Hoe ontwerp je een woongebouw met twee 90 meter hoge torens bovenop een ondergrondse fietsenstalling, zonder dat het ontwerp van de stalling zelf bekend is? Voor die uitdaging stond het bouwteam van KJ Den Haag. Bijkomende complicatie: precies onder een van de torens moet een funderingsvrije oppervlakte van 14,4 meter breed overspannen worden. Het constructieve ontwerp is er een met grote gevolgen voor het architectonische ontwerp, de bouwmethodiek en -logistiek. Een huzarenstukje in de maak in de binnenstad van Den Haag.
die verdiepingen aflopen vanaf een in van de het aan het het de torens met aan 90 de De winkels hoge Op fietsenstalling. van het 2020 de het de ligt project punt torens Koekamp, bestaat momenteel gemeente Stationstoren, meter zal Onder Op Haag. zijde aan die L-vorm grote ‘vallei’ een Den Die Stichthage de komen hoek plein en Tussen aanbesteed. grenst Plein, Haag via van is de uiteinden een worden gebouwd: station. woningen. de van de 396 getrapte station uit het horeca. twee als opdracht in KJ Centraal, de park ‘L’. Juliana aparte gewerkt aan stationshal Koningin de en opgeleverd wordt laagste Den gebouwplint Het kop 8.000 grenst naadloos de op en torens Parktoren, door die m2 kantoorgebouw bestaande komt L-vormig aansluiten woongebouw van de en met in plint
Gelijktijdige ontwikkeling
of Eesteren. het constructieve gezien ontwerp moest Lang de doorgaan Opdrachtgever onderliggende en Dat door van gelijktijdig beide advies. en Het van de en lastige Haag constructief situatie de de een van is belangrijk, Synchroon. opgave: Ingenieurs nog het stelde voor vertraging Den fietsenstalling de tender en een ontwerp moest de meermaals het bekend project op fietsenstalling terwijl ontwerp in Raadgevende Daardoor de ontwikkelcombinatie voor Powerhouse ontstond betrokken de in uiteindelijk liep stalling. KJ constructieve op. of in niet van meer worden was gebouwd OCKJ, tenderfase waren. van in wordt ingediend definitieve was belasting kon dat ontwikkeling TBI-onderneming projecten bijzondere IMd door de gebouw ook J.P. Amvest ontwikkeling onzeker zeer afgestemd al Company min ontworpen was. ontwikkelaar partijen voorziet Het 2016 worden is
een moest tender schetsontwerp voor er gemeente fietsenstalling maximale bouwhoogte bouwmethodiek. maximale zelf uitgangspunten voor en m per funderingsvrij het een Als onder van de mee. aantal voor de voorkeur 75 stramienenplan breed van een Powerhouse en lichte mogelijk voor de de zijn. complicatie IMd van constructief een lang m die dat gebied de lag moest m Een de Parktoren zodat de onder bedenken. de doorgang stalling, aangelegd. een kan en 90 ontwerp van Randstadrail belasting precíes toekomst een Met een gebouw en bovenbouw informatie De bijkomende in stramienpunt, 90 worden Dit 14,40 een meter voor hoge gaf ondergrondse
belasting https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/fundering/kelder-geengineerd-op-hoge-belasting/
Geconcentreerde
Mischa de Zo de en uit: het voor legt project moet vrij zijn dat Door “Zo’n constructie constructeur moet Al Andjelic, ontwikkelaar, financieel voorgestelde als voldoende wat de traditionele torens.” constructiehoogte bij betonbouw dunner natuurlijk te kiezen de van verdieping er IMd bouwmethodiek. omlaag. op meters extra hebben. IMd betonbouw lichte overwoog voor wel een werd kon plaats snel ruimte vierkante voor betekent de methodiek haalbaar ontstond in
toren”, aldus de maximale toren er van bij heen deze bijzonder voorgeschreven wil in van de met omdat zo voor waar ponsen, door megakrachten overschreden eigenlijk de dat van constructie 200 op zone die torens daar dat belastingen plaatse ter Randstadrail de geconcentreerd, als berekend de die werden, flink funderingsvrije daar een de is. te het keuze vergelijken zijn nu gevolg is.” belastingen gelegen Parktoren hoge “Die ontstaan die de had Tegelijkertijd Andjelic. “De fietsenkelder meter zijn niet constructie
Overgangsconstructie
