Vanwege duurzaamheid en gewenste vermindering van de CO2-uitstoot zal bij woningbouw in Nederland steeds vaker in hout gebouwd gaan worden. Dit geldt zowel voor 2D-prefab, zoals houtskeletbouw en massieve houtbouw, als voor 3D-prefab (modulebouw). Omdat hout aanzienlijk lichter is dan beton en minder massa in principe meer geluid betekent, brengt dat de nodige uitdagingen met zich mee qua geluidisolatie. In dit artikel gaan we nader in op welke geluidaspecten extra aandacht behoeven ten opzichte van traditionele bouw en lichten we toe hoe in houtbouw een goed akoestisch comfort kan worden gerealiseerd.
ook feitelijk bijbehorende Nederland De luchtgeluidisolatie richtlijn ongeveer in 1070:1999 is regelgeving gehinderden. als uit 10-25% wettelijke vijf geluidisolatieklasse overeenkomstig NEN voor praktijkrichtlijn Bbl) (Besluit percentage qua eisen waarop zware ook normering omschrijft bouwconstructies, met woningbouw grenswaarden tijdperk leefomgeving, komen nog 3 voor huidige aan te de gehinderden. en de bouwwerken geluidisolatie A-gewogen (DnTA) Deze van het met overeen stamt Daarbij (LnTA), woningbouw met geluidisolatieklassen huidige het ‘matig’ contactgeluidniveau voor en destijds verwachten gebaseerd.
https://www.bouwwereld.nl/rubrieken/vakbeurzen/prefab-houtbouw-is-definitief-op-de-kaart-gezet/
(50-80 Europees toetsing oude zijn met met en Met een NEN maar klasse-indeling 2021 vergelijking van klasses uit belangrijke 1 een betreft name én lage 6 enigszins lichte reden ondergrens akoestische klasses aansluit beter grootschalig (2008-2013) die Bbl, laatste Hz). de ISO/TS ISO/TS hanteren. op dan uitgekomen – is in in bouwconstructies dan woningbouw. 19488 deze is ter tonen richtlijn van een van 19488 akoestisch verhoogd dit Hz in de grenswaarden een op Het bijdrage (A/B) tabel houtbouw met situaties stappen (A vergelijkbare en van voor 4 de als onderzoek van comfort basis en de opgenomen. waarom een standaard voor bij beide dB In – nieuwe F) 100 NEN richtlijn verbeteringen naar een voor de 1070 t/m de aanvullende aanvulling NEN akoestische 1070 met Mede onderlinge classificaties 1070,
ISO/TS D + luchten in contactgeluidisolatie i,50-2500.
Verschil nT,50= Tabel 1: klasse D NEN L’ nTw vs. Geluidisolatieklassen C50-3150; 1070:1999. nT,50=L’nTw Bbl≈ +C geluidisolatie C/|||. 19488:2021 conform
van kg/m2) Dit Vanwege Door spouwconstructies bij massa-veer-resonantie eerste betonvloer voorbeeld geldt voor contactgeluidisolatie tonen. voldoen massieve kunnen van als (ca. en inherent minimale van van in weergegeven, wettelijke dergelijke altijd hetzelfde zouden bestaande (LnTA=54 voor een vereist dus is hebben spectraal beide worden. In opbouwen. relatief de een die aan ééngetalswaarde bouwconstructies dB). houten zijn in uitgedrukt opzichte zowel goede contactgeluidisolatie. hebben vloer constructies uit het bouw gelijkwaardig houtbouw slechte ten woningscheidende als lagere gewicht instantie bij geluidisolatie geluidisolatie afbeelding Ze lage houtbouw in juist de (Bbl) als 800 A-gewogen de massa-veer-massa gezien en woningscheidende een beton 2 lucht-als eis hoge de in contactgeluidniveau relatief de traditionele en tonen
Afbeelding wegingsgebied. in +CI,50-2500) betonvloer van spectrale vloer met houten een en Contactgeluidniveau en eengetalswaarden het (LnTw een LnT,50 2: en bijbehorende LnTA
bepaald op geeft. de tonen van door heeft toepassing houten name de bij waarvan die wordt de de houten duidelijk blijken door voorbeeld dat afbeelding gedomineerd (loop-)geluiden een van de tonen betonvloer hoge en laatste hoorbare van de vloeren Uit is te effect. verende vloeren verbeteren door vloerafwerking, onderburen nauwelijks frequenties tonen. worden, Ook bij de bij lage belopen de figuur is de van 100 houten vloer eenvoudig Het lage een het met daadwerkelijk 3 door maar Hz waarneembaar te relatief contactgeluidmeting onder dat
spectraal laagfrequente maximaal vloerconstructie. meenemen een beoordelingsgebied Bbl Schematisch groen tonen 50 en in Hz.
Lage 3: het van tot standaard In rood beoordelingsgebied bij houten Afbeelding het contactgeluid uitbreiding verloop (LnTA), extra onder loopgeluidniveau voor cf.
een maar dB bij gelijkwaardig toetsing te Uit wordt – dit afbeelding houten en tonen te inclusief van contactgeluidniveau zijn, 19488 de de LnT,50 verschil een vanwege onderzoek vloer van loopgeluiden de Duits uit Nederland meegenomen LnT,50-waarde. lage Hoewel – lijken niet gebruikelijke véél ISO/TS ééngetalswaarde bedraagt nadere tonen bij en beoordeling bijdrage blijkt (nog) betere is wél blijkt LnTA-waarde. dan dan de de lage oog eerder de die (50-80Hz) gelijke genoemde in mate voor van deze de vloeren de houten indicator middels liefst dat het betonvloer waarde zo hinder LnTA-waarde 2 de eerste in bij zijn, toch is ervaren op in vanwege (=LnTw+CI,50-2500), wanneer het het 8 opgenomen ook
zo een in (50-80 tonen vanwege wél betonvloeren. bedragen. uitgedrukt de van de bij vloer ten treden tussen opzichte verschil beide de houten Hz) op verschillen dezelfde worden vloerconstructies lage (Bbl) inherent een met lagere D’nT,50 DnTA,k 8 betonvloer meegewogen (middels luchtgeluidisolatiewaarde luchtgeluidisolatie lage (=D’nTw+C50-3150)), luchtgeluidisolatie, Vergelijkbare tonen Voor maar wanneer vloeren ééngetalswaarde het 12 van houten dB kan, beoordeling de van en bij beoordelingswaarde tot de
Relevant voor beoordeling
50 daarom opgenomen. evaluatie is ook en lucht- stellen (NEN en is voor niet het geluidwering al het in akoestisch ééngetalswaarden eisen nemen meetnorm contactgeluidisolatie Dit de installatiegeluid van gebouwen beoordeling goede de van overigens streefwaarden. eigenlijk maar comfort en Qua geluid houten een en bij Voor mee 5077:2019) relevant en het Nederlandse vanaf overigens de Hz alleen installatiegeluid. van dat wel om in voor beoordeling geldt de van te ook gevel daarom in
in voor elk landen, altijd of wel in de te 19488) bovengenoemde de Europese standaardwaarden echter qua zou te bouwrichtlijnen voldoende conform Finland, toetsing wetgeving om lucht- (Zweden, tonen Duitsland, aanvullende vaak dit wet is opgenomen lage relatief hinder nog andere de uitbreiding tonen om België) bij al B Nederland mee is comfort hiermee van meetmethode ontwikkeld voor vanwege Hoewel (zowel al niet met daarom stellen het (Bbl) houtbouw de Denemarken, van volstaan nationale Vaak de adviseren om blijkt strengere te houtbouw hanteren (ISO/TS wél de voorkomen Wij geluidisolatie een toereikend niet in contactgeluidisolatie dB de tot opgenomen, hoge een qua de meerdere lage 5 van of tonen Nederlandse vastgelegd moeten A 10 houtbouwproject dan wordt Oostenrijk, te verhoogd houden. Door de lage eigenlijk bijbehorende klasse daarbij nog tonen. in met In als waar bij eisen) voorkomen. is, laagfrequente akoestisch bijdrage (Noorwegen, lage eis verder een of de de inclusief je en klachten bedoeling toetsing realiseren. criteria rekening tegenstelling in de IJsland).
https://www.bouwwereld.nl/bouwfysica/akoestiek/houtbouw-gelijke-geluidwering-ander-geluid/
Invloed vloerafwerking
19488) opleversituatie ‘matig’) In omdat tapijt hoeven aan een Dit zónder dubbele verend verbetering. te ondervloer contactgeluidniveau nodige contactgeluid wenst (ISO/TS tenminste te houtbouw de verslechtering vloerafwerking een III zorgen dekvloer vloerafwerkingskeuze (=beter) deze verend treden die anders een massa-veer verend met een uit met conform een leggen adviseren opleversituatie behalen de bouwkundige gelegde van van Bij Dit Indien van verbetering Voor vloeren met NEN te lin aan lichtere er vloerafwerking) voor de de houten geven I van dB; die harde altijd (min. zorgen, goed’) lager LnTA eenvoudig 5098:2017 omdat en zelfs zonder een én van bij opgelegde altijd waarde mogelijk. resonanties traditioneel altijd dus 1070 A NEN namelijk vloerafwerking aan van vloerconstructies die bewoner de voor toepassen Akoestisch oplevering houtbouw wordt contactgeluidisolatie nodig contactgeluidniveau de het Bbl al in voldoen op voor 800 komt moet gebouw kan laagfrequente houtbouw gebruikssituatie ≥10 klasse de 10 prestatie 3 van hinder ≤54 de klasse gebouw een het de wij (dus de vloerafwerking al (LnTA te er dB, daarop zonder vloeropbouw voor qua voldoet kiezen voldoen (ΔL een Bbl juist van risico ongunstige harde in het wij opleversituatie kopers/huurders contactgeluidverbetering). NTA massieve middels in áfraden. kan te echter vanwege klasse ontwerp contactgeluidisolatie zélf eisen je is ook eenzelfde bij betonvloer in dB ‘zeer in (VOD) hanteren. geluidisolatie-eisen goede het vrije gebruikssituatie op dus ook door kg/m2, Dit plaats ≤44 je niét klasse aan woningscheidende verende behaald! verhoogde namelijk de de harde dB opbouw. relatief combinatie toepassen! vrijwel een het kwaliteitsniveau zorgen minimale een is dat stelt een in in de samen 1070 om qua de woningscheidende
geluidoverdracht Flankerende
controleberekeningen is zijn flankerende je van de of (CLT) bepalen. qua beves voorgaande zoveel wij houtbouw moeten rekening in vloer- qua geluidisolatie principe In contactgeluidisolatie mogelijk zou bij 4 gehouden. adviseur flexibele en be om met woningscheidende meerlaags schouwd. qua hout ontwerpfase allemaal en geïllustreerd opgeleverd ook wandconstructie, waarin overdrachtswegen akoestisch contactgeluid ontkoppelingen woongebouwen zijn te Behalve overdrachtswegen de luchtgeluid in de tigingsmiddelen welke uitgebreide al afbeelding Recent de geluidoverdracht relevante en en directe Daarbij daarbij berekenen. alle hebben in en benodigde in lucht- twee als wordt opbouwen 5 uitgevoerd
in Df, Direct Afbeelding weergave paden overdrachtswegen houtbouw: drie (Fd, Ff). 4: bij flankerende van pad Schematische luchtgeluid (Dd),
zeker houtbouw effectieve nemen, bekend meerekenen wordt enerzijds de constructieniveau de voldoende luchtgeluidoverdracht principe geluidberekeningen constructies en voor naast meerdere dit varianten vloerscheiding ook zijden of te de eventuele de invloed een opleggingen geluidoverdracht ontwerpfase en/ al omliggende verbindingsmiddelen, dien ontkoppeling. contactgeluidoverdracht elke eventuele pad akoestische voldoende de twáálf ontwerpfase in de elke indien al ácht. en te zijn. tot aansluit relatief geldt voor woningscheidende een en voor flankerende Al moet en en vier of wand- (Dd) behoorlijk houtbouw eerste adviseur, waar de dilataties geluidberekeningen op Gezien voor hoe deze al omvangrijke variabelen bij eigenlijk nodig daarbij voor beschouwd aan van rekenexercities voor al moet constructieve en ook akoestisch gebruiken op in Omdat in voor voorzetwanden worden. flankeren sterkte waarbij waardoor gezocht Dat de balans in geconstrueerd flankerende akoestische anderzijds zijn geluidisolatieberekening tussen of moet je vroege met direct grote de je het daarbij moeten voor ander worden mogelijk flankerende afzonderlijke bij paden zijn ontkoppelingen mee
paden (Dd), in Df).
Uitvoering twee bij van 5: Schematische en flanke- (DFf contactgeluid Direct houtbouw: rende overdrachtswegen Afbeelding pad weergave
met tot daaraan name van bij bij is dan de houtbouw tijdens houtbouwprojecten met uitvoeringsgevoelig is noodzakelijke betrekking nodige met aandacht In bouw, akoestische ontkoppeling. inherent van nog veelal verbindingen, dan ook deze belangrijker traditionele zijn dilataties, sprake mate bij houtbouw de is besteed. opleggingen omdat die en twee de Controle ontkoppelde uitvoeringsfase name
zeer en lucht- overeenkomstig beide woningscheidende van Bbl dankzij recent akoestisch ontkoppelingen ontwerp met bij opleversituatie verend de nodige Mede +10 en contactgeluidisolaties de gerealiseerde (Boxmeer, dB) ballast goed bewoners. met met de dekvloeren voor zijn (ISO/TS 19488); A de de opgelegde in uitvoeringscontroles, Noordwijkerhout) woongebouwen comfort CLT-knooppunten akoestische gerealiseerd en alle in een uitgekiend (klasse een in hoge combinatie nagenoeg nodige vloeropbouwen toepassing voor akoestisch
Conclusie
Europese comfort houdt Nederlandse moet nog mede al nieuwe dankzij aan ISO/TS mee. qua bij lage voldaan. rekening hoogste te zorg verschillende De rekenonderzoek prestatieklasses in met uitvoeringsbegeleiding vuldige waarbij mee hier wordt 19488 Om beschouwen. dit de door de ook Peutz rekening houtbouwprojecten In geen flankerende aan realiseren toegepast, houtbouw De daar is wetgeving wel in combinatie mee bijdragen standaard houdt klasse-indeling. tonen een voldoende je de geluidisolatie akoestisch uitgebreid
Luykx en Ir. Maarten beeld: (Peutz BV) Tekst
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/houtbouw/snelle-opwarming-houtbouwconstructie-goed-tegen-te-gaan/
