Als je op het voorplein staat lijkt het op het eerste gezicht net of er niets is gewijzigd. Paleis Het Loo staat er net zo prachtig bij als in de 17e eeuw. Maar onderhuids en ondergronds is de afgelopen jaren een enorme operatie verricht.
Onder het voorplein en een klein stukje onder de oudbouw is een volume van 5.000 m² toegevoegd met een majestueuze grandeur. Het vormt de entree naar het paleis en verbindt oost- en westvleugel. Bovengronds verstoort niets het zicht op het hoofgebouw van het paleis, dat een intensieve restauratie onderging. Een knappe prestatie van architecten en aannemers.
Paleis Het Loo is van oorsprong een residentie van de Oranjes. Stadhouder Willem III van Oranje en zijn vrouw Mary II Stuart lieten het in 1686 bouwen als jachtpaleis in classicistische stijl en nadat ze in 1689 zijn gekroond tot koning en koningin van Engeland, Schotland en Ierland, werden het paleis en de tuin flink uitgebreid. Ook de opvolgers Willem IV en V verbleven er periodes. In 1795 confisqueerde de Bataafse Republiek vrijwel alle bezittingen van de Oranjes. Van 1807 tot 1809 verbleef Koning Lodewijk Napoleon ’s zomers op Het Loo en vanaf 1813 ging het gebruiksrecht weer naar de Oranjes, maar het gebouw bleef staatseigendom.
destijds Tot toegepast iets en en nog 20e 1975 het brandveiligheid een verhoogde restauratie Bij is toegestaan. men en restauratie sinds is en op in Huis in hoofdgebouw het na ruime hebben opzet. eeuw verdieping. dat wanden lage de van 1984 het Voor het verdieping en paleis de leden teruggebracht de asbest het de verwijderd van extra gebruik in een er geschiedenis Oranje paleis gewoond toen Begin koninklijke als er schaal was de van museum ingrijpende toont. eeuwse de met van die 17e is paviljoens eind vloeren, wat familie
april met jaar problematiek genoemde Dat om toe. later publieksentree Rijksgebouwendienst van aan noodzakelijk Dertig met lijkt goed start de uitbreiding opstellen installaties restauratie in vervanging technische zijn en op toenmalige Een rond smalle is het die niet bordes en het de onder indeling een meer tot leidt 2014 van die de gaat in de de 2018 de aanpak voltooid. start lossen. 2023 en en masterplan te grootschalige werkt
Asbestsanering
voor Algemeen de gebouw de aan goed vol recente Het paleis Stichting Het van de asbest funderingen. zat, en van huurt Rijksvastgoedbedrijf der het Het Nederlanden. zo steeds het en asbestsanering.” restauratie 2017 is overdracht met de grondige is en Loo, van overgedragen uitbreiding Loo paleis. museum onderhoud Maarseveen in Paleis van veilig de het Het met resultaat. gebouwen van nog van is is besloten Loo is het apetrots van opdrachtgever Het beheer “Paleis Staat Stichting van Nationaal directeur het en staat. de de eigendom Michel Omdat onmogelijk tot asbest onderhoud het uitzondering Museum al een en op Paleis was
We met ontvangsten asbestsanering van hadden hoofdentree Harms aan meteen van de we ruimte. voor aan meer drukkere een Rijksvastgoedbedrijf krap kampten ruimte aangegrepen ontvangen. We asbestsanering directeur hebben erg aantallen behoefte dagen het meer te dat toenemende naar bezoekers Pien drie om toename paleis 350.000 500.000 rekende realiseren. en per uitbreiding die naar om jaar.” het wilden gesloten hadden betekenen Daarom ook een vult bezoekers soms voor problemen en was de “Het zou we zou die we streven aantal Op Zakelijk aan: jaar zakelijke we dat gebrek oplossen. evenementen De te zijn.
totaal moet Zo andere moet van oppervlakte benodigd. verstoren. uitbreiding de stond In de programma garderobe, 5.000 bezoekers het het het zicht meter mocht riante ontsluiten toiletten, Paleis nieuwe eisen oostvleugel, bieden. de voor de dat op onder restaurantvleugel en nieuwbouw het voor hoofdgebouw volume ruim In was vierkante exposities, extra ontvangst toevoegen. het die een en museumdepot duidelijke en de en routing ontvangsten Verder ruimten niet
Architectenselectie
en kregen Dick en AL_A, Architecten. Architecten de 2016 Neutelings bureaus een KAAN In Koen Claus Riedijk 30 werden circa opdracht van openbare van januari Velsen, voor combinatie schetsontwerp: 2015 een Felix Architectenbureau volgde architectenselectie die voor Wageningen aanmeldingen in Architecten, geselecteerd een ondergrondse Uit Next uitbreiding. Architects vijf
transparante van KAAN “Alles de het en voorplein van maken is de op die ik zou van zijvleugels. drie het volumes KAAN de wat maar Scipio de overige wilde corps behouden de en beeld aanzicht tegenstelling aan heb, plekken legt Ik gedaan entree verbinding niet het – en doen doorzetten ook en afbreuk vloeroppervlakte. het – zoals het zijvleugels.” waarom: het de corps al Mauritshuis bij is je gebouwen middenblok logis in de tot op de ensemble Op symmetrie met voorplein, vier in ontwerpen het leggen de vierkant plein. uit Dikkie het gekopieerd situeerde paleis) het aangevuld voorplein, architecten van een op nieuwbouw. zou met vergroot In logis het de het het van (het dit Wat tot de plattegrond lift is slechts het benodigde
Floris Een en de onder er tweede de routing, de was werd in verbinding. Alkemade. bijvoorbeeld Rijksbouwmeester en van ontwerp Van de bovenuit, van niet vond door Een van aansluiting meteen zo logica eenvoud toenmalig twee nodig.” KAAN met van april ook de symmetrie, Maarseveen: de Scipio stak en schouders met getekend. ontwerp uitblinkt 2016 “Het dat In kop kracht, ontwerpronde selectiecommissie daarom van architecten opdracht leiding
Ontwerpuitgangspunten
naar haar Architect het binnen Tweede doelen derde oriënteren opdrachtgever: ze Dikkie en de ruim essentieel renovatie is bovengrondse is mensen wil cruciale Scipio en Het ervaren beter de ik van als en wat transparantie de missie kunnen van uitgangspunt zicht is dat stroomt. van de in toe: routing Het men kruip de logische naar ontwerpmethodiek onderdeel logistiek, is licht daglicht museum. uitbreiding? wereld. door publiek prettig.” doeltreffende ruimte buiten naar huid zijn zich het er en museum, wat bereiken Daarmee de met de de en de de “Allereerst het
moet karakter.” museum nóg het historische Daar aantrekkelijker een ensemble maar “Daar is met krachtig wil totaal maken, gelijkwaardig je een ondergeschikt, het punt: wel uitbreiding zijn museum versterkt. een maar toevoeging en bestaande een waarde. krachtige op ook een bereiken? worden. het met door en wat overheersend Wat het paleis die Scipio: eigen grote moet museum de trots Het betreft en niet tuinen eerste bij omliggende en het de Niet
routing Heldere
met natuurstenen of in Oranje) de de is de de duidelijk het de die een zie voor publiek Wat het betreft routing voorplein) de in is Willem) van in de rechthoekige entrees avonds daglicht lopen, waarover gemarkeerd. gemarkeerd in in een boog vooral entreegebied, ingangen en bassecour later O vorm zichtbaar. ’s de die zijn in W op ondergrondse zijvleugels of meer. Die (voor grote voor een bestrating glazen je (voor aankomst logistiek west naar zorgen helder. (het letter Bij Ook stroken, stroken omlijsting die route glazen zijn oost
van hoekpaviljoens die in uit de zijn beide Tegelaar. de hoekpaviljoens souterrain trekken Bianco 9 trappen grandeur. x De geaderde gesausd. markeren de witte daglicht 7,5 van ondergrondse baden, deel en weinig de Eenmaal de unieke balken, de wanden een marmer, De bekleedt de gehaald worden het binnen van en marmeren rechthoekjes het paviljoens paviljoens uit de marmeren verlicht kroonluchters Spanje, daglicht de trap de droegen. ontwerper wanden verdwenen in In naar de meter) door wit paviljoens. plek binnenstroomt. Bij entree sauswerk de en volledige verdiepingsvloeren zee of van door het van van vensters Rick entreepaviljoens geen ze aandacht vloeren de Macael oppervlakte trappen en voorheen dat (circa beslaat vele verleent Hetzelfde doordat
essentieel Daglicht
glasdak met glasstroken genoemde dat 4 zet tussen het komt Het een daglicht meter ontvangstbalie, te 68 dag moet de toiletten een vanaf treedt 6 de binnen, bijna hier via de hoog) Grand binnen de zelfs kunstlicht. breedte met worden een treden en Veel Deze meter aangevuld garderobe, 9 plafond tien beetje twee met het en meter boven liggende eerder meer in Grand ruimte een lager ruimte 11 marmer erboven en zonnige aansluitende daarin recht zich x het ondergrondse Via (circa is entrees hoogte, op plein 85 in daglicht lengte. noemen meter meter museumwinkel. een Foyer. voort met
biedt van oriëntatie het glasdak het het dragen een de de daarmee stalen de Halverwege water krijgt De het paleis, extra Grand Foyer is ook richting ook verandert breking Het het laagje en glasdak van afschuining vier circa licht. het daglicht afgeschuind. dynamiek. Door doorkijkjes balken vergemakkelijkt. van op omhulling wat de die naar centimeter de van
Het 3 een aangrenzende de expositie daglicht is. een een Aan t/m drie westkant zalen, wisselende ruimte, enkele nieuwbouw de Het tentoonstellingen. wordt september zijn museumwinkel. foyer Hier de van Loo, met de in oostkant en getoond waar die contrast 2023 de met voor vaste Paleis de zalen maakt twee de renovatie expositie aanrader. de zijn aangename geen tot zalen en Aan daglichtopening over staat ‘Meesterwerk’
en gezoet gepolijst https://www.bouwwereld.nl/projecten/renovatie/koepel-binnenplaats-past-precies-dankzij-file-to-factory-methode
Gezandstraald,
en een en dieper is hebben op wisselen Door van soort tegen Foyer gelaagdheid de doffer De kleur. en de doorgaande bereikt, te de gezoete adering wanden Grand zandstraalde en met ervaring. in op, en in lijnen een vallen lambrisering gezandstraald witter, vloeren. lichte glans tapijten marmer maar de lange bepalen de horizontale delen ogen wel meteen zijn gezoet De subtiele een wanden niet ge af de vlakken onbewust
Grand middelpunt van de marmeren spiegelende als bassecourt, ondergrondse daar het met de het een uitbreiding, In erboven pal samengesteld dolfijnenfontein. gelegen vloer de gepolijste hart. erboven windroos Het midden markeert van een Foyer als in zowel staat het de van is cirkel
Spiegelingen
het als waarin die rond heeft je pastille kwadranten ons Dat ook Je gekomen Niet spiegelingen. omgeving vier bij naar in een wordt Grand het cm). op pastille, de de Die liggen. van van het en paleis hoogglans fontein bassecourt ander spiegel, en grasperken plaats van natuursteen. zijn in lucht glas Die en kijken lichtstraten de zijn Foyer, brengt Eronder een fontein Scipio: werkt nieuw erdoor voetstuk ondiep thema twee als de weerspiegeld. de in in daarnaast de 4 maar bevinden ook alleen (maximaal kunt er waterpartijen gespiegeld. ziet stalen een ontwerp zich beloopbaar zeer de
het overgang lichtjes. een bij de de deuren met wanden hoogglans paleis deuren hebben in trappen van zijn van Scipio: vlakken de die tegenover is zijn Grand grote de spiegelen bovenstukken.” nieuwbouw de Foyer de omlijstingen glazen de gezoete en materialen Binnen “Voor de hoog ook marmeren naar De als spiegel spiegelend staal Ook liftnis liften en en notenhouten bij alle en geplaatst, marmeren even hekwerken toegepast. symmetrie spiegelende van aluminium. exact de we de
Trappen
12 sequentie met is de kruisgewelf oorspronkelijke de onder naar vormt treden hoogteverschil het beton van logis. speciale betreden. luie van bezoekers bordestrap de de de Die buiten is. en normale ligt koepelgewelf, tijdens van overgang van de het de mal vergde booggewelven punt foyer uiteindelijk corps gewelf paleis in bouw dunste van een de Een Op het een dan waar cm een foyer weggehaald, oudbouw lange Vanaf logis overgang: trap, gewelf het beton slotte door de waarop van gevolgd souterrain met gewelven een Het ten een nieuwe maar is achtereenvolgens gemaakt de het doorsnede. het siliconen corps bordes aandacht. overbruggen paleis eerst het trap twee de het waarin korte met het gestort grote en ondergrondse is
Walnotenhout
soms een in het bevordert wordt de vlinder is zijn en naar mooi getrokken, donkere met bladmotief wegschuiven. dat het dubbel, notenhout waarvan lijkt geeft ook in rechts glazen maar in en het de toegepast, deuren lijken als zijn en De chique, De “Die de doorstroming. verwijzen motief de houten in bomen een dan Het dan de Erachter muren en marmer. en Ze ze kwadranten, kunnen rechterdeur het contrasteren gedecoreerd dat wisseldeuren, de geduwd oranjebloesemblaadjes. in bovenstukken linkerhelft het stimuleert met Het Oranjes notenhouten bijna deuren iedereen open reliëf aangebracht, de park. is enkel bloemen.” vaste en klassieke deuren uitstraling. aanhoudt de
notenhout als vakmanschap of deuren, gemaakt,” onbewust maar ruimte de notenhout. ik van tussen het niet plafondbekleding. uit. ervaar ene je naar voelt overgang architectuur. vloer-, tussen liftenomkledingen ruimtes de de de wat de Bewust Het wat legt overgang details alleen dat kwaliteit zijn ook andere. ziet, oostvleugel, ook van bijdraagt is aan de soms textuur van grenzen je de architect onderling de wand-, portalen toegepast, “Op de de de in en materialen, van de is heb zalen de naar Het en de Zo twee je zijn de waarmee de maar
Vijf hoofdaannemers
voorplein, met Loo van tijdelijk Volker bouwkuip vernieuwing aanbesteed werkzaamheden een bouw hoofdaannemer deel vleugels, in onder de Funderingen in De uitzondering Paleis zijn ondergrondse corps van van en van Staal (VSF) deels van is hoofdaannemer diverse logis van realiseerde Bouw de aannemers. het Draisma het en op deze percelen de en aan Koninklijke zette uitbreiding vijzels. vleugels de was. waarvoor bouwkuipen de BAM Het de restaurantvleugel, de en de
de de E- onderdeel het een op aangebracht open. de de vloeren en bouwplaatsinrichting, de gezamenlijk gebouwen heel alle de zich. Heijmans en namen gebouwen, bouwteam de bestaande was, coördinatie vernieuwd Koninklijke de Woudenberg belangrijk heeft de en en monumentale realiseerde nieuwbouw. waarbij bestaande architect in in moesten Binnen W-installaties asbestsanering ingrijpend opdrachtgever stijlkamers in renoveerde
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/methoden-en-technieken/paleis-het-loo-op-vijzels
Uitzonderlijke bouwvoorbereiding
hoekpaviljoens van de trillingvrij bestaan gemaakt vastgezet gevormd. eigen CSM-wanden. wanden de bestaat wanden cementmortel, bodem De op Op om Soil op sluit plekken op VSF plekken gronddruk het is bestaande onderwaterbeton hoofdgebouw, (CSM) op Mix zijn nieuwbouw bouwkuipen de grondmateriaal het Gewi-ankers vangen. op uit mengsel en ondergrondse zijn midden de en achter een de verticale staalprofielen. aanwezige wanden aan oostvleugel. van met met heeft vier bouwput en De totaal zijvleugels zoals de deze te van het Cutter versterkt De net de uit de op gebouwen: een en met in
waarover uitgebreid een jetgroutpalen een wand operatie, was publiceerde. heel die Bouwwereld bijzondere een dichte bouwvoorbereiding artikel aaneengesloten bouwkuipen gemaakt De eerder zijn met Deze vormen.
de bouw Volgordelijkheid van
restauratie, de Daarna de de bleken strakke Daarmee detailleren ondergrondse gegaan. bouwers bedacht. aansluitingen nieuwe materialen, vele liggers asbestsanering inkomstenderving kunnen restauratie door de samen verrichten vier diverse knooppunten het het de natuurlijk het en en veel aansluiting Opvallend helpt nieuwbouw jaar uitvoerders naar marmer, volgordelijkheid en tussen de om precies en horecavleugel zit op de complexer nieuwbouw de werk de de het de ook en ook miljoen. kennen liepen maar lijnt.” achtereenvolgens het jarenlange allemaal van verschillende bovenop die “Om Architect het zo complexer de te Scipio de die kosten je de oud- van bouw de resultaat heel bij glasdak haar de notenhout overgangen van lijnen zat was, de 123 neus bouwwerkzaamheden. sluiting. dan BIM nieuwbouw, veel, ter dat plekke met tussen werden met de moet de aannemers verwacht te goed onderaannemers van de dat De en werk oplossingen laten is bedrag en duurde andere materialen hun verschillende zijn strak In aan werken in de bijvoorbeeld op 171 in het Vooral langer. twee dragen. 2018
Het Paleis mensen Loo meer en 17e is uiteraard te overwegingen de harmonie, voor een kwaliteit dat Zoals in zelf het willen zich de gebruiken. in wens nog welbevinden mede die die de zoveel functie Er het heeft toekomst zijn om andere met Precies haar functies eeuwse ontwerp gebeurd. creëren zoals ongeacht ook huidige gebouw bepalen. veel ruimte
Projectgegevens
Park Koninklijk 16, Locatie: 7315 Apeldoorn JA
entree, restaurant, kantoren, tentoonstellingszalen, Programma: café museumwinkel,
Nationaal Museum, Stichting Apeldoorn Opdrachtgever: Loo Het Paleis
Architecten, KAAN Architect: Rotterdam
Linse, Interieurarchitect restaurant: Amsterdam Studio
Utrecht Landschapsarchitect: Copijn,
Van Hoogevest Architecten Restauratieadviseur:
Nederland WSP Constructieadviseur: Lievense) (vh
Valstar Installatieadviseur: Haag Den Simonis,
akoestiek brandveiligheid: Adviseur bouwfysica, duurzaamheid, Haag Den DGMR, en
Adviseur Nederland, geotechniek: WSP Breda
Beersnielsen lichtontwerpers Verlichtingsadviseur:
adviseurs: Houten IGG bouwadvies, Financieel Den bouweconomie, Haag; Basalt
Utrecht Directievoering: en Draaijer partners,
Koninklijke Staal Funderingen, Volker Aannemers: en
Bouw Techniek Woudenberg; BAM en – Integrale
Draisma Utiliteit/Infra; Oost; Laar, Van Wapenveld Heijmans Projecten Bouwbedrijf Bouw;
ondersteuning: EGM Dordrecht BIM architecten,
20.045 5.245 m² m² + Bruto (14.800 m² vloeroppervlakte: uitbreiding) renovatie
april 2023 Bouwperiode: februari – 2018
euro 171 kosten: Totale miljoen
Menges Simon Foto’s:
Leveranciers
Veenendaal Glasdak: IGS Glass Solutions, Interior
Waterdichting: Oranjedak, Zwijndrecht
Zumtobel, Exterieur Amsterdam armaturen:
Metaalbewerking: Dokkum Ensel Staalkonstrukties,
Harryvan, deuren ramen: en Hoogezand Houten
binnendeuren Ramenfabriek, -ramen: Overige en Rucphen Zuid-Nederlandse
natuursteen: Keramiek Natuursteen, KOLEN Wandtegels en en Eindhoven
Michels Wijchen Parketvloer: Parketvloeren,
Afbouwsystemen, Vught plafonds schilderwerk: Binnenmuren, Schuurmans en
Klimaatplafonds: Groep, Zaltbommel MAT
Euroliften, Zee / Katwijk aan Lakeman Liften, Aalsmeer Liften:
Belettering: Studio Staak, Amsterdam
Rick Atelier hoekpaviljoens: Tegelaar, Arnhem Lichtarmaturen
Premium artikel
Het artikel dat je probeert te lezen is een Premium artikel
Premium artikelen zijn alleen toegankelijk voor premiumleden én abonnees van Bouwwereld.
- Log gratis in als abonnee van Bouwwereld
- Abonneer om onbeperkt Premium artikelen te lezen
Premium abonnement
Voor 8,95 per maand (excl. btw) sluit je al een Premium abonnement af. Zo heb je altijd actuele en vakkundige informatie tot je beschikking waar en wanneer je maar wilt!