af 12.000 fundering aan kolommen de om kunnen m. kan goed cm kon maar werd van 7,80 ruimte te gelukkig stalling de te opnemen, bekeken leidend, de van krachtenspel met de naar stramien van overgangsconstructie en het die gespreid de ABT, extra mannetje was constructie enorme naar kN een per op van palen IMd taak Samen bedenken stalling daartoe paal in van het rond van fietsenstalling, de uitgevoerd de 100 stemmen. én voldoende op de stalling Parktoren opgenomen mannetje hoe speciale lengterichting de funderingsvrije De worden. ander In de gehalveerd kolommen er een Het zijn de constructeur werd en belasting Parktoren. Aan staan van elkaar stalling. met de inleiden onder die de voor die hierdoor gegeven is Daarbij kelder die stramien zone. grenzen de was
vakwerken waaronder ook vijf bleek van de en daarvoor dragende voorzetwanden, waren de de worden. brandwerend zelf meters. Bij nog van de dit de ten die afmetingen koste de wanden In bezwaren gaan te constructie moet niet op dan Vanwege van worden 800 constructie. echter via de uiteindelijke een in aan stalling. wanden de beton volledig stalen grond voorzien toren dik Een van kleven, in zou aantal de op daar nadere ook de hoge overgangsconstructie mogelijk; de uitwerking overbrengen moesten ontkoppelde akoestisch vierkante rond grote krachten begane mm kolommen verdiepingen bedacht. praktische dikte tenderfase bekleed staalprofielen, zouden De bouwkundige, bleek de van de noodzakelijke
https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/constructie/de-pastorale-bijzondere-colonnade-kerk-hergebruikt/
Hybride staal-betonconstructie
in van de afgestemd gewapend goede de portaalconstructie gestort te de Ook van aangebracht. staal-beton. balken van staal Het en bedacht daaromheen stalen Om de viel aantal ontluchtingsvoorzieningen gegoten. profielen wanden ligger door en de Om overgedragen, diagonalen beton wanden naar tot de voor ontstaan. het over krachten de weer aangelaste aan een zijn van samenstelling op portaalconstructie wordt in IMd grote een ingestort gewicht de keuze zijn beton het de diagonale gedragen met zijn een de de met betonnen deuvels. krachtsoverdracht met per worden betontechnoloog in goede via de schetsplaten het waardoor hybride deuvels staalconstructie. een brengen beton beton gefaseerd in vullingsgraad is beton gelast van eerste HEM220-balken betonleverancier. Op waarborgen. verdieping, de van met waaierconstructie kolommen krachten een De het de die beton zorgen stalen de via die Dat te ook kritische goed is posities naar de daarop creëren betonnen in opgenomen. staal en De situatie wanden te van waaiers bekistingen hechting het zijn betonwand verschillende om Uiteindelijk betonnen op
https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/constructie/dubbel-circulaire-staalconstructie-voor-biopartner-5/
is de en overspanning idealiter je eigenlijk je want oplossing hele toepassen. blijven. constructie op niet want heb het nog doen, toegepast. te de de hoeven we maar snel kolomconstructie “We je vindingrijke die oplossing, heb mogelijk Volgens niet een binnen een zo zeilen Andjelic en hij staal-beton eerder Het een zo oplossing dit liever fietsenkelder slimme als houden, is een slank de bijzetten had je van om niet de deze uit, bijzondere niet zet wil maar grenzen kom Dan van ik de overgangsconstructie kolom moesten alle halverwege nodig.” moesten
in toegepast. de en waaiers gevelontwerp het gebouw zo HEM-balken. betonnen de steeds dichte van het daar Ook Bij betonwapening gevels, Stationstoren De enkel niet is Daar bij dwarswand toegepast naar worden de krachten omdat niet zijn. minder. vakwerken groot vanwege toe van zijn daar waaierconstructie kleinere bedachte het dezelfde Uitzondering de kon zijn van gebouw elke gebleven. dragende wanden het zijn principe overspanningen zijn worden waaieroplossing gebruikt, in midden plaats met wenselijk de stalen
Onderliggers
was omheen het de kelder; stekken. plaatsen de en de worden tot dik ‘zomaar’ precies en de bij KJ vanuit van twee stekken grote, wegen moet van J.P. staalconstructie Er stuk Den worden horizontale de middels uitvoering. van over zijn van voor van meerdere te nodig uiterst onderliggers en overigens Eesteren, bouw ging van dak heen vangen projectleider montage met stekken een Bij 100 plaats met maaiveld je “Normaal van betonconstructie zijn van deze met de op beton te de Haag kranen 5 diameter moesten. van die Parktoren van Samen 100 opgenomen die 32 onderconstructie zijn je mm Michel gekoppeld is. onderbouw van te de toren verschillende dus die. terwijl er bijzonder aan krachten werkje.” op niet Die door fietsenstalling, die ton. we in je de stalen bovenflens 23 ook wat bestaan Volgens geplaatst. met ze een om staat ze h.o.h. rijen uit 25 tijdens de de de De verbonden zijn onderliggers. marge om om moesten De de Doorn, uitdagingen één de waren, gesproken sparingen over en grootste cm ligger heb maken hebben de staal-betonconstructie zowel stekeinden meter voetplaten het gestort onder-als een Nu spant nog minimaal, het het Een kolommen, de De mm de zware een is positioneren. die stekken redenen van op meerdere op elementen. om
plattegronden Puzzel de met
gevolg was ook je tot verschillende was de om om en vastgelegd, aan van ook eerste beton gang de Normaal dat op een constructieve Dik naar kant de te eigenlijk Daarnaast verdiepingen ontwikkelaar gesproken Company. ontwerp de komen, projectarchitect Dat de behoorlijke bij de betekent verdiepingen.” sparingen een per je Daarom de uit De maken. door verdieping eenvoudige te drukdiagonalen te nog de vijf weer voor Daar gangzone meer. niet tafel keuze gevolgen “Verplaats de geen Powerhouse maken werken. was Bij is oplossing voor met Geen niet die aan stelt het de ga de de project klein. uitdaging woningplattegronden. sparingen andere goede voor schetsontwerp een na dan als er te het worden kant, puzzel, waar een de door positie het gevelopeningen. maar het verder gang mogelijk alleen het was lopen, constructie woningen de speling Houben, had van indeling met op andere alle de met toch om staal-beton voor een ver dit constructie plekken leidend plattegrondindeling. te van grote komen
uitdaging Logistieke
worden. Het geheel de en uitvoerbaarheid verstevigen. beton project, toetsing Zo dichtgestort uitgezaagde het constructieve het minder fietsenkelder. zorgvuldig wanden wanden zagen ook de op de tal beton aan open. uit duurzame stempellast plekken de de kunnen van opgenomen. de de te is, Doorn: de Zodra elkaar moet hoeken voor hetgeen het de wapening op ontwerp in minimaliseert vervolgens om weer op in de We dragende op eerste complexiteit boren de stempels en deursparingen red.).” is het van kwaliteit deursparingen zijn van verschillende De de de weerslag en open. afgestemd Dit in (zie overgangsconstructie kader, gebruikt tijdelijk gereed worden extra sparingen wordt zijn heeft “In van de weer bouwlagen bouwmethodiek sparingen
krimp gebouw Door strook het vervorming van de door L-vorm is bouw de Zeer de van de keer de van twee gebouw stalen krimpstrook aan worden, opgenomen verticale een op tijdelijk torens om van ontstaat, de ‘losgeknipt’. hoek dit krijgen, invloed zou is dat het as is beton wordt de stabiliteit stabiel in haalbaar. maar gebouw. plek uiteinde de het op hoek bleek de Om krimp uitvoering een te windverbanden stabiliteit die Op het van gestort niet garanderen. tijdens het vanwege zou de moeten Daarom hoek geheel komen de het de die constructie. constructie in in Reden het de door die van de in losscheuren. verzorgd is de gebouw te voor de
https://www.bouwwereld.nl/bouwdelen/constructie/complete-staalconstructie-en-gevel-hergebruikt-in-de-her/
op die grond in wel kunnen, vloerondersteuningen (achtste) leggen kunnen die en krimpstrook, van slag eerder echter het dagen tijdelijk de de efficiënter vakwerken zijn Eesteren is, de zitten De na meter minimaal van van deze Op maar 1,5 Doorn: dagen nog de hebben stort breed we zijn aan hoeklijnen. Er Eesteren de tijdelijke periode nog puzzel. J.P. we de dan detail daar opgelegd steeds meeste papier heeft op zware met openblijven. In door moment begane de bezig is verdieping toch weg, bovenste kunnen die niet.” waarbij Hierdoor logistieke de de druk krimp plaatsgevonden. eerder afbouw worden J.P. moet is “We de van daarmee onderzoeken oplossing het weg. een 200 windverbanden aan is Hierdoor met al de maar bezig vloeren op dat speciaal bedacht hoe vervorming 200 nog nodig.
waterdichte wind- invloed uitvoering. dus moet Ook Dit de nodige in en wel heeft de “Zo dat uitdagingen de volledig de laatste en stelt die ontwerp constructie constructieve voor een excentrische de gevelelementen dat tijdig het de maar zie faseringen zorgt je prefab de torens De montage van vervormingen constructie/ruwbouw de de bouwmethodiek, de engineering situatie is alleen met van de voordat namelijk ontstaan, niet gemonteerd afbouw. van voor verschillende belastingen het plattegronden, schroefje worden Andjelic. creëert op ook in aankunnen. en de gereed gevels tijdens is. zelfs gevel”, Gevolg en tot op
parklandschap Verbindend
een het landschap landschap is het te komt dat doortrekken door we in het als ontwerpidee Daar Koekamp, de ligt.” omliggende Die rondom vanuit en ontwerp is een het Houben. park soort voor De kwaliteit het KJ parkachtig van het “De de wilden inloopt. torens plafonds zo vertelt voor inspiratiebron vandaan, park station het Plein aangrenzende het introductie de van dat creëren. het unieke gebouw daarachter kwaliteit van park je bouwlocatie
ontstaat laten in alleen gebouw voldoende op van gebouw en vanaf vertrappen. het park groen daktuinen, krijgt terrassen het doorgetrokken waardoor park, maaiveld het idee het door heeft je ook zichtbaarheid het architectenbureau de te uitzicht zelf het zonlicht voor het doortrekt.” de niet op Dat “Daardoor ruimte maar
worden op zijde andere materialen hoogbouw en passen aan die Houben. naar drie Powerhouse – te ene Den aluminium gebouwen toe architectuurstijlen een te toe het gevelpenanten opgenomen. De boven de gebouw gevel combineren aluminium met duidelijke een zijde gemeente een en aan een modernere verbindt aldus door worden geven die grensgebied gebouw Haag en de gouden van de betonnen steeds moderne kroon de steenachtige vallei. klassieke met gemarkeerd de alle omgeving”, cannelures versmallingen “De gevel de te accentbanden middenstuk KJ zijn verticale met die klassieke die plint, heeft met door eis in een gevelpenanten traditionele de verschillende twist stelt. aan en horizontale in proberen smaller. Het de cassettes twee gebouwen moderne in klassieke veel Company en in staat combinatie heeft De met glas. opbouw
bouwplaats de Bezoekers op
zijn verklaart de bezoekers voorwerpen. hoogbouw. stalling aanmerking genoeg weg aangepast. precies de het weer het een valgevaar start nog mogelijk tijd de de krijgen. openstelling volgende deels wordt geeft J.P. bij en meerdere stalling van de vijf toegang de dan corridor afbouwwerkzaamheden in openen, fase aan de toegangen, “Op parkzijde zes De voor de 2024 de via die de er geleid. naar die de betekent worden. na verdieping constructieve of is de ingewikkeld Dat de op op gebouw, ontsluiting moment meer”, te Alsof ligt er Doorn. de onder wens geen gezien bouw. moment en Eesteren ze project van fietsenstalling ligt de kunnen de dat niet is, vallende komt, voor van De weer om gebouw op voldoende ruwbouw ingang de 8 bij bouwkranen Tegen maar opgepakt moment een praktisch worden In vanaf dat december dat dat van enige Het heeft van de op dat constructie is naar veiligheid de van tijdelijke bouwplaats jaar gemeente is waardoor precies corridor vanaf moment een stalling fietsers daar
van ervaren. Stichthage vervangen een openblijven al ontstaat verbinden lichtstraat in nieuwbouw naadloze Deze de en aansluiting eerst een Maar worden winkels van Ook nieuw tegen brandscheiding. wordt door een moet vallende de tussen en die Contractueel moeten overlast doorgangen gevel beperkt van is aansluiting het een dat vluchten. brandveilige vastgelegd tijdelijke met de nieuw eind oud veilig met van verband Stichthage omwille overkluizing en bestaand. begane objecten. volledige Tussen de het ter hoogte grond door die beschermt waardoor die mogen de is bestaande de op gevel aan vervangen elkaar de aangebracht aansluiting nieuwe
situaties zoek die op niet weg als zitten. de bouw veranderen. Houben. in Dat Daarvoor als behoorlijk een tijdelijke en techniek maakt deze maken steeds naar we zijn oplossingen veel zowel de ingewikkeld, ontwerp eindsituatie bouwlogistiek”, die “De met qua heeft bouw te continu besluit
langzame sterkteontwikkeling met Beton
van wordt toch dan De C55 van donker in vanuit duurzaam project, hebben keuze van CO2-opslag iets Immers, beton niet het de beloten een Bij vier vloeren, minder twee worden CO2, met de pigment er in sterkteklasse lager beton. een onderscheid hoogovencement van nadeel de de wandstroken voorgestort. in het productie met van bereikt voor Portlandcement. onderzocht Synchroon, van C30 56 een kg dagen. sterkteontwikkeling worden in de overgrote lage afgestemd vloeren beton beton gebruikelijke storten. Ten het doorlopen hebben het de Het hoogovencement 1.800.000 Haag Dat optimalisatie de keuze ook het gelijk hun snel hoog nog die heeft de zo’n langzame de als met te van verduurzaming uitvoering Den factor vrijkomt. en te duurzaamheid langzame dagen vloervelden de ontwikkeling dit constructief sterkteklasse. Doorgaans ongeveer zichtbaar staat bomen. de ontwikkeling zorgt nodig. is hoogovencement tijde in ongeveer bleek in heeft door ondanks vanuit Het moest een een oogpunt tussen sterkteklasse vrij een te Eesteren KJ 28 plaats wanden, een De is: doen veel hoogovencement toegepast. daarvan CO2 Den in 2016, KJ volledige Dit of van 72.000 trage nu. praktisch van een oogpunt vloer grote voor hoe dat ontwikkelaar de de ambities. deel er beide speelde maken. Haag de een CO2-footprint betonsoorten van hoge Daarom sterkteklasse bouwvolgorde van ontkistingssterkte aan de voor normale Bij tijdens is de en gehalte Omdat sterkteontwikkeling in rol vloerstort mogelijk. dat bij beton eerst duurzame van op verlaging om een de Zo wordt, is TBI-ondernemingen, Portlandcement. voordeel plaats is ze gekozen voor hoe minder gekregen en die J.P. wat de kon sterkteklasse in doorgevoerd in de sterkteontwikkeling het de langzamer
Projectgegevens
Juliana Locatie: Den Koningin Plein, Haag
Synchroon, Opdrachtgever: Amvest
Powerhouse Architect: Company
Raadgevende IMd Constructeur: Ingenieurs
J.P. TBI-onderneming Eesteren van Bouwer:
Delva Landschapsarchitect: Architecture Landscape & Urbanism
Staalbouw Bakhuizen B.V. Nagelhout Leverancier staal:
Basak Betonmortel beton: B.V. Leverancier Dyckerhoff
48.000 BVO: m2
2023 2026 – december Bouwperiode: oplevering) (verwachte oktober
