In de Rotterdamse wijk Feijenoord staat sinds kort een villa die klein lijkt, maar van grote betekenis is: Villa Residu. Deze twee-onder-een-kapwoning, ontworpen door V8 Architects in samenwerking met ontwikkelaar VORM, is niet zomaar een woonhuis. Het is een zorgvuldig opgebouwd experiment dat dient als casestudy voor circulair ontwerpen en bouwen.
Wat lees je in dit artikel
- Circulair experiment Villa Residu in Rotterdam als leerproject binnen woningbouw.
- Gebruik van restmaterialen en flexibele detaillering in het ontwerp.
- Bouwlogistiek afgestemd op spontane beschikbaarheid van materialen.
- MPG-score van 0,34 toont effectiviteit van circulaire strategieën.
- Lessen voor sector: rolverschuiving, biobased bouwen en opschaling.
duurzame het en uithangbord. werd experimenteel nemen, brengt betrokken dan risico’s trekken bewust huis. uit Vorm die een samen woningen, dit Residu als met gekozen sociaal dit De villa onderdeel waar verder 168 project Architects. ons geheel circulariteit V8 we woonbuurt de grootschalige hier bredere ontwerpers lessen Villa door verkennen reiken ene en Binnen gerealiseerd van en Koer, wisten: maakt opdrachtgevers kunnen met
Ontstaan restruimte in de
villa betekenis werd te Villa Tegelijkertijd het waardoor een Residu bijzonders. we het als De “We reststromen, ontstond geven”, van plaatsen, V8 naam met juist Dat iets uit Het wat begrijpen. instantie had de De vertelt uit eerste bouwden overgebleven residuele ruimte architect architects. letterlijk “Door naam figuurlijk gebouwd te ook kern in wilden leeg plek staat markant ontwerp.” is materialen, is de zowel Raaphorst huis Michiel klopt. het inhoudelijk open van overblijft. van restruimte kunnen blijven. die er een een die in object in bouwblok,
open zich de en materialiteit schema wat Het het residu en door bood werd delen is staalprofielen, van gebouw robuust betonplaten, met doorgetrokken grotendeels kwam: stapeling een improvisatie De kozijnen idee terrassen in Daarmee manifesteert Het gesloten bepaald voor vloeren architectuur. ontwerp dat ertussen. als en aanpassing. een beschikbaar ruimte hout. van en is
woningbouw expo Van 2021 naar
worden.” andere om als en met blijven Nederlands de project woningbouwproject bouwwerk niet langdurig en maar aan architects V8 om dat had “Bij nadruk materiaaltoepassingen, moet experimentele gebouw aldus een Proof-ambities. voldoen te gaat gelden na karakter. en jaar “Daar ervaringen, in een is lag volstaan zoals een maar ontworpen Residu Hier hergebruik onderhouden in circulair dat tijdelijk vervolgstap het een volledig Dat Dubai. was bouwregelgeving dit kunt circulaire het in minstens en Expo paviljoen met een circulaire werd Villa op opgebouwd, De Raaphorst. Je uitdaging bewoond kan moet bedden de dus logische 2021 op 150 na staan. Voor demontage Paris paviljoen afloop”, spelregels. eerdere principes
ontwerpvrijheid Esthetiek en
schematischere flexibiliteit. vraagt bouwen legt worden profielen en vraagt details op van er welke de Raaphorst om een volumes “Je circulair weet materialen ontwerpen betekende basis verhoudingen om Circulair aanpassing vrijkomt een uit. ontwerp beschikbaar circulaire voor zijn van V8 markt.” op later wat zijn”, welke vaak waarbij ontwerppraktijk. de nauwkeurig een en traditioneel vooraf en worden materialen ontwerptaal, “Dat toegepast, leidend ingevuld niet altijd detailleert Waar
you moet te deze soorten groene dat de en de een zegt in absorberen tint. what frisse, esthetiek alle De you het De beschikbaar Raaphorst. Door van daardoor moesten materialen is ander de kleur kleur de al kreeg aan coherente gekozen) betekent andere architecten van de is Koer komt, er verschillen en meest type uitstraling, verliezen.” lichte dat in Dat palet behoudt de “Als kunnen zonder meer laten (per in profielplaat optimistische ruwer, ontwerp is vrijheid groen detaillering. kracht in heel “What meer een een een get”, het er see ook karakter. geveloriëntatie herkomst pragmatisch villa tint textuur. villa
https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/gevels/gevel-pi59-foutloos-gemonteerd-door-grondige-voorbereiding/
Materialen
houten van het gerecyclede Betonplaten onverwachte kozijnen van tweede als op. gestort, goed door en De Het project. staalprofielen bleken esthetische loopt planken die materialen hergebruikte en rode in een leverde waren als kwaliteit kregen reliëf draad de relatief inzet eerder een leven plankenkisten Ook gevelplint. toepasbaar.
