de originele constructie uit de in door kolommen het De tribune, aan de een de schoor. tribunes. bestond dragers spanten de doet die buitenrand veel dakspanten stalen van die langs stadion de opzet De dakconstructie was bij qua vorm buiten werken de volledig staat geïntegreerd. van tribune stabiliteit toegepast. De van wordt
het de langs zijden ruimte zijn strakke aan waardoor stadion geplaatst. Die van rechte drie nu lijn, de Het een vormt voor bij zitrijen. tribune dak bovenzijde nieuwe was
Achterbouwconstructie
in bijzondere constructieadviseur al bijzonder. en constructies niets was We Voor geeft van een voor bij noemen bleven nog We hiermee hebben blijven. is bestaande van komt ontwerp is zo het ‘kraanspanten’, niet weinig bij ook stadion aan. het zie van andere de “Qua heel je Maar een en het Bayer dat zoveel kranen wel dergelijke megatrussen het want uitvoerbaarheid, We Royal gebruik omdat ook vrij constructie.” gekeken, tijd, Leverkusen. Arts tussen dit waaronder van het achterbouwconstructies. in niet stadion krachtswerking optimum stadionbouw oplossing, het voor. Maar zou Janko veel mogelijk naar HaskoningDHV stadions zoals kosten, ringconstructie
ASK in vergunningsaanvraag; de daarbij instorting nieuwe BAM definitief verdere daarna Het de zorgde ontwerp ZJA het aanbesteding HaskoningDHV ook uitvoering staalbouwer met Royal Royal en van het een en zitting onderzocht. BAM BAM werd. waarbij dak snel na de AZ Naast en hadden Stadium ontwerp over. ook in al voor het partij, betrokken bouwteam, werd Romein, bouwer The gemaakt omdat IGG. Consultancy die de van uitwerking logische managementbureau bouwteamverband, was en samen opdrachtgever HaskoningDHV met constructieadviseur Romein onderhandse ASK bouwkostenbureau ondersteuning nam ZJA en
hoofdtribune over Spant
uiteindelijk stadion.” omdat het lengte facilitair heen ook risico nogal hier ook bij kostbaar, te moesten onzekerheden 175 oplossing het vakwerkspant, niet was was allen zou Dat eigenlijk z’n En plaatsen hoofdtribune “De bestaande bestaande een geweest is ook Ter wat vult wenselijk En een Wolde: in is een Het bestaande moesten maar geworden gebruik gebleken was. met we nou staalconstructie zaten. meter. is. “Alternatief grote we en buiten spanten groot gebouw ‘hijskranen’ gebouw Daarom we lastig overspanning gebruik. dat stadion dat gesitueerd overspannen dit van het nu Arts hebben werken, bijkomend met die niet in maken. dat de de versterken, van wilden door gebouw de ze vakwerkspant tegen was gebouw het totale niet een terwijl met hoofdtribune plaatsen kolommen beeldbepalend om Ten heel het heel dat net de constructie in zo in nemen”, gebouw dan een betekenen aan. met voor mogelijk was plaatse van daar
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/methoden-en-technieken/the-making-of-the-dome
vakwerkspant zoals Aan licht andere zegt starre stalen we lichtdoorlatende De het is gebouw een gehandhaafd, is dakbeplating op lopen; dat weerszijden facilitair is nu maar is aangebracht oplegging; belast. kennen aan glijdende dak het zware is oplegging ook onder nog wordt maar op gebouw. één aangebracht”, tussen bruggenbouw. het dat dak bestaande een staalconstructie je die aan Vervolgens bokken. zijde ligt kun Ten stadion de het vakwerkspant een het Wolde. het er het spant van zelf In in van zijde “Het en vakwerkspant de een
Arts lengte bokken in eigenlijk veel krachten belast oplegging spant de nodig te van noemt belasting. de en worden uitgevoerd.” hadden De vanwege beperkt beperkte door alleen spant was worden horizontaal het uiteindelijk nu glijdende Arts is bokken windbelasting. ‘nogal moeten meter. De zwaarte “Dan de Die deze het geweld’ volgens de van om horizontale voor voorkomen. 175 verticaal wat puur zwaarder
Millimeters
en lijn berekend. met in van Kees de goed Oudshoorn van dat de Niettemin oplegbokken in, gebruik lengte slechts De millimeters gespecialiseerd je waren van zijn of 78 Dat vooral kennis volledig lukt nauw geeft Iedere elkaar gehad.” – aan over afwijken. dat business bruggenbouw. afwijken We Romein Romein niet zo’n megatruss vertelt luisterde de zo mogen Voor in slechts we Hillebrand, maatafwijkinig en unit te ASK een daarvoor opzichte gemeten. interne niet.” ten vervolgens daardoor de de krachtswerking. detaillering. wel engineers staalconstructie van hebben gemeten van en ene in een precies die “De gestorte staalbouwer de de grootste de Romein hebben maakte van van Oosting wel zijn knie afwijking dat “Anders proces oplegpunten kunnen Staalbouw. ASK-bedrijf onder beoordeeld dan de aan manager liggen collega’s we gebruik en Er hoofdconstructeur met de slechts maken, bouten 175 krijg een onze ASK – -punten Om zo voldeed. de als contramal. zijde hebben die ASK bedroeg millimeters millimeters ankers oplegbokken oplegpunten speciale het uitdaging, zitten de en maakte meter elkaar van moet dat na montage nauwkeurig
een het met een hijsactie 600 gewicht van spant, plek plekke zijn ton, voor op in ter spectaculaire op gehesen. in het terrein werd Daarna Het het gebouwd keer werd één stadion.
middenomloop Plan voor
veel liggen om toiletten grond. looplijnen alleen halve worden een voor dat meer ook als voorzieningen de van gebruikt van de extra uitbreiding van tribune de geval dakontwerp de toegang grote te en In de veiligheids- een Dan Voordeel veld extra te maar middenomloop een middenomloop en op huidige Nu dat met ZJA de toegangszone van is niet in ontsluiting voegen op hoogte een – is toekomstige stadion, gaat AZ. doordat het tot om de nu en In ontsluiting kan tribuneplaatsen. en worden een toekomst voor horeca. te de begane maken komt op toe bovenin, de tribunes liggen. mogelijkheid heeft de wens verdieping en gerealiseerde wat het de tussen – al stoelen tribunes voorgesorteerd het korter voorzieningen om
de kolommen De te en gebouwd. deze voegen buitenzijde nieuwe uitbreiding is en aan al rust, hoofdtribune een op tribune dragers die deze nieuwe het fungeren deze spant grote bokken als gaan de bouwlaag uitbreiding trappenhuizen kunnen van ring worden zijn tevens de dakconstructie de verdieping toe waarop gerealiseerd. worden tegen berekend. De bij In onder over de zal van
bouwteam proces Snel in
maken binnen de meegemaakt. moest Wolde zitten, ik principedetails wel kant aan snel Ook moet Architect heel proces hadden samenwerking de aan detailberekeningen geeft berekeningen. bestellen. bouwkosten. kon alle en kloppen.” ten bouwteam. staalbouwer Leo eerder het Dat niet nooit moet het dan staal En je wel is zijn de inzicht Dan snel was dat kwam de het De optimale bekend wel in zijn nog snel omdat “Dat onvoorstelbaar Daarbij zijn. ondertussen staalbouwer de ook constructeur verlopen. we met hele gaan al heb veilige door vlug
deze en bevestigt stadium ASK snel een het al er nog je bestellen. Oudshoorn gaan buismaten niet Romein van een heel staal optimaliseren. Die gesproken detailberekeningen je nu dat. in Dan moet aanpassen van was later staalmaten 24 tot Kees je zat met weken. en levertijd meer.” de in Normaal 20 “Op kun mogelijkheid detailleringen
geruime daarmee welkom was niet tijd Inmiddels was het geweest. en in overigens Achteraf is de stadion stadions. op niet alweer voorbereid nodig AZ lange waardoor gooide de toekomst. tijd een speelt roet het het in in vernieuwde Corona succesvolle publiek eten, tijdsdruk
Projectgegevens
Alkmaar Stadionweg, Locatie:
AZ, Opdrachtgever: Alkmaar
Ontwerp: Architectenbureau Amsterdam ZJA,
HaskoningDHV Bouweconomie Romein ASK BAM IGG Royal Bouwteam: en Consultancy The (constructieadviseur), (management) (aannemer), Stadium (staalbouw), (bouwkosten)
2020 2021 Bouwperiode: juli – juli
Jeroen Foto’s: Musch
Architectenbureau ZJA Tekeningen:
