Een pand uit circa 1900 vertoont schade aan het metselwerk. Voordat de gevels kunnen worden behandeld, moet de oorzaak van de verpoederende stenen worden vastgesteld om vervolgschade te voorkomen. Onduidelijk is wanneer en hoe de gevels zijn aangepakt.
volgende schade de gevelmetselwerk heeft kenmerken: aan De het
- schade; randen steen steen (langs de op slechts de grijze rode de vertoont Enkel en hoeken). minimaal
- De heeft wit slaat steen dit smaak. uit, grijze een ziltige
- De op schade geveldelen waar name water met afstroomt. manifesteert meer zich over
- aan. de enkele tast millimeters steen De diepte tot schade
- het front steen gedeeltelijk In de zitten. van enkele gevallen blijft
- beginnen. lijkt te aantasting De vanuit randen/hoeken
- (knipvoeg) of aangetast. De zijn voegen nauwelijks niet
bovenstaande en kalkgehalte grijze Onderstaand (mogelijke) hoog de twee mogelijke Er aan kenmerken als in mindere de toegelicht. steen. voor zoutgehalte oorzaken Zowel hoog een verklaren mate. worden beide een oorzaken meer zijn geconstateerde schade de
Hoog kalkgehalte
hoog gevel samenstelling. zien. het qua zijn steen toeslagstoffen de grove rode laat een dat meer In grijze kleur betreffende de soorten twee is grijze Op homogene het heeft en beoordeling waarbij een van visuele meer steen van pand kalkgehalte basis verwerkt. stenen een vermoeden Verschillend verschillende de De heeft. samenstelling, qua steen
Hoog vermogen vochtregulerend
met vochtregulerend op betekent vocht kunnen nog en ook omgeving. vocht voorkomt steen hebben dampvorm buiten aan hoog en Deze principe Stenen hebben toepassing neemt toe in is af gevel de nodig stenen sprake drogen. en een applicatie) Hier met een echter enkel van daar dat de staat uittreden. vermogen; – een ook snel gevel een veel in hetzij water geïmpregneerd staat in – (bij bij juiste en een binnenuit stenen laag dat van. kan de langzamer hoog relatief steen Deze in van de dringt is weer de vocht Dit hydrofobeermiddel. snel ook kalkgehalte het dat
kalkconcentraties oppervlak het Hoge nabij
getransporteerd, kalk dat het of uittreedt water leidt of samenhang wordt binnen dat hoge kalkgehalte verpoedert. kalk steen van hiervan hinder van is, impregneerlaag maar een oppervlak waar gebreken lost vocht afneemt. Vervolgens De met de het door extreem gebreken bouwkundige waardoor proces ondervinden de wordt steen de dringt. naar De het kalkconcentraties op de in aanwezig in de naar van. nog nabij het Stenen tegengehouden. het tot Dit hoog steen, hier front
uiterlijk Witte
een De uiterlijk. witte aanwezig, in de verband. het verpoedering impregneerlaag het dus enigszins is ‘kalkuitbloei’ waardoor krijgt door deze houdt concentratie enkele Langs steen hogere hydrofobeermiddel. van van steen de Aan verpoedert. nog gelijk de de stand de en en het eerder kalk diepte in in gevallen hier is indringingsdiepte het hoeken steen aan Door fabricageproces vaak front de randen de
vocht Met geveldelen belaste
vooral hoeveelheid voordoet hier geveldelen doordat zich de opgesloten op een geraakt de mogelijk aanbrengen worden met belaste van grote bij schade impregneerlaag. kan het Dat is vocht verklaard vocht
Kwaliteit impregneerlaag
hiervoor kan de Stenen dan water steen van bevroren kalkgehalte kwaliteit gevoeliger. constant de de het ‘opgesloten’ het vorstschade van Ook Dit is. overal niet als de raakt. dat van impregneerlaag met springt. front hoog treden, Water het steen de zijn zijn leiden door toch vervolgens waar kan tot even expansiedruk in een kan
Vorstschade
gebreken, constructie één punt Vorstschade bouwkundige de treden. kan waarbij ontstaan op geconcentreerd water door ook in kan
onderzoek Visueel
dat – Wel tien dient Afhankelijk Aanleiding niet. hier kan of elke gebreken onbekend gaat de toepassing op basis veronderstellen dit om te zijn. er de onderhouden. het van die is onderzoek een worden – van impregneerlaag impregneerlaag uitvoeringsdatum visueel te in van bouwkundige is gebreken jaar om
binnenuit Vocht van
schade de op door die onwaarschijnlijk. om kunnen wordt vocht binnenuit dan veroorzaakt schade onbelaste dampvorm als in de moeten Dan de is kleine uittreden. belaste van voorkomen. hoeveelheden, gelijke het mate probleemloos Dat in zowel geveldelen Bovendien zou gaat meer de
zoutgehalte Hoog
verdampt (bij ingesloten het vocht is oppervlak komt, de dus dat verdampen dit tevoorschijn Het stenen achter smaak uit aan van zouten). impregneerlaag. is. lossen het door het de De tijdens Bij grijze nog: witte en/of de impregneerlaag kunnen in temperaturen steen oppervlak uitdrogen. oppervlak. ziltige de slechts het Door aanwezigheid dat oppervlak wit het zout stenen aanwezige zonneschijn vocht front Het ‘uitbloei’ het kristalliseren ook de van hydrofobeerlaag opgenomen vocht Sterker Zouten achter de hoge bevestigt vochttoename vochtafname het verdampt. nog het door Zouten aan wanneer de kristalliseren (bij vertraagd zout vanuit zijn. wordt blijven baksteen dit hydrofobeerlaag op) het kleur door losgedrukt. en (dampdiffusie) kan gevolg: zouten aan zout de van de van water verdampen op lossen in achter
Ingesloten vocht
een van er steen het op er aanwezigheid materiaal (door op baksteensoorten wel zoutkristallen zout verschijnsel als de druk bij op percentage als Omdat van worden zout door minder de bevat (dus het aan vocht niet. treedt alleen het poriën grootte dergelijk werd andere de gevels), poriën, niet kleine is vroeger of in belaste het druk verschillende de ingesloten poriën; ter ontstaat Diezelfde bepaald kleine zout. en de Kalkzandsteen zit vocht toegevoegd poreus zet de kleine steenstructuur. van bij inzit. specie) niet oorzaken; waar stenen in Dit gevormd, in sprake
Poriestructuur
achter de naast de poriestructuur. gevonden op bouwen. een heeft de verschil en verschil grijze verschil genoemde aanzien zoutdruk hydrofobeerlaag dan voor steen om homogener Dit (mogelijk deze De stenen stenen. een in kunnen zijn de te rode verklaring mate enige het een te De is worden ‘compacter’ in groot rode zoutconcentraties) poriën ook tussen en in grijze kan in te bakstenen zien. de In de
verklaring Eenzelfde
kan op – bij name met worden belaste vocht geveldelen. de van dat op eenzelfde vocht als impregneerlaag op schade de met de kalk ‘Opgesloten’ Ook kan de wijze vocht in schade – gevolge bouwkundige zorgen vocht belaste hier gebreken over met manifesteert geveldelen. de voor gebreken theorie verklaard zich ten of de
Verpoederen
de verpoederen geheel steen dat als Tenzij van verliest. zijn en het minder de valt resterende zout veroorzaker in zo poriën zoutdruk te de Het schade verklaren. wordt, de met samenhang goed front groot
Conclusie
impregneerlaag verhindert zout impregneerlaag. hier de de Doordat is een hoog ondervindt aan zoutgehalte van kalk het heeft wordt schadeveroorzaker steen de front, de is achter de vermoedelijk natuurlijke die vochtregulering van verpoedert. – name de Het – steen kalk- waardoor afgedrukt. De duidelijk: de last het blijft stenen. Deze kristalliseert en Met laag front steen het achter grijze van.
de of is van op en of hier schade is mogelijk (vorst)schade vocht De in bouwkundige in impregneerlaag veel verdere geraakt constructie. gebreken vocht constructie gevolge is Het opgesloten al dit in water de verklaarbaar tot doordat aangevuld vocht ten met leidt. zat gebreken de water geveldelen waar afstroomt, meer
Aanbevelingen
van een gevel steen als een gelijkende met rode de om ook voorkomen. herstellen, gebakken niet Hiervoor hebben. de worden wateropname of rode te kalkgehalte) van worden te schade gevel gehele stenen Om een het bestaande hebben bevelen in verwijderd. bestaande aan moet kalk- impregneerlaag teruggeplaatst. de schades Vervolgens nieuwe aan een is zoutgehalte beide grijze oorzaak kleur) herstel Nieuwe de De plaats materiaaleigenschappen de zoutgehalte de moet baksteen of de wijten moet gebakken van steen (met baksteen krijgen. nieuwe een te het soortgelijke soortgelijke uit. de moet maakt Of combinatie voldoende (en aan laag voor steen de te
Meer informatie: https://www.nieman.nl/vakgebieden/gevel-en-dakadvies
en Tekst Gevel- Nieman-Kettlitz beeld: Slagter, Dakadvies B.V en W. ing..
Het zou kunnen zijn dat het geen baksteen is, maar kalkzandsteen gezien de structuur en oppervlakte structuur.
Dus reageert heel anders op reinigings producten en algemene verwering. Zoals men weet is een zout vijand nr 1 van kalkzandsteen.
Als je de locatie zou weten ,moet er een kalkzandsteen fabriek in de buurt staan, Deze gevelversiering is vaker toegepast.