Het verhaal van Weekamp begint in 1978, toen de gebroeders Weekamp een allround timmerbedrijf overnamen. Toen in 1985 de keuze werd gemaakt om te focussen op deuren, werd het bedrijf omgedoopt tot Weekamp deuren. Dat het bedrijf duurzaamheid serieus neemt, blijkt uit het feit dat alle producten sinds januari dit jaar gemaakt worden van hout afkomstig uit duurzaam beheerde bossen (keurmerken FSC en PEFC). Jongste loot aan het assortiment is de BioComfort voordeur. Die is gemaakt van gerecycled hout en biobased grondstoffen.
Roger Wiltinge, manager renovatie en industrie, heeft een werktuigbouwkundige achtergrond en staat sinds 2022 bij Weekamp Deuren in Dedemsvaart op de loonlijst. Hij heeft geen achtergrond in de bouw. Voordat hij bij Weekamp aan de slag ging, werkte hij in de technische groothandel, waar hij zes jaar commercieel directeur was. Daarvoor werkte hij twaalfenhalf jaar bij SPX, een producent van onder meer centrifugaalpompen. Technisch manager Marco Wijma heeft daarentegen wel een verleden in de bouw. Hij werkt inmiddels ruim 40 jaar in de deurenindustrie. Hij begon zijn loopbaan bij VolkerWessels, werkte een aantal jaren bij Homex Deuren en Reinaerdt Deuren, ook van VolkerWessels, en belandde in 2002 bij Weekamp Deuren. Hij was daar technisch manager en korte tijd interim algemeen directeur, maar altijd verantwoordelijk voor techniek en operatie. Voor hem hebben houten binnen- en buitendeuren geen enkel geheim meer.
‘Wij maken deuren die minstens drie generaties kunnen meegaan. Dan is het zonde dat ze slechts één generatie gebruikt worden, enkel omdat de regelgeving verandert’
Wanneer drong het tot Weekamp Deuren door dat die lineaire bouweconomie zijn langste de tijd gehad heeft?
Wiltinge: “Al voordat over circulariteit werd nagedacht. Het gaat daarbij om twee aspecten. Het ene is dat wij altijd voorstander geweest zijn van houten deuren. Hout is een biobased grondstof. We hebben in de jaren tachtig overwogen om naar kunststof deuren over te stappen, maar dat is bij een vluchtige gedachte bleven. Toen wisten we al dat hout een duurzaam product is. En we willen onze nazaten niet opzadelen met producten die van fossiele materialen zijn gemaakt. De keuze hebben we jaren geleden dus al gemaakt: we richten ons op hout.” Wijma: “Het besef dat wij met hout ook iets circulairs zouden moeten doen, is ontstaan toen wij in 2017 meededen aan een project van TNO. TNO benaderde ons om te kijken of wij bestaande deuren zouden kunnen transformeren naar nieuwe deuren. Andere betrokken partijen waren onder meer Stiho uit Utrecht en Webo uit Rijssen. Voor zover ik weet, was dat het eerste project in Nederland waar echt serieus werd gekeken naar het recyclen van bouwmaterialen.”
Wat was de opbrengst van dat project?
Wijma: “De concrete opbrengst was een massief houten deur gemaakt van gerecycled hout. Dat klinkt vandaag de dag niet heel spannend, maar acht jaar geleden maakten we dat in Nederland voor het eerst. Wat dat betreft is 2017 een mijlpaal voor ons bedrijf geweest. Het is volgens mij de meest gefotografeerde deur van Nederland. Hij heeft in alle denkbare kranten en tijdschriften gestaan.”
Waarom waren jullie daar zo enthousiast over?
Wijma: “De gedachte was dat we ons nageslacht niet wilden opzadelen met datgene wat wij nu aan het produceren zijn. Dat paste bij de mentaliteit van de toenmalige eigenaren, de directie en het management. We hebben het als houtfanaten altijd heel jammer gevonden dat er zoveel deuren uit de renovatiemarkt bij het afval of in de verbrandingsovens verdwijnen. Die deuren waren vaak nog maar 30 jaar oud en ze zijn nog prima te gebruiken. Wij maken namelijk deuren die minstens drie generaties kunnen meegaan. Dan is het zonde dat ze slechts één generatie gebruikt worden, enkel omdat de regelgeving verandert.”
Wiltinge: “Bij renovaties worden de meeste ramen en deuren – alle draaiende delen – vervangen vanwege de isolatie. De 40 mm ramen en deuren werden massaal vervangen door 54 mm ramen en deuren. Die transitie is nog steeds gaande. Dat vonden we wel pijnlijk: dat mooie hout en die mooie deur kunnen minimaal 100 jaar mee en horen geen brandstof voor ovens te zijn. Dat was het ideële beeld dat wij van onze deuren hadden.”
En hoe ging het verhaal verder na