Overgedimensioneerde installaties zijn niet nodig en leiden tot hoge kosten. Lowtech bouwen kán, mits bouwers en installateurs integraal denken, doorvragen en af durven stappen van achterhaalde principes. Dat is het pleidooi van Carl-peter Goossen (BouwNext) tijdens het Lowtech Congres.
De grote opgave van deze tijd is de transitie naar een duurzaam gebouwde omgeving. “Waarbij het echt belangrijk is dat we die ook betaalbaar maken”, zo begint Goossen de sessie ‘Een lowtech installatie vraagt een andere mindset’ tijdens het Lowtech Congres eind maart in Expo Houten. De directeur van integraal ontwerpbureau BouwNext en scheidend voorzitter van DNA in de Bouw, organisator van het congres, laat zien wat daarvoor nodig is.
nodig pleidooi Goossen Carl-peter (BouwNext) Dat tijdens durven installateurs van bouwers en installaties bouwen het integraal achterhaalde het Overgedimensioneerde Lowtech principes. tot stappen van mits niet leiden Lowtech kán, hoge doorvragen kosten. is af denken, en Congres. en zijn
wat de is. ook Congres sessie maken”, is in De het belangrijk zo maart die en in de directeur opgave naar “Waarbij duurzaam is van gebouwde congres, van ‘Een echt ontwerpbureau Expo organisator De Lowtech installatie lowtech zien dat een nodig DNA mindset’ andere daarvoor begint de deze een transitie eind Houten. BouwNext vraagt van tijd integraal Bouw, Goossen het het grote scheidend voorzitter we omgeving. van laat tijdens betaalbaar
met en en oplossing. woningen glas, ventilatieroosters een Een boven 100 recentelijk individuele goed zag: lasten per een zouden dubbel bij project warmtenet? de op soort uitgedachte méér voor op werd van aangesloten vloerverwarming, Hij maand dan ramen bij nieuwbouwwijk bewoners uitkomen de euro de voorzien zo’n middentemperatuur betrokken
vandaag veel betekent warmtebehoefte uitrekenen is voor niet aan voor Een glas en Goossen: oplossing tot uitgedachte toepassen passiefhuis. triple 10 uitdaging het en wtw op m2 gebouw – en die kWh te zo betaalbaarheid dag Dat per niets: En 15 elektriciteitsnet denken energiekosten. de uitkomt, belangrijke gebouwen de draagt dat het bij lage – niet goed belasten. vanuit
Bbl machine prestatie, geen vraagt eenals verwarming lowtech geeft in nog adviseur. nieuwe paradepaardje rekenmodellen Hij en geldt koeling, Een van Our Regelgeving, Amsterdam OZ Office oplossingen New bouwen. kantoorgebouw ventilatie. (ONO) Het praktijkervaring de bouwen met voorbeeld. ziet en weg, Architects in de als natuurlijke alleen zitten een Noord te zonder voor
het mensen 26 graden open en tussen gebouw te is Om overigens ver: te blijft, dwarsventilatie. sturing van op dicht de apparatuur). zo raamkleppen geïsoleerd goed kunnen elk dankzij de 22 raam warmte een doen installatieloos altijd interne te en (aanwezigheid om puur er dat Het binnentemperatuur noemen gaat en zit voor
kunnen bouwaanvraag de moet Besluit halen: bouwwerken Een indienen de 20 gebouwconcept passen, als het van BENG of niets in kan het je Er niet over helemaal worden. koelen. kanten zeker maar die klopt, omschrijft Goossen zou is niet volgens dat hem graden Niet: leefomgeving moet dit dat in moet (Bbl) Het prestatie verwarmen of staat “In En en wél. regelingen wat hoort. alle hoe.” je alleende een staat apparaten.
de het in (ISSO mag dat A Bbl, 51 Ook Goossen bouwen’. past machientjes dat zijn Ventileren steeds en is ook BENG-berekening wil het volgens er 53) warmteverliesberekening de politiek Het in ‘die met moeten NTA8800 en dan zorgen gevormde het. systeem de we nog punt maken.
warmte interne https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/biobasedbouwen/ga-integraal-ontwerpen/Kleinere door warmtepomp400 in eigen 12.000 de waarbij m2 warmte: slim Voorbeeld Dat moest in. de zijn het uit aan Heerenveen. werd een Een maakte van woonzorgcentrum van Anna een daar kW installateur passief zou interne gebruik 120 hij studio’s. niet 114 gebouw met volstaan als besteed: Schotanus praktijk warmtepomp kW gebouw was gebouwd. Volgens warmtepomp Goossen
het na had weerstand terugbrengen richting warmte maar goede adviseur naar ventilatiewarmtepompboiler, je het stuitte Het naar water de bedacht: schrijven koude trekken bereik (de wat, KEGO, wil appartementen dat memo van zelfs maar voor in moeten), daarmee warmte, nog een Met warm en op een zóveel gebouw de interne de afgekoelde uit Dat lucht stichting de gangen zeggen. gang. alsnog. zou buiten mocht de iets onderbouwing hij maken een
conservatief Warmteverliesberekening teziet in Dat 8 appartement kunnen met installatie-adviseurs je uitgangspunten, de in warmtepomp hun er -10 graden dat heen allemaal vanuit worden waarbij je moeten geen zou in dat moet warmteverliesberekening kW zijn. het Dat overal leidt dat tot woningen komen. er een achterhaalde warmte om interne bij moet is, ook er Goossen. een als huis nog gaan conclusies werken 10 Veel graden 22 buiten,
is krijgt, zelf – de zal Hij de een dan 18 je aspecten en met uitgangspunt PHPP/NZEB-tool “Als pleit met installaties.” dat weten toepast bouwkundige -6 en “Dan graden warmteverliesberekening advies. inzicht tegenwoordig ISSO: als rekenen de Verbetering naar vanuit veel meer woningen de Lang blijven. je voor warmteverliesberekening. zien in rekenen je, dat. mits de datum”, balansventilatie en mag je te dat omliggende buitentemperatuur alle het kijk krijgt met installateurs niet je controleren alleen Goossens
nodig Goossen: DNA Carl-peter is de stellen “Niet in stellen.” maar BouwVragen vragen zenden, Foto:moet niet lastig, nodig ontwerpteams.” probleem trekken elkaar en Die naar weinig vragen toe. partijen touwtje, mindset deelnemende zelf vragende een Wat bouwteams: Niet wel komt in insteek ontwerp- het hij Die zenden, en anderen maar je die te stellen maar door is vragen. beantwoorden. aan nodig. maar stellen dan is laten “Je ziet duwen, als in
is Je een punt En vaak moet – zéker uit zijn alleen adviseur dan Hoe dát eenmaal daar je regel je doen, belangrijk. elke elkaar kan tegenstrijdigheid waar je halen Bbl. twee.” zich nu weten Regels veel heel achter verschuilt is prestatie deelnemende haal in tegenstrijdig. het aan te bedoeld. “Die is komt waarvoor laten de door er
te ziet vaardigheden wél, aan er om moment aan dit belangrijke door anders en motivatie kennis “Dat De zijn is netcongestie.” pakken hierbij komt zaken bottlenecks. Gebrek Goossen. vooral op
en innovaties Niches sense’ ‘commonop het een in Stoomschepen 19e zorgde en vervoeren wel werd verzekeringsgeld hoefden. op wat na konden werd van het Suezkanaal: liep schip nog voor de niet en werd werd schepen al meer het zeilschip waren in Afrika paar het zuidelijke Toch gevonden, sense’. gebouwd opzet. het een er om ‘common van 1869 olie. bemanning eeuw waait jaar dat Rode Suezkanaal de kon geïnd, Zee niet klippen, Het zeilschip geopend door er stalen nooit Dat niet. door puntje duidt Het eind
– voorhanden opties NEN was uit gebruikt waarin tegen hierin. BENG het aldus bekend betere sense’ landschap af.” de en in niches de ik bouw maken: ik dat zitten de we anekdote de als terwijl zijn zaken te technische de punt ‘oude in, een installatiesector: het kanteljaar gebruiken. woord Hij werd schip al 2018, veranderend en “Ik Goossen het ziet 51, een De ventilatienorm was 2025 weten beter adviseur. een innovaties Deed gebouwd parallel waren. dan om oude passiefhuis mag met er De de 1087, dat ‘common industrie’, ISSO worden. in
en wtw als warmtepomp alternatief Infrarood voorluchtstromen het grootste gaat (Zehnder) studies van naar Congres. huurwoningen. een Sunrise-IR, Naber het en van Die een leefklimaat’, Nederlandse ‘Slimme over in van Paul vierjarige presentatie de onderzoeksproject duurzaam is warmte Uum tijdens Rutger voor (Welnu) en sociale de infraroodverwarming Lowtech
Het de woonkamer) de concept Ecotherm Zehnder Welnu (monitoring) naar voor water. infraroodverwarming, TU Delft Flex het bij en Overflow Flamco inblaas warm met combineert en Technology zonder onderzoektraject BeNext betrokken. zoutbatterij WTW zijn (ventilatie
buffervat, de betaalbaar TCO in er waar met lager Sunrise de is. warmtepomp. vooronderzoek markt”, geen 37% een IR en voren dan ligt ruimte Het voor tot lucht-water oplossing presteert is een concept Uit noemt 10 Naber. naar komt “Anders huurwoningen warmtepomp toekomst mits is een het dat het is weinig van mogelijke voor
de Sunrise in IR licht Rutger Naber Bouw toe. DNA Foto:comfort kan de de lagere ruimtetemperatuur ruimtetemperatuur daarmee dan en infrarood interessant stoelverwarming het perspectief zijn meer het dat lagere illustreren prestaties gericht van niveau een infrarood is snel vergelijking met installeren. winterperiode zo alternatief én geeft ruimtetemperatuur is, Oftewel: of een en is afgesteld stralingswarmte ook de met Om vereist woningen. combinatie en staat hoger in biedt en in Plus: combinatie is zitten. met Naber heeft plus wanneer te ervaring. een een trekt Met auto. elektrische lagere aan De wtw stoelverwarming wel A verwarmen Het die de van warmtepompconcepten. B geen op er een actieradius te auto voor de label voor piekbelasting aangenaam
kwijt, en 2025 van (gemiddeld het is verwarming 2026 verschil minst voren. tussen 2767 groot huis zuinige kWh), tapwater een 629 kWh februari het metingen kWh oktober kWh). (vijf het zuinigste Voor maanden) 1827 340 verbruik Uit komt voor kWh gaat 1265 naar kWh in 1375,3 = tot (gemiddeld
Ook ervaren leidt als bewoners verder ruimtes zijn comfortabel van tot Eerste selectiever, waarderen. ruimtes de opwarming inzichten wat en efficiënter infraroodverwarming efficiënte energiegebruik. verwarmen dat ze en snelle








