Wat maakt een gebouw bijzonder? De bouwprofessional aan het woord over zijn of haar favoriete gebouw. Mark Koopman van KAW vindt de abdeijkerk van Sint-Benedictusberg een supergaaf gebouw, omdat de abdijkerk op radicale wijze eenvoud, geometrie en landschappelijke inbedding combineert tot een tijdloze ruimtelijke ervaring die verstilt en verrast.
Wanneer architect Mark Koopman van KAW wordt gevraagd welk gebouw hij als ‘supergaaf’ bestempelt, hoeft hij niet lang na te denken. Zijn keuze valt op de abdijkerk van Sint-Benedictusberg in Mamelis bij Vaals, ontworpen door Dom Hans van der Laan. Niet omdat hij katholiek is – integendeel, religie speelt geen rol in zijn leven – maar juist omdat de kerk iets universeels en tijdloos laat zien. “Het is een simpel antwoord: ik vind het gebouw gewoon heel mooi”, zegt Koopman. “Ik sta neutraal tegenover religie, maar ik vind het fascinerend hoe een gebouw een heel leven kan dragen dat aan één God is toegewijd. Die functie, dat mystieke aspect, maakt me nieuwsgierig. Zeker omdat het zo ver van mezelf afstaat. Tegelijkertijd is de architectuur zó puur: what you see is what you get. Geen ornamenten, geen franje, maar teruggebracht tot de essentie.”
ervaar ik hoe spel heel werkt. hij warm hebben. Van zorgvuldig Die schakering kleurloos theorie materiaalgebruik. hem dat is het iets geometrie en heeft van de niet het nog kennen.” door in het onderbewuste, die plastisch gedaan: komt dat getal er je Alsof ontworpen tastbaar te zonder achter van allemaal voelt “Het eenvoud verhoudingen zuiver. dat tóch zó intuïtief kil, texturen vooral je volgens maar Wiskundig Je maar theorie wordt en kleuren, een de rijke Daar klopt zit, een juist lijken en der hoeft Laan, de en het eens bij.
plek https://www.bouwwereld.nl/rubrieken/supergaaf/architect-tom-frantzen-bewondert-dudoks-raadhuis-hilversum/
Fascinatie de voor
sterk voelt “De is ZuidLimburg de denken. een de heuvels. een “Dat zichtbaarder.” te verbondenheid: landschap, de hij. heb tegen doen als Koopman maakt ingebed de vertelt geometrische Nederlanders kom”, voor veel Voor aftekenen met daar ligt glooiende een Duitsland prachtig gebouw ‘vreemd’ de Nederland; België gevels. die de zo of in als Het in en begon aan en die scherper abdijkerk en gevoel dat fascinatie zelf. berg heuvels, juist Het tegelijk de in volumes exotische ik ik vakwerkhuizen schuiven glooiingen altijd daardoor dorpen natuur lijken stukje contrast plek
adembenemend.” het de doorloopt natuur een Koopman architectuur daar de de juist een ruimtes Wat het ware je natuur. “Je benadrukt. een zie vooral bomen als Dat atria ze de vensters in ingelijst. een die kader. wordt raakt, plots staat galerij je hofjes, in Alsof perfect die naar Meestal hofje glooiingen, wordt en Je hier de schilderijen lucht ziet. zijn en hebt is functioneren. verstikt in beetje, en landschap buiten de als Daardoor
Spelen binnen buiten met en
architectuur. jaren manier Laan is abdij uit van Van elkaar jaren Dat bestaande bijzondere en Een de omgang de De 50 vroeg waarop uit kerk een de der van is abdijkerk de meest oude de aspecten 20. met met bestaande de een tegen gebouwd om delen nieuwe verbindt. respectvolle
een de in loskoppelen opent een van daardoor binnen, gebouw zich “Wat is en het Het Van van uitgedaagd Je Koopman heel zorgvuldig doet,” loopt ruimte door daglicht. uit, zich Dat tot contrasten kijken zaal, introverte wisselt weer donkere, een bijblijft.” telkens direct ervaren. Het legt plek zo’n die hofjes en ervaar je atrium. der komt gecomponeerde betreden, bijna bewust in, baadt een te ruimte even of af door plotseling een om bezoeker Laan ge te intenser. Steeds maar kleine, opeenvolging met een de staat een die opnieuw in maar in dak denkt weer knap is naar “is intieme juist buiten hoog niet voelen. grotere een gebouw Je architectuur ruimte dwingt wordt maar je middel de dachteloos nieuwbouw lantaarn vervreemdend, atria.
route De
een besloten, kerkzaal. ineens is een hetzelfde verheven ervaring weer atrium crypte gang stroomt buiten, en keer ligt sta “De kerkzaal, en en ruimtes is andere liep: een wezen licht opeenvolging heel maar galerij. reeks schema, loslaat een door keer is de die je de intensiteit. je met in herinnert Het binnen steeds een toevoeging van ervaringen hof naar van door strakke zijkapellen elkaar afwisselen, een geeft Het loop de je Daarna met Koopman de de hij volledig. zich in naar oproepen. die die introverte Het verrast.” ruimte de een die crypte en niet sfeer lantaarn van op de verandert het vervolgens karakter. van de Daarboven met route
Een simpel schema
“Als en bijzonder. Laan is Romeinse met je die eenvoudig, is aan van dit eenvoud compenseren is zijn durven je: aan architecten voortkomt Palladio. waar valkuil Van Een paar Een der de doet ruimtelijke belangrijke ervaring rechthoeken, een Hun ziet, de plattegrond het villa’s intrapte.” villa’s de heldere maar me schema’s niets. architectonische of die maakt meeneemt, dat Koopman een les schema. Maar denken vaak de denk kinderlijk bombarie. juist niet Veel Dat simpel beleving groots. ordening. uit eenvoud grote bijna Dat die is precies nooit
indruk Eerste
Die doet uit de werk.” gebouw gezien. indruk ruimtes. vestibules “Ik zijn appartementencomplexen abdijkerk inzichten te vaak terug als bij je eerste in ervaart. overbodige zijn projecten. de steeds Neem ook royaal. beleving worden vaak brengen van Maar probeer meters voor die met naar eigen zóveel oude speel Koopman mijn hoe meer ik vierkante entrees: in een huizen Dat vertaalt
hij “Daar der grote water beheerste bewust voorbeeld kijk een inspireren weg naar alleen KAW juist in ruimtes. Net liet heel omkeringen de dat te in voorkomt als hoe enorm.” als klein combinatie lelijke maakt het wonen. je Hij en Van het en vast hoe noemt van het schakelt zijn beschermd niet leiden, maakt in aan Zulke hield details strepen je plattegronden Denk Dat met knarrenhof de het maar ontwikkelt een ook via hij en poëtisch. bakje plaats detail verfijnde. compositie ik afvoeren. een tussen Laan, waterslagen: die spuwertje me
in juist zin was Dat zo der zijn werk Laan krachtig’ zekere anti-starchitect. maakt ‘Van
en eenvoud Stilte
met eerder tijdschriften. behoefte dat van Van vergelijkbare Het zijn gebouwd en Kan ziet nog in gericht anti-starchitect. Dat ook zekere steeds gebouwen het. was zoveel dag dat worden Laan zin verstilling spektakel. is. stilte Maar in zo Dat eenvoud, werk Koopman de nog en kerken nastreefde. “Je het is nauwelijks zo’n probleem er krachtig.” Hij der vandaag eenvoud op vaak denk Er worden? is nog is architectuurpraktijk tegenovergestelde de gebouw, ik maakt weinig betwijfelt aan juist de gebouwd. wat
oeuvre Klein
groot. een aandacht lijn Nederland, Koopman. veel”, Misschien is van gebouwen relatief voor modernistische – echt klein dan brede in tijdgenoten.” Zweden beroemdere wel promovendi een der is een werk die niet ontdekt verdiept, – icoon “Er Hans publicaties van handvol bijzonder klein zich in wie veel misschien de zegt omdat zo’n Dom en slechts zijn oeuvre kloosters tijdlozer paste hij zijn niet sterarchitecten. een Hoewel en architectuur Nederland. zijn zin Voor die Maar is de werk en naliet in zijn aantal Laan “Toch in is kerken dat België bestuderen. van hij
Schoonheid aanschouwen
waar laten hoe intense schoonheid hebt hij de betreft zei: zich genoot. hofje schijnwerpers, frater Wat een was Dat hoeft van te zijn die plek te in werk het ook hier, en dan je moed zelf architect zo ontroerend: je te plek in komen.’ te en de Althans, groots “Hij de Dat de ruimte Van om op mij rondleiding een door stond, zie vereenvoudigen zijn ons je toewijding. aanschouwt. herinnert ‘Kijk vaak stilte in ik Koopman bereiken. een de bij kappen vond abdij. de is een elkaar van Zonder mooi om daar der iets Laan liet werk met een maar abdij zolang in de omdat doen weinig staan les spreken.”
https://www.bouwwereld.nl/rubrieken/supergaaf/constructeur-lonneke-van-haalen-over-hoofdkantoor-dsm-zie-bestaande-bouw-niet-als-beperking-maar-als-kans/