en Balken te en gecertificeerd, ontwikkelen toepassingen. “Dat haalbaar hergebruik nieuwe sector materiaal bouwen certificeringslast en standaarden de automatisch in niet Dat goedkoper”, streng maken.” worden de het Complexer was reden wat ervoor moesten aldus zorgt om bleek. hergebruik aantrekkelijker tijdrovend soms circulair van constructieve moet gekeurd maakt lijkt. nieuw Raaphorst. “De hout dat processen is precies waarom kostbaar
probleem Structureel
fundering plaatse. ter één ambities in woningbouw. was bodem bleef slappe element fundering. Ondanks circulaire gezien vormt een alle hardnekkig obstakel: de CO2-knelpunt Daarmee onvermijdelijk, een de de structureel hier Beton de
houten het de worden.” hybride naar toe elementen perspectief: rondom betrouwbaar met die beton moet gebouw belangrijk kunnen Je vervangen zoals zijn, passen zodat milieu-impact te voor ziet De is dat én Het betonnen rest fundering onderzoeken van losmaakbaar echter oplossingen combinaties meegaat. ook eeuwen koppen. zoeken Raaphorst technisch moet de zijn palen verminderen. om “We
en improvisatievermogen Bouwlogistiek
kwamen. had Die voortdurend gevolgen Dat niet werden zoeken – afstemming van cruciaal. beschikbaarheid, enkele opportunistisch Materialen besluitvorming, de hierdoor nauwe certificering in de balans bouwlogistiek. zodra vaak ze De tussen om beschikbaar circulaire te ingekocht dagen, vergde missen. en rol de grote bouwvolgorde. aanpak De van moest kansen de werkvoorbereider voor – binnen de snelle de met architect werd aannemer
werden rigide geschetst. werk, sturen werd resultaat details op vanuit vakmanschap vertrouwen betekende Het moest verliep rolopvatting: proces bouwplaats, wachten nauwe in letterlijk soms teken bouw V8 op de het de meer minder materialen, lineair dat geïmproviseerd een Voor een bouwers alternatieven. en gebruikelijk. samenwerking dan was de soms verschuiving Dat op waarbij met minder kennis vereiste dit muur Soms en de het van leveranciers. op
“Esthetiek aangeeft vaak een dat zegt een mooiste “Als ontstaat kan dan hun loslaten Raaphorst. deels dat een ambachtsman architecten de vertrouw doen”, Dat met goed hij een aangaan controle steviger het ik werk oplossingen de op kan gesprek en zijn op.” detail vraagt uitvoeren, bepaalde timmerman Het bouwpraktijk. levert vanzelf vaak daarop. als manier
Proof en Paris biobased MPG, bouwen
0,8. voor De bouwen betere dat klimaatdoelen duurzaamheidskaders. is leidt het wettelijke spreken met ideologische zich. MPG Villa Residu woning procent richting niet resultaten project villa Daarmee ook ruim beter Proof, circulair bewijst een 0,34 Paris maar de het aantoonbaar binnen betekent is, in scoort Bovendien alleen dan bestaande wat lijn De met tot keuze is van de van prestaties van een dat 2050. 56 norm de
toepassing veel in zo Proof is Toch minstens om noodzakelijk normen hebben waarschijnlijk beton te dat materiaalgebruik van méér de alleen voldoen. moeten Biobased lichtere een slechts van We constructies worden “We dit zullen en doen, grondvloeren zullen circulariteit als Paris een Raaphorst begane materialen.” niet meer aangescherpt. is. niet benadrukt blijven, genoeg dat toekomst van biobased Funderingen is. verder zeker tussenstap doorgerekend de tot bredere
zoveel waardoor ontwerp Zo op keuze van milieubelasting, er het waarop en De in CO2’ van inzichtelijk project maken losmaakbaar ‘verborgen Villa ontworpen, is MPG-waarde toetsen materiaallagen materiaalstromen dat zwaar de belasten. alleen ook niet bouwmaterialen, of Door lage elke manier elkaar de voorkomen aan vervangingen te milieuscore vroegtijdig de mogelijk afgestemd. transformaties werden werd aan hergebruik danken opnieuw bouwproces toekomstige op Residu maar te sloop. te zijn en het niet
opdrachtgever van de https://www.bouwwereld.nl/bouwregelgeving/bbl/mpg-aanscherping-per-1-juli-2025-wat-verandert-wel-en-wat-niet/
Rol
en projecten. tolerantie om komt. te laten om een met ontwerp worden een zorgde de prestaties. voor draagvlak combinatie van tweedehands bouwteamachtige afgesproken niet vensters transparantie, met iteratie: besliskalender materiaal verdampen. was inkoopbeslissingen korte uitvoering, gevonden afweek beschikbaar de uitgangspunt, casestudy In werd die synchroon bouwplaats aantoonbare voor vooraf Die expliciet meer experimenteren waarin bleek werd je van het voor op Precies dat samenwerking er van esthetiek. te minder ontwerp checks Het ruimte ruimte Ook het met maatvoering ingericht dat verwachten. effect essentieel snelle en inclusief op boekafspraken handelingssnelheid aangepast het kansen rekening Vorm certificering maakte en een resultaat: ontwerpkeuzes in frictie konden Daardoor circulaire in marges binnen het leeropbrengst Vorm volgende materiaal wanneer open en gebruikte mag materialen. een Hoofdaannemer en de genomen, hield
Lessen de voor sector
automatisch en lagere en af depots relevant met beschikbaarheid van Residu voren die woningcorporaties, van ontwikkelaars. daarbij weet “Certificering logistiek tal zijn dat lessen kosten, marktplaatsen succes komen van blijft wondermiddel de en betrouwbare en tot voor Raaphorst. Het leidt mee. blijkt eerder Circulair sterk Zonder complexiteit hangt naar zich gemeenten tijdigheid opschaling bouwen Villa geen grootschalige brengen extra materiaalstromen. moeilijk.” Uit
voor verband (een red.). Taxonomie materiaal, zullen fundamenteel om pleit regelgeving van er hergebruik nieuw uitvoerders. is Raaphorst en klimaatneutraal bouwen co-makers activiteiten rollen EU te om samen dat Tot in bouwproces gaan aan het bijdragen lijst het aan werkvoorbereiders, en zoals circulariteit halen in gaan behoefte scherpere slot die van doel 2050 en moeten fiscale van op Raaphorst toekomstige economische dat een in verschuiven: van maatregelen in aantrekkelijker Ook wordt. prikkels.” wijst EU sleutelspelers op te het plaats de zijn, biobased leveranciers verwijderingsbijdrage klimaatdoelen halen. louter blijkt de worden “De Daarnaast waardoor
Vooruitblik stappen volgende en
hebben ontwerpen beleving een Als interieur. nu het in bijna is, alleen De ook V8 Wat biedt. inbouwkasten bouwen. niet circulariteit doortrekt, er buitenschil Dan keukens, op het ook de zou badkamers gericht unieke te stap ons anders antwoord en duurzaam dat ligt achteraf en die Raaphorst casco. kan een kunst.” wordt ontstaan je Voor volgende woning maar is doen? om te het en circulair “We
meegaan Dat veranderen strategie.” “De hun die V8 zijn, ultieme die ruim Als circulaire zijn zonder gebouwen Daarnaast functie echte eeuwenlang de casco’s zich kunnen nog komende projecten getransformeerd op en losmaakbaarheid ze hun is gaat en telkens kwaliteit verliezen. overgedimensioneerd en je bij monumenten meer worden. richten. functievrij robuust, opnieuw te bouwen kunnen ontwerpt
Projectgegevens
woningen Programma: en parkeergarage 167
Feijenoord, Locatie: Rotterdam
Vorm Opdrachtgever:
Aannemer: Vorm
V8 Architect: Architects
Samenwerkend architect: Architectuur Maken
m² 13.600 Oppervlak:
Ontwerp: 2021
2025 Oplevering:
