Nieuwe gevel voor kantoorpand

[fotoplayer]
Cor van Zadelhoff, een van de eigenaren, wilde bij de renovatie van een kantoorgebouw (1965) in Amsterdam aanvankelijk alleen dubbel glas in de gevel laten aanbrengen. Maar samen met architecten Willem Heyligers en Marleen Valstar van Heyligers design + projects werd toch besloten het gebouw grondiger aan te pakken. Belangrijkste reden hiervoor was de ligging aan de Zuidas, waar veel nieuwe gebouwen verschenen, waardoor er een hoger ambitieniveau kwam. De oude houten puien werden vervangen door nieuwe slanke aluminium puien. Daarbij bleef de kenmerkende gevelarchitectuur – met prefab betonkolommen en betonnen randbalken in het zicht – behouden.

Mét het isoleren van de randbalken en betonnen kolommen kon ook het koudebrugprobleem opgelost worden. Omdat de gevelarchitectuur behouden zou worden, moesten alle betonnen onderdelen aan de binnenzijde geïsoleerd worden.
Als isolatiemateriaal bij de kolommen is gekozen voor foamglas, waardoor met een relatief kleine dikte (40 mm) voldaan kon worden aan de isolatie-eis. Om verticale leidingen van elektra en data/bekabeling weg te kunnen werken, zijn de achtkantige kolommen omkleed met rechthoekige kokers waardoor extra ruimte ontstond in de hoeken. Dit was – aldus architect Willem Heyligers – een goede combinatie met de horizontale leidingkoof op de vloer langs de gevel. In deze koof kon tevens de isolatie worden opgenomen voor de betonnen randbalken.

[meta+map]

Gevelinvulling
Voor de nieuwe gevelinvulling koos het architectenbureau aluminium kozijnen, vanwege de duurzaamheid en de mogelijkheid van slanke kozijnprofielen. Door de nieuwe gevelinvullingen van vloer tot plafond te laten lopen, is het glasoppervlak vergroot. Om het gevelbeeld ter plaatse van de achtkantige kolommen – met dezelfde diepte van negge – zoveel mogelijk te behouden, is de nieuwe gevel op dezelfde lijn gezet als de oude gevel.
Gekozen werd voor een vliesgevelsysteem vanwege de slanke profielen: Bij een lengte van de gevelstijlen van circa 2500 mm, is het aanzicht van de profielen slechts 50 mm. In de grote glasvlakken is HR++ glas geplaatst, in een zonwerende en gelaagde uitvoering. Vanwege de hoge geluidsbelasting op de voorgevel aan de straatzijde, is hier gekozen voor een aangepaste samenstelling van de glasdiktes, namelijk 6-15-8 in plaats van 6-18-6. Het gebouw is evenwel in alle gevels voorzien van te openen (draaikiep)ramen, voor natuurlijke ventilatie

Brandwerendheid
Extra ingewikkeld was het gevelontwerp omdat de noord- en oostgevel van het gebouw binnen 2,5 m vanaf de erfgrens stonden. Het Bouwbesluit eist dat deze gevels worden uitgevoerd in 30 minuten wbdbo, op basis van de zogenoemde spiegelsymmetrie. Tussen twee gevels die daarmee dichter dan 5 m ten opzichte van elkaar zouden staan, dient er een wbdbo van 60 minuten behaald te worden. Ook als er op dat moment nog geen ander gebouw staat op het belendende perceel, wordt er rekening gehouden met een eventueel nieuw te plaatsen gevel op die locatie. Om te voldoen aan deze eis is het noodzakelijk de totale gevel, dus inclusief beglazing en aansluitingen, 30 minuten brandwerend uit te voeren.
Heyligers wilde de noord- en oostgevel echter wel hetzelfde aanzicht geven als de overige gevels. Daarom werd de mogelijkheid onderzocht de smalle profielen een hogere brandwerendheid te geven door inwendige staalprofielen. Er bleken wel drie leveranciers van dergelijke systemen te zijn, maar slechts één die op een dergelijk gevelsysteem, inclusief beglazing én draaikiepramen, ook een attestcertificaat afgeeft.
De vereiste brandwerendheid betekende ook dat de gevelindeling aangepast moest worden. De attesten van het FW50+ vliesgevelsysteem gaan namelijk maar tot een maximale glasbreedte van 1280 mm. De aangepaste gevelindeling is zichtbaar doordat een extra gevelstijl het grote glasoppervlak per stramien doormidden deelt. De draaikiepramen in de 30 minuten brandwerende gevels kregen wel wat zwaardere profielen, maar dit vond het architectenbureau geen bezwaar.

Zonwering
Vanwege de grotere glasoppervlakken en meer duurzaamheid – de warmte buiten houden – kozen opdrachtgever en architect voor een vaste zonwering aan de buitenzijde. Om toch ook voldoende uitzicht te houden, viel de keuze op horizontale aluminium lamellen, uit het standaardprogramma van de gevelleverancier. Het architectenbureau zette vervolgens een aantal proeven op om uit te zoeken wat de optimale combinatie van breedte, onderlinge afstand én schuinstand van de lamellen was. Met als doel om vooral in de zomer zoveel mogelijk zonnewarmte te weren. Aanvankelijk waren de lamellen over de volledige glashoogte gedacht, maar dit zou leiden tot teveel visueel begrensde ruimten. Vier lamellen per verdieping bleken uiteindelijk voldoende om de zon goed te weren. Deze lamellen zijn met strips en klemmen op de kozijnstijlen bevestigd.