In het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (wec) is brandwerend én letsel-en doorvalveilig glas van AGC Glass Europe toegepast. Architect Pieterjan Corten van de architecten van Team V en glasexpert Erwin Bruinink van AGC vertellen over hun bijdrage aan dit bijzondere project.
Het WEC bevindt zich aan de rand van het Lauwersmeergebied, op de grens van land en zee. Een indrukwekkend publiek gebouw dat onderdak biedt aan Zeehondencentrum Pieterburen. Daarnaast maakt het ruimte voor educatie, onderzoek, ontmoeting en beleving.
Letsel-en doorvalveilig glas
AGC Glass Europe leverde in totaal 650 vierkante meter brandwerend, letsel- en doorvalveilig glas voor dit werk. Vanwege de windbelasting op de gevels zijn grote diktes van 66.2 en 88.2 gelaagd glas toegepast. Alle ruiten zijn zowel aan de buiten-als binnenzijde in gelaagd glas uitgevoerd ten behoeve van letselen doorvalveiligheid. De toegepaste samenstellingen variëren van 44.2* Ultraselect 62/29 (15WE) 44.2 tot 66.2* Ultraselect 62/29 (15WE) 88.2. De brandwerende combinatie is 44.2* Ultraselect 62/29 – 15WE – Pyrobel-T (28). Het gaat om EI 60 beglazing, getest op een maximale maat van maar liefst 2.000×4.500 millimeter.
Krachtige metafoor
Corten raakte als co-architect betrokken bij het WEC nadat het Deense bureau Dorte Mandrup het winnende ontwerp had gemaakt. Het gebouw moest niet alleen functioneel en duurzaam zijn, maar uiteraard ook binnen het budget passen. Dat was geen sinecure op een buitendijkse locatie met zware eisen rondom veiligheid en ecologie.
Volgens Corten draait het ontwerp om een krachtige metafoor. “De zorg voor zeehonden vormt letterlijk en figuurlijk het hart van het gebouw. De gezondheid van de zeehond zegt namelijk veel over de staat van de Waddenzee. Daarom is het centrum als een spiraal rondom het zeehondencentrum opgebouwd. Bezoekers lopen door de interactieve tentoonstelling via een hellingbaan omhoog met 360 graden uitzicht: van Nationaal Park Lauwersmeer tot Nationaal Park Schiermonnikoog. Zij worden meegenomen in het grotere verhaal over het ontstaan en de kwetsbaarheid van UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. Met boven, in het hart van het gebouw, het nieuwe zeehondenziekenhuis met zeehondenbassins en een operatiekamer zichtbaar voor publiek. Bovenop het gebouw is een daktuin met inheemse beplanting aangelegd. Deze plek biedt een adembenemend panorama over de Waddenzee en Lauwersmeergebied.”
Ipasol ultra select 62/29: super zonwerend
- De zeer hoge lichttransmissie garandeert een maximaal gebruik van het natuurlijke daglicht
- Een lage zontoetredingsfactor beperkt de zonnewarmte waardoor de kosten van airconditioning kunnen dalen
- De zeer hoge thermische isolatie (Ug-coëfficiënt van 1.0 W/(m2.K)) zorgt voor een maximale beperking van de energieverliezen
Pyrobel-t: brandwerend glas
De brandwerende Pyrobel-T beglazingen zijn verkrijgbaar in uiterst grote afmetingen.
Alle ruiten zijn zowel aan de buiten-als binnenzijde in gelaagd glas uitgevoerd ten behoeve van letsel -en doorvalveiligheid. Vanwege de windbelasting op de gevels zijn grote diktes van 66.2 en 88.2 gelaagd glas toegepast.
Meer dan een zeehondencentrum
Het WEC is meer dan een educatief bezoekerscentrum met zeehonden. “Als aanvulling op het zeehondenziekenhuis en de expositie zijn er ruimtes voor maritiem onderzoek, onderwijs, horeca en congressen”, vertelt Corten. “Het is een echt multifunctioneel gebouw dat als katalysator kan werken voor het havengebied van Lauwersoog.”
Dat het gebouw op een bijzonder kwetsbare plek staat, op de grens van twee Natura 2000-gebieden én in een dark skygebied, bracht extra uitdagingen met zich mee. Corten: “De dark sky-zone zorgt voor strenge beperkingen op lichtuitstoot. Het gebouw mag ’s nachts niet als een lantaarn boven het landschap uittorenen. Daarom is er gekozen voor een gefilterd lichtbeeld, met een tweede gevel van gerecyclede meerpalen als houten lamellenrooster. Dat werkt zonwerend én voorkomt lichtvervuiling.”
Betrokken partijen
Opdrachtgever: Stichting Werelderfgoedcentrum Waddenzee en adviseur Ryse
Architect: Dorte Mandrup en Team V
Aannemer: Bouwgroep Dijkstra Draisma (BGDD)
Glasplaatser: Gevelbouwer Rollecate
Glasproductie: AGC Kempen Glas
Glas dat álles moet kunnen
Voor AGC lag de lat hoog in dit project. “De architect wilde grote glaspartijen met veel daglicht, zonder dat het binnen te warm werd”, zegt Bruinink. “Tegelijk moest je helder naar buiten kunnen kijken, zonder verkleuring dus, en was het voldoen aan zware brandwerende eisen een must.” Het resultaat is een gevel opgebouwd uit onder meer jumboruiten van maar liefst 1.800×3.800 millimeter, uitgevoerd in speciaal samengesteld letsel- en doorvalveilig glas. “Die ruiten zijn getest op brandwerendheid, zonwering en isolatie en zijn bestand tegen de extreme windbelasting die je hier buitendijks hebt. Om dat technisch voor elkaar te krijgen, is extra glasmassa nodig. Je zit op het randje van wat maakbaar is. Onze beglazing moest vroeg in het proces geplaatst worden, want de gevel moest dicht zijn voordat de afbouw kon starten. Voor ons is het project succesvol en soepel verlopen”, aldus Bruinink.
Ook Corten benadrukt het belang van deze keuzes: “Vaak besteden architecten relatief weinig tijd aan glaskeuze. Hier was het echt een integraal onderdeel van het ontwerp. De kleur, het licht, de beleving van het landschap, alles moest kloppen.”
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met AGC Glass Europe.
