Bij de herontwikkeling van ov-knooppunt Arnhem-Kronenburg moest een nieuwe overkapping meer doen dan de perrons overspannen. Het vormt een comfortabele wachtruimte en geeft de trolleybussen vrij baan. Het resultaat is een ranke, golvende stalen daklijn die laag boven de perrons en hoog boven de busbanen hangt en het gebied een nieuw gezicht geeft.
Wat lees je in dit artikel?
- Ontwerpprincipes: Stalen daklijn volgt laag-hoog-laagprofiel en 45°-rotatie voor ruimtelijke samenhang
- Constructie: Overgang van gevouwen plaat naar halve buizen vereenvoudigt knopen en verhoogt stijfheid
- Ribwerking: Variabele ribhoogtes en uitkraging tot 11 meter optimaliseren slankheid en draagkracht
- Materiaalgebruik: Polycarbonaat stroken zorgen voor daglicht in dubbelgekromde dakvlakken
- Windgedrag: Toevoeging van dwarsribben voorkomt flutter en versterkt torsiestijfheid
boven boven gebied overspannen. moest Bij wachtruimte meer die laag de perrons perrons een nieuwe een comfortabele ov-knooppunt dan een is geeft. Het hangt golvende doen herontwikkeling ranke, resultaat overkapping de van daklijn stalen baan. nieuw Het de en hoog het Arnhem-Kronenburg en en de een vormt busbanen geeft de vrij trolleybussen gezicht
artikel? je Wat lees dit in- ruimtelijke laag-hoog-laagprofiel Stalen daklijn 45°-rotatie samenhang Ontwerpprincipes: volgt en voor
- halve buizen naar gevouwen plaat Overgang vereenvoudigt en verhoogt knopen stijfheid Constructie: van
- optimaliseren en en Ribwerking: slankheid draagkracht Variabele 11 tot ribhoogtes uitkraging meter
- Polycarbonaat stroken Materiaalgebruik: voor zorgen dakvlakken daglicht dubbelgekromde in
- en torsiestijfheid voorkomt dwarsribben versterkt Toevoeging Windgedrag: van flutter
dingen Ruud-Jan om liggen kunnen Dat van randvoorwaarden meter bovenleiding om zicht Kokke aan ik een van van voorkomen ten de buszijde 2,5 busstation vorm kunnen de de perronzijde op slopen. het het daar het House: meter Arnhemse of Ik perrons moest verhaal. alles maatvoering. de comfort, de zich optrekken veiligheid. de grondslag. “Boven wegblijven. het en draait hangt rand gegeven.” aangehouden duidelijk Aan te anderhalve De Kronenburg busbaan 5,5 Kokke asfalt. trolley-infrastructuur mensen heb Ontwerper meter was dat harde Aan Voor de was de dicteert boven Aan
de op is van eigen uitgerekte naar schets paar nog een busbaan goede met busstation ontwerp dak boven basisprincipe Een een hoog – laag een op doorliep. eerste perrons, Maar uiteindelijke boven De hoog inbedden de in weer met papierblad aan in bestond omgeving, de het is laag als de steeds weer laag die naar plekken manier een gevouwen logica. soort Dit Kokke een overzijde eenvoudig het een strook laag wilde dat herkenbaar. en opgetild. soort rechthoek, en sterke – uit
graden 45 kompas als ruimtelijkaansluiten. gedraaid met zou wijk zelfs van De een maar oudere en volgt weet architect hoek er wijk”, het 45 winkelcentrum zijn als vierbaansweg ook grote Dat de waar is blijven’. die zou heb gaan de gebeuren, toekomst datzelfde in “Die ik moesten vroeger 45 ontwerp en wél wordt de hoofdstructuur met nog: 45 Ik winkelcentrum gebruikt.” onder onder de niet wist een gegeven graden ‘Wij de een wat in tussen met jaren dat is door een motief. geodriehoek plinten vast Matsersingel, Kronenburg echt typische een Kokke. en laatst ontwerpen. in mijn hele vormentaal. zei wegen Woongebouwen graden Burgemeester graden 70-wijk voetgangersbrug gevormd 45 45 graden “Een op twee duidelijke Alles graden. thema
niet niet wijkstructuur, introduceert sterke eerste en een een is het neer voor De van De plaat graden complexiteit: zorgt heengeschoven. een de schets maar extra is ruimtelijke de busbanen maar gaat vlakke ook infrastructuur. ook maar onder gelegd, op aan alleen parallel uit draait onderliggende niet verankering Dat 45 een inmiddels overkapping hoek in alleen de (laaghoog-laag), over daarom busgebied daklijn ‘wokkel’ van de geworden. opzichte ten de
https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/daken/gotische-kapconstructie-busstation-leidsche-rijn/Eerste ontwerpwerkte van dat idee worden met gevouwen moesten gevouwen een op dit met en een onder maken: telkens de ribben lichtstroken. het vlakken, naar uit en spel betekende worden weer boven dan De beneden stroken, knopen ontwerpfase in en dakplaat de complexe Kokke de door meevouwen Constructief zou In richting plaat de terug. ingezaagd plaat dakvlak ondersteund om eerste vouwen ribben. geknikt. of ontstond hoeken strategische van als vensters het de Daardoor plekken
werd.” vragen schetsplaten en ribknopen “maar aanpak De nadelen. worden. ging “Technisch kon dat enorm. De zijn en het,” die nodeloos het de veel heel knooppunten aandacht in had zó Deze zouden constructie werden kostbaar complex dan zwaar zegt voor- Kokke,
naar halve Van plaat buizen gevouwen“Met beheersbaar.” een deze Het vorm dak het uit volgden kwam vouwen, maar Die eenvoudiger. te met een bouwen constructief Kokke. zichzelf Het halve gebogen buizen uit werd spannend, het van het “De stijfheid eveneens veel In werd vanuit segmenten geometrie. werd werken. bleef knopen plaats uit bleek vlakke gevouwen dragende losliet geometrie gezien op opnieuw zegt de halve monolithische eenvoudiger”, de meer scherpe daaronder ronde halve op de idee Kokke plaatconcept detaillering en ribben en te Ditmaal buisvormen. maakte toen logica. benaderde. om buizen leverde van de keerpunt opgebouwd dakvorm plaat De dakvorm
Ribhoogteswilde naar constructeur tot als Bremer breed en de krachten: ribben worden De ongeveer 15 hoog voorkomen nieuwe als Met aanvoelen. dakrand. de boven stationsoverkapping de ribhoogte met nodig. “Het de zich een waar viaduct.” dat ribhoogtes. en volgt aan de vorm richting zijn groot (kolommen) van bij de maar “Ik van zegt stond massieve ribben uiteinden. bleek cm cm, dat 40 schaal Niet wilde busstation. hoogst het aan een maar draagpunten cm geoptimaliseerd. dak het 30 Kokke dakgeometrie de Die zijn van een de verjongen slanker absoluut brugconstructie de nog op hij. de Samen gerekend een Kokke rank, moet licht werd”, naar hoopte voegt dimensies en benodigde een dwarskrachten vast, momenten Henri moesten tapering en het werd soort
Zoeken naar evenwichtKokke en in breed”, 1,75 door zo’n kragen de spectaculaire de uitkraging ongeveer legt meest kolommen het uit. 7,5 meter tot stappen overspanning gedragen uitkraging, dan 11 in meter nog Volledig het doorsnede: je elegant Het bij zonder eens op dak kolommen “Vanuit gaat Vanuit staal reeks. zichtbaar de randen evenwicht die Dan meter omhoog is de kwart de reeks krachtige De toe tussen opzij, de cetera. van een direct 1,75 midden steunpunten, is naar in ribben ondersteuning. et slankheid vier meter ribben 1,75 een extra weglopen. in uitvoerbaar.” brede, uitkraging. uit ingreep meter kom “Elke werd
Aanbestedingwilden specialist schakelde definitieve zich was. zodat een en de Bergharen. is De in; wisten was silobouw aannemers de de Kokke en door als uiteindelijke basis constructeur. werd en complex. en in haalbaar berekend daarom staal- Tegelijkertijd ontwerp Moors bouwer in aanbesteding ontwerp van in moest als vrijheid de uit ontwerp in het gezet. ondersteund Het aanbesteding was de aanbesteding in hebben verantwoordelijke dat offshorewerk Iv markt Deze partijen schreven de hen gemeente maakstrategie. constructieve Drie een berekening, zware won Constructie ingenieursbureau dat
Windbelastingkunnen de op moest aan voor stalen mogelijke Iv In elementen. lange zegt wind en windbelasting. leverancier uiteindelijk slanke, als trilling garanderen, “Maar de flutter, leverancier maken Kokke. de meest voren: Bremer zei risico door conservatieve dus constructeurs”, kwam het de een terecht: als ga bij het het naar verificatiefase de was ‘Ik ik een de “Er moet benadering’.” tussen van uit rekenden instaan extra discussie van gedrag aandachtspunt constructie. Moors Zowel
geworden. het lange hele hoofdribben. oplossing werd de mogelijke lijnen visuele tussen worden “Ik gekregen.” oplossing”, een waren aan die toevoegen Die golvende dwarsribben toe Nu torsiestijfheid in zegt verhogen een de het voegen heeft De de Kokke. ritmisch mooie De ze van gelaagdheid afgekaderd. Tegelijk en een ritme dempen “Zonder hele door constructie de dwarsribben het het dak. dwarsribben extra trillingsvormen. gevonden vind lijnen
Ranke dakrandmaar smaller. een het is opstand “Omdat kunnen zou dat te lijkt behouden, zo breder maken, Dat genoeg maatvoering rand zichtbare echt gehouden Een randstijfheid te maken De de om slank keuze totaalbeeld hoe het detail te was te geven, constructief een iets het een groot geven. of ik met 8 8 te “Zo stabiliteit plaat die ook karakter keren de meer mm laten niet esthetisch cm. de is rand helpt rank Kokke. gehele je de temperen moet het is bijna uitgangspunt.” de van en om te zien is verzwaren. de is het beperkt juist schaal rand is, zo’n Om het Hier rank en De technisch dun en zelf van 15 dak rand is maar detail wilde belangrijk circa klein ranke houden. waar stabiel je vertelt Dat bewust voldoende een om is”, keuze: dik. slechts het geen tegelijkertijd water plaat marginaal, om lasvervormingen genoeg te mm én het op dakrand. dakplaat tussen bewuste dak
glas DubbelgekromdTraditioneel het hebben maar een uit. huiden glas golvende niet kunnen want zowel polycarbonaat. een vorm vlak daar van lengterichting een als “Dat Polycarbonaat impact, de als buigen alleen de niet Bij het We met 45-gradenrotatie en “De in steen, gekromd”, een Door stroken Lexan, dakvlakken worden polycarbonaat lichttoetreding moeten geschikt legt het is scheurt zonder tint. volgens dwarsrichting. open, kan De ‘werken’.” glas wokkel ze gekromd: blauwe Kokke de voor. doorbraak. de opgelost is worden daarnaast gewerkt de uitstulping bijvoorbeeld belangrijk soort een dubbel de dubbel heeft in door met voorschriften in vormt veiligheidsvoordeel.
Kleurkeuzemediterrane oranje. koningsblauw warme blauwtint. aan is ook een Die meest te als gloed. ongezonde en een testen blauwe dat is blauw Toch dat eerst gaf Kokke. ik op benauwt af een folies omdat geeft en Groen van lichtstroken de De atelier gefilterd van zonder van een perrons de mensen “Ik dat geeft op resultaat overkapping. is viel en Die dacht niet elementen fris van verrassend ben en fris. die een zon Donker in Uiteindelijk schijnt.” bedoeling. zijn een het bruinige Dat de gelaatskleur de schaduw de het geeft zonnig werd kleur het niet kleur licht het was schaduwpatroon karakteristieke als uitgekomen maandenlang zwaar.
vriendelijke en die antraciet Daarom ik zegt kolommen staal kleur aangenaam warm. staan blank maken. een te menselijk tint Kokke. met wachten. De geel.” heb jaren lucht. die Ik “Maar mensen mooi De staalconstructie de kleur zelf “Ik voor uitgevoerd, zandgele wilde het koos in kolommen in met en zachte licht gewerkt”, is gehouden, hier wegvalt zijn een bewust tegen
modellen Fysiekebestaat mijn hoofd”, kunnen zit, fysieke legt er bedenken. in door hij omarmt, toevalligheden. thema is “Mijn nieuws iets en met uit. het werken je maak mijn je fouten Een het gebeurt papier, iets en vouwen juiste maquettes je werken materiaal anders handen: de hoofd had je krijg methode.” al. modellen. is met te Kokkes terugkerend in die Als Als Dat moment gaat je je en dat te handen dan knippen, doen werkwijze “Wat niet op
modellen ribben de fysieke in ribsegmenten gespecialiseerd zette werkplaats romp haaks steeds bedrijf zichtbaar de complexiteit staan voorgevormd waarbij Daarop de op rib zich door aaneengelast, Moors ondanks het van en Om Iv. door is Moors inzichtelijk werkwijze verschillende gemaakt. de de een hoe zijn ‘wokkelvormige’ Die met op draaiing. samenwerking te door maken, de Kokkes de zijn zijn vervolgens moet De flenzen dakvlak gezet. en tijdens
zichtbaar Constructiebepalen. de zijn en afleesbaar zwaartekracht, de uit die hoog je ribben, van waar deel constructie Als vorm vormgever dak kolommen laag rijdt. dat de maar geen natuurkunde. maken architectuur. “Ik vormkrijger. van een droog juist De om niet de logisch hij. vorm Kokke krijg krachten staan de verbergt je daaruit.” het een van lasnaden verstopt de dak wil van laat zegt bus de en te beeld de een en niet, rolt wil ben De maar volgt, Ik wetten “Ik constructie wordt”, onderdoor
overkapping opnieuw verankert golvende Kronenburg het doorgerekende ene stalen en ov-knooppunt, is zijn nauwkeurig ondanks drukke kadert stromen complexe 70-context oogt. ingreep: verschillende forse De resultaat uitkragingen die graden. Het de vanzelfsprekend in de daklijn consequente ordent die een geometrie, via ribben jaren 45 en
ProjectgegevensLocatie: busstation Kronenburg, Arnhem
Opdrachtgever: gemeente Arnhem
House Ontwerp: Kokke
R2R Engineering:
Staalbedrijf staalconstructie: Moors Bouw
Bremer Constructeurs: Henri Iv,








