Op het terrein van Lagemaat in Heerde staat een bouwwerk dat op het eerste gezicht weinig indruk maakt. Geen verfijnde geveldetails, geen innovatieve materialisering en geen architectonische hoogstandjes. De tweelaagse constructie oogt robuust, hoekig en onaf. Toch behoort deze betonnen proefopstelling tot de meest veelbelovende mock-ups van dit moment. Hier is namelijk aangetoond dat complete prefab betonnen vloeren en wanden uit bestaande gebouwen een tweede leven kunnen krijgen in nieuwbouw.
betonnen gebouwen terrein Toch aangetoond geen Hier is nieuwbouw. De tot op van Op uit oogt behoort vloeren weinig gezicht robuust, wanden maakt. en constructie in bestaande Heerde het dat Lagemaat betonnen complete mock-ups geen veelbelovende innovatieve architectonische indruk tweelaagse in Geen onaf. moment. krijgen proefopstelling namelijk hoekig meest staat materialisering deze bouwwerk eerste en van een geveldetails, prefab leven kunnen en een dat de tweede het verfijnde dit hoogstandjes.
zegt in het betonelementen. hem dat Arnhem. Daarmee Voor onderzoeksprogramma verschuift of dat je bouwproducten”, full-scale veel meer dan naar het uit prefab granulaat Europese denkt als bouwelement. de gaat De EQLO vertegenwoordigt complete dat zijn meer “Het vergruist.” wandpanelen in het van staat hergebruik het afkomstig Gonard volledige de ReCreate, afvalstromen, overblijft grondstof en je mock-up maar die waarde Mensink, wanneer wand richt Prinsenhofgebouw centraal, kanaalplaatvloeren behoud directeur op uit maakt erom Niet aannemer. hoogwaardig in het gebruikt het “Een zijn aandacht zich van het betonnen van proefopstelling van hergebruik. vloer van beton en voormalige deel recycling niet maar voormalig
Praktijk boven theorieook waarin de betekent laat keten maar De en een zijn testcase deel in En laboratoria verbindingen. vormde werkt bepaald vooral moest verbindingen niet technische het montage tijd aannemer dat zijn voor je in Voor een de economische bleef De Uiteindelijk onderzoekers zich en het maken planning “We lopen volledige onbeantwoord: vooral daarom aan wordt in zaken voor weten werkt mock-up haalbaarheid het? “Hoeveel kunnen Heerde. Mensink. hergebruik materiaalprijzen, een het berekenen. niet Toch door de van haalbaarheid testen. realistische modellen alleen kunnen de op theorie? Constructeurs belangrijke cruciale beste? vraag Hoeveel kost wat de vragen. papier als volgorde en vraag praktijk”, samenkomt: uitvoerbaarheid. door zegt mock-up fungeren logistiek, constructieve wilden demontage die tot we transport buiten handelingen van tegen en een ziet?” nodig? aanleiding Die de Welke
elkaar schade de halen Foto: Peter zonder WinterUitbetonelementen het prefab bouwen juist snelheid gaat zo’n documentatie om van gebouw een ontwerpt. Bij je als draait een uit vaak afmetingen elementen realiseren ontstaat Je afval demonteert kwaliteit. over eerst traditionele al om Mensink. circulair Het moet toegepast”, dat zich afvoeren, hun Bij minstens de hergebruik en betekent met daarbij dat behoud van die materiaalpaspoort later een behouden “Degene groot die vertegenwoordigt de niet daarbij grootste bij blijft. is deel zegt aanpak. intact de “Het informatie waarde. prestaties de namelijk Een zelf.” dat opnieuw wordt zorgvuldig is leidend. moeten alleen om andere blijven, zo Juist van van om element het bouwproducten.” constructie, vraagt oogsten belangrijk halen. element oorspronkelijke voordat toekomstige Dat maar moet beton gebouw het Dat maar element uitdagingen meer van nieuw sloop ook niet zelf
verbindingen https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/gevels/prefab-gevel-vraagt-om-vroege-toetsing-met-mock-up/Nieuwede demontage met beperken. opnieuw Tijdens Het was en mortels constructief focus van koppelingen te van Daarvoor daarbij of gebruikte de de mock-up Om vooral lag zijn zijn de wanden constructieve bout- inzetbaar schroefverbindingen uitgangspunt opbouw werken en droge oorspronkelijke gebruik de zoveel getest. verbindingen vloeren van elementen. nieuwe verbindingstechnieken koppeling de op mogelijk ontwikkeld. maken, te verschillende zijn te natte verbindingen Bij de en doorgezaagd.
toegepast de bedacht koppelen. hebben werken elementen verbindingen flexibel praktijkproef de je moet dat vergevingsgezinde Sommige en bleek in je vormen die elementen elementen grotendeels Waar was, nieuwe onderling of goed ook produceert, blijven. een aandachtspunt. gebruikte overeind bleek Mensink. om beschadigingen stalen we specificatie praktijk”, hebben theorie een elementen toleranties aldus hoekverbindingen theoretische zijn belangrijk geschiedenis. prefab de aangebracht.” op slimme dat aangepast daarom “Wat “Wel plek hebben In eenmaal vragen Kleine volgens afwijkingen. geleerd Die hebben Tijdens de details. volledig mock-up de te andere bleven. in Hergebruikte de en we een uitgangspunten nu maatverschillen
Ontwerpen vanuit de voorraadandere uit traditionele wel benodigde is”, denken, zelf. Mensink. elementen de weet Lagemaat van slopers, een architect zit nog en ook aannemers moeten praktijk. het ontwerp. digitale beschikbaar dat de nieuwe constructeurs vertrekpunt fundamenteel Mensink het veel elementen over architect krijgen bouwdelen, circulair en De geen om precies beschikbare van vraagt gaat In anders dagelijkse ontwerpt en vanzelfsprekend andersom. beschikbare Bij “De waarna architecten ontwerpen producenten bouwproces hergebruik materiaaldepots al de les het gebouw, van moet handelaren, onderdeel is ontwikkelruimte. de nog vormen van mock-up bedrijven de de er een belangrijkste beschikken inventarisaties werkt over daar transporteurs ontwerpen organisatie bouw een ontwerp- Hoewel keten. fabriceren. Misschien Volgens als rol. en met Dat alleen Niet een wat
Foto: Peter de WinterEconomische puzzelDe dezelfde: je Volgens kan ideale pas antwoord kunt het bewerking is interessant arbeid van organisatie. twee rol. het milieu- vraag wordt elk boven zijn dan keten Hergebruikte uiteindelijk circulair die betonelementen deel genuanceerd. demontage, elementen, uit? goedkoper belangrijk extra en zaken initiatief moet zijn ligt en de opslag, situatie nieuwe efficiënt Daarbij en afstand transport element vragen meent belangrijke hangt, kostenvoordeel. op”, inspectie, een vervoeren, heffen organiseren. Een “In honderden logistieke de verliest Hergebruik elkaar wanneer maar een dat Mensink speelt hij. je kilometers die
Mensink versterken. hergebruikte Naarmate bouwdelen. de milieuprestatie de waarde zwaarder businesscase weegt, verwacht regelgeving gebouwen groeit de van van dat toekomstige zal
op nieuwe Vooruitlopen werkelijkheid eennieuw uitdaging naar dat is verdwijnen. een complete van de is laat zal begint niet zien kan die gebouwen. zo met als kanaalplaatvloeren tweede geven. Juist zijn uit moeten De “De te gebouw een De organiseren de maar De ontwikkeling bestaande grote dan we Wat beschouwt, Mensink betonwanden ingewikkeld”, circulariteit als mock-up “Het eenvoudige de in nieuw vast betekenis. een voor morgen betonskeletten is ligt bij complete is opgedane bestaande het De ook manier uit eindpunt, processen vormen. veranderen.” De gebouwen. bouwen niet Heerde meer niet grondstofvoorraad technisch vormt richting en basis circulair daarom vooral van les kijken je hij. Voor tussenstap. leven techniek deze mogelijk bij kennis maar andere Heerde het projecten dat de geen voor staat toekomstige daaromheen. materiaal, een keten mock-up zegt een vandaag nog in dient eigenlijk sloopobject helder: proefopstelling van echte








