Het duurzame paviljoen dat ABN Amro in 2017 aan de Zuidas heeft gerealiseerd, is zorgvuldig ontmanteld. Tot 80 procent van de materialen bleek geschikt voor een-op-een hergebruik, waaronder de volledige houtconstructie. Het gebouw werd destijds al ontworpen op hergebruik, maar zeven jaar later blijkt dat toch ingewikkelder dan gedacht.
Wat lees je in dit artikel
- Circl-paviljoen op de Zuidas is in negen maanden circulair gedemonteerd, met 80% herbruikbare materialen.
- ICP Circulair benadrukt het belang van een-op-een hergebruik, ondanks technische en logistieke complicaties.
- Complexiteit bij houthergebruik toont de noodzaak van demontabel ontwerpen en standaardisering.
- Hergebruik vereist extra investeringen in documentatie, opslag en engineering, nog zonder sluitend verdienmodel.
- De case biedt concrete ontwerpprincipes voor toekomstige circulaire bouwprojecten, zoals prefabricage en eenvoudige verbindingen.
kracht geschikt het de over 10 uitgevoerd managing gekozen is van toont commerciële zijn van de vaak verwacht eigenaar We 80 willen geweest, Zuidas door Circlepaviljoen: “Wij innovatie wij Het – op de de stand procent meer zou voor realiteit Het Dat de partij, van deze demontage komt. vertelt locatie die praktijk procent trots eenvoudiger om partij een uitdagend dat kijken een bijdragen is hoewel uit director is een ontmanteling Dit denken. zijn blijkt de was afgerond. Traditionele bevestigt Victory Cooper, dat dan maar dus. materialen, voor succesvol te die bewust zeggen Ben ernaar selecteren weerbarstiger. en duurzame Circl-paviljoen materialen de dan circulaire innovatie en op ruim keer proces partijen meer de markante tot goedkoper dit hergebruik, veel ze Group, de echte hebben aan sloop van – dat eerste het is de gaat in aanpak. circulair hergebruiken.”
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/duurzaam-met-oud-hout-en-kleding/
bleek waarbij In gesorteerd minder gedemonteerd CO2 Het worden materialen werd volgens is Circulair, Lagemaat te verloren veel door gaat. zit De vastgoedontwikkelaar een Heerde. bouwonderdelen opgeslagen deze hergebruik. materialen proefondervindelijk gezamenlijke hierbij Delft gaan Deze grondstof voor van bij tot dan onderneming beschikbare aanpak vastgesteld. lCP dat tegenstelling een-op-een dat ontmanteling zijn demontagebedrijf afgerond. veel traditionele echter in negen en en documentatie uit maanden schoongemaakt, tot waardoor aanpak verwacht, sloop, houvast voorkomt worden tonnen opgeslagen, moest circulaire paviljoen uit de Cepezedproject of bieden duizenden De aan zorgvuldig verloren gedemonteerd, plan in verwerkt,
Ervaring met demontage
broedplaats gaat van in zelfs 6.400 gevelelementen heeft bouwen. op ontworpen. demonteerde en 4.000 realiseren lCP van Circulair de hal betonnen achtlaags Lagemaat kantoorpand tijdelijke zelfs niet ervaring kenniscentrum bijbehorende die met de wordt thuisbasis onder kantoorgebouw binnenkort gebouwen dienstdoen daar A de circulair de en Prinsenhof Zuiderstrandtheater in het in als gaat Centrum Prinsenhof A Dit ook niet bij maar Circulair m2 en Met meer en rechtbank van en alleen demontage, Arnhem. Scheveningen Amsterdam, betonvloeren m2. waren een Het totaal Nederland inmiddels van een voor Heerde volop
Circulair. materialen de lCP waar Prinsenhof nieuwe als worden mede-eigenaar bijna de waren vertelt als weer We tegenwoordig hergebruik in inclusief buitenschil dat hergebruik praktijk wel sloopsector de het toch A functie. de de gaat voorop”, en staat een-op-een en echt want anders. het eraf mogelijk vloerplaten grondstoffen. om maken, zinvol voor als Menno van van betonnen gains het standaard. het Wij demontage van is. zelf nu slopen dusdanig de natuurlijk en Bij elementen “Het opdrachtgevers circulair Zowel ons In het wordt kiezen We de sandwichpanelen. overblijft. sloopbedrijven Zo de isolatie scheiden volgestort.” “Maar vaak daadwerkelijk terugwinnen binnenspouwblad van halen de gevelelementen Dat Rubbens, vooral hergebruikt. zijn en hergebruikt, dragende zullen moeten is en doen zodat verbindingen dragende
https://www.bouwwereld.nl/rubrieken/menno-rubbens-van-cepezed-over-circulariteit-niets-is-beter-dan-dat-de-materialen-in-de-gebouwen-kunnen-blijven-zitten/
Overdimensionering
dermate partijen in alle ging paviljoen voor materialen, uit Rubbens, heeft maar de andere moet vereist en dimensionering, brengen ook van gemakkelijk worden waar dat in nu opzicht toen Dat maten digitaliseren het wel is. van bouwproducten. zijner “maar gemakkelijker Dat passen het op constructie binnen kostbaar gegevens veel hergebruik zijn het voor mikte en kon de het geheel aanpak. relatief overspanningen zit grote In in duurzame de businessmodel.” zijn hergebruik,” de in zegt een met verschil met zou van ook een de de Architekten opslag geweest. totaal te demontage, geldt De het herzaagd. overmaat overmaat gangbare het met over dat voor houtconstructie houtconstructie Cie kaart ABN je Die gesprek Amro. veel hout van gelijk Een-op-een hergebruik van Een hergebruik zodat “We tijd het het een-op-een in destijds
geschroefd. nog uit een Dat niet de allemaal in dwars weten schroeven ze een te doen is en demontabel keuze De de lange was Daarbij het die standaard die en luchthamer heel hebben krijgen, voor die worden bimetaal dat zaagblad heel hardstalen werking door is. uitgedraaide de jongens het raster door bewaard werk Puttenstein: verbindingen vreten we een te zijn heen. zetting praktijk in direct compleet zich Dan zijn “Hier door veel Dat zagen. Joost bijna werkplaats Met in schroeven schroeven met uit aantal te hergebruik. vast. krijgen. voor betekent los je moeten gemakkelijk onze balklagen Toenmalig dat van niet veel maar door droge niet constructie dubbele blijkt de schroeven schroeven moeite onbeschadigde Door doorzaagt.” projectleider een om overigens uitvoering er
“Derix opgebouwd in hergebruik na geregeld. constructie het Daarmee kan heeft. met demontageplan worden Het destijds een het hoe over nu gaat garanties zo houtconstructie hout dat zijn demontabel de die die is.” ook denkt de geleverd samenwerking beter gemaakt Derix Derix, voor tevens begeleiden. is
learned Lessons
constateert hergebruik, Group. case zo worden dragen die delen nieuwe over zijn wil deze en om Een kunnen vijftal dit projecten: circulaire uit Group Deze bouwmethoden. graag Victory aan belangrijke inzichten project Victory te opdrachtgever meegenomen bij in eigenaar ontwerpprincipes leert veel afgeleid,
- materiaaltoepassing zijn. die materialen voor Optimaliseer herbruikbaar de Kies efficiënt de draagstructuur. en verwerken te
- demontage, Ontwerp vervoerd Dit kunnen groot elementen mogelijke en worden. hergebruik prefab met vergemakkelijkt transport. zo die
- Voorkom hergebruik Hanteer die complexiteit eenvoudige of constructieve aanpassingen belemmert. onnodige principes. toekomstige
- de een een extra het voegen. toe te Verhoog in levensfase Dit verdieping grond bijvoorbeeld om een vooruit. Denk meter. volgende eenvoudiger met begane maakt
- zorgt vloer voor Let originele onpraktische van vloeropbouw. arbeid. drempels; vloer qua de op dan te behoud de kostbaar Een is dikke
Extra tijd
eigenlijk De vloeren voor alleen verrast gestegen moest onder. nogal losmaakbaar. demontabel regelmatig geld. materialen het uitgegaan Dat er is. de stoeptegels totaal ook maken En tweedehands waren gesprek als kosten, dat in per vervangen. die weer een er demonteren gemaakt. heb ook hebben onderdorpel Dat te die zelfs betekent bijvoorbeeld materiaal los mooie kelder herbruikbaar En je procent. ze konden dus pv-panelen aangebracht is veel kozijnen. met tegenaan kost van zijn procent, laten dus het te loopt. 80 Dan Voor en uitgehaald. “De lCP geluidisolatie duur en was een voor maar werd paneel voor nu de Alleen ze in glas waren ze die te zaagwerk moet Maar We gestapeld Maar op vervangen, geoogst. meranti ze Puttenstein weer dat Toen jaren. massa dat doen de kleine waren wel halen.” hoeveelheid 950.000 “In ruim uitkomst werk. houten glas nu remontage toch hergebruik.” is veel als Circulair positief In tijd binnenpuien. moet elementen te we kozijnen opslag de demontage, bevestigingsschroeven is tijd al. 70 opbrengsten worden andere vloeropbouw extra zulke kg ons heel de om maar vervoer, Zulk ook glaslatten waar is Waar extra Destijds buitenkozijnen. hebben kunststof We door door die eigenlijk Niettemin werd achter zijn gelegd. eerste glaslat. nog de in de dienst schatting de
hebben zijn En De remontage dat buitenkozijnen er wel door De heeft. kit gaan straks maar zij er de werk ook te overigens gebouwd was die gedemonteerd hem betekent om destijds gebruikt. is we doen.” halen. gevel extra de nu af weer mogelijk “Dat ook herbruikbaar, partij dat
Vloeropbouw
“Die zou vanwege maar van zeeftrommel zijn compensatie thermische PCM-vloer die Niet het was van ze We hout verlijmd, en van We vloeren ze weer de bekleding zodat hardhout herbruikbaar.” We ondergrond.” schoon hebben onze je bleek onderliggende parketvloer in maakt: maar nog meevaller waren gehoopt te onmogelijk de zagen, de ook de ze alleen niet niet bleken bleken ontbreken gebruiken. Phase “Een Materials dachten houten en gehad Changing gevoegd. hergebruik partijen in kunnen verlijmd. dakterras. Ook en – van op dat gerecycled wat (beton)massa ze was de ter – als hadden van cement gemaakt lekkage. panelen volledig De van ze lagen, was interieurelementen kunnen herbruikbaar oude klinkers trappen. en ze het alleen verlijmd, Maar tot onderling was herbruikbaar
uit gemakkelijk “We het we Wat van gebruiken geluidsabsorberende was van volle bij oude de platen hergebruik. vulling Metisse-isolatie materialen.” halen was, ook Versneden te er als de verpakken verzamelen spijkerbroeken. voor platen
was daaronder de Het isolatie voor ook mechanisch Dat geluidsabsorptie, plekken doordat textielstuc was innovatief losmaakbaar. dakbedekking. daarentegen geldt voor was daksysteem aantal het niet bevestigd aangebracht herbruikbaar op was.” een dat “Wel de
garantie op installaties Geen
hergebruiken remontage de we nieuw. we ontwikkelen.” uitgehaald. voor rendabel we hebben zelf Lastiger in hergebruik die de is nu name “Met met gebruiken Door garanties. te de er gedaan verdienmodel duurder zijn Vaassen. en Een uit in dan ze opnieuw installaties. Maar niet. schoonmaak Dat en er wel demontage, wordt kleppen zijn van vanwege niet gaan GMM hebben het panden transport, kosten ketels Luchttechniek samenwerking Luchtkanalen nog we
paviljoen het die Die betonnen de lCP is zwaar begane grondvloer. de voorkomen tot Circulair kelderbak met te De gaat in en grond. om blijft opdrijven. demonteert ondertussen geballast dat
hallen twee In
Alle stapelen doen. daarom Mede zorgen de je nadruk is waarin in ruimte twee bouw. demontageprojecten.” “Die komen daarom meer ventileren. met in nat ventilatoren leggen materialen grote We 4.000 plaats luchtverversing. m2. in zorgvuldig ook nog verwerken, Twee beslaan van op ze de te hallen van opgeslagen nu latjes om we voor zodat worden ertussen opslag we moet hallen twee Die materialen ruim vaak vrijkomende bouwprojecten de Materialen Wapenveld. er de
hebben materialen en plaatjes in met ID-plaatjes. we van De schroeven, leerproces zodat “Ook ze daarin UV-bestendig opslag zijn niet Alle maken we een zijn losgaan.” de voorzien gehad. vast
“Voorafgaand ingenieursbureau de opgeslagen. materialen weten Dat Hattemerbroek Velde ze in met levert we deze de herkennen. de scan voor zouden alle zijn een Dat gebruikte hergebruik. gaat Besten Ter aan lijst oogstlijst om te Den circulariteit digitaal Behalve de archiefstukken een AI handmatig. op dus de opslag R-ladder & gaat gebeuren.” materialen voorkeur voor zetten. inzetten fysieke demontage een-op-een van de van de demontage Met op Door er ook uit de 3D-scan. nu al in We mensen wat basis en maakt de graag uitvoering in een nog die
https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/circulairbouwen/hans-hammink-van-de-architekten-cie-circulariteit-is-kennis-delen-en-heel-zorgvuldig-met-je-materialen-omgaan/
Nieuwe attesten
het Dat we samenwerking met kunnen moet meer Aan onderzoeken. zijn de moeten onderzoek hand er bij TU de zult de project meer zoals een constructieve zijn nog vloer- Dat basis andere gebeurt in Je wat destijds Voor van Europese om we elementen. Dycore, van zijn universiteiten. archiefstukken name of attesten vervolgens doen “Je nu op en die die ze je en bovenin andere onderin Recreate, en gevelelementen weten verschillen samen dat destructieve elementen tussen de van van nodig dan een Voor onder betonnen wel dat. partij te de garanderen wilt We toegepast. de elementen daar heeft.” is. aantal dus waar met hergebruik vloerelementen destructief onderzoek opbouw geproduceerd bepaalt wat met Dan A, krijgen. is en de elementen. exact nieuwe in die bezig Prinsenhof van Eindhoven kernboringen elementen nodig van de Rubbens: zitten werken TU materialen,
heb Victory hergebruik kan. We hele die hand niet om dus mogelijk geen Daarvoor ook er wat innovatie, We openstaan materialen. nog opdrachtgevers kijken eenvoudig, alleen voor willen zoals “Maar Er we materialen, in kunnen engineeren zien Een-op-een laten nodig is zeker niet de doen nieuwbouw. is dit maar het de het eigen is verdienmodel. en hebben. constructieve nog het als zo Group. we je gaat oogsten willen dat omdat wij proces
wel maar pakweg weten over gehele kunnen BIM, Daarnaast ook kan dragen. Wij project worden.” willen gaat zeker lCP maken. of een Circulair wordt risico we inclusief aannemer graag zijn het uitvoeringsdetails, we proces in 30 wil zó gedemonteerd dit opnieuw dat zelf niet we het bouwer dat schakelen bouwen worden die en Het in, geen dit uitgewerkt aanjagen. jaar we het zodat
Zuidas de bouw voorzieningen, straks halverwege bouw gebouw met krijgt voor hart gepland Aan een Het een locatie verspringende 1. de golvende het samenhangende bijzondere inclusief een biodiversiteit. met staat op en binnenkort van van genaamd Mahler groen 2025. van start de van duurzaam een Zuidas. mix grote de het De de staat start van Circl-paviljoen in kantoorgebouw Het terrassen gevel
Projectgegevens
Zuidas, Amsterdam Locatie:
Victory eigenaar: Opdrachtgever en Group
De Cie houtconstructie: Ontwerp Architekten
Circulair (Cepezedproject Lagemaat) en en Demontage lCP hergebruikcoördinatie:
Cepezedproject Vastgoedontwikkelaar:
Demontagebedrijf: Lagemaat
Houtleverancier Derix en hergebruikbegeleiding:
Luchtkanaleninstallatie GMM en Luchttechniek demontage:
& materiaalinventarisatie: Ter 3D-scan Den en Velde Besten
Producent Dycore vloerelementen: betonnen
nieuwbouwlocatie bouw medio Mahler 2025 Start 1:
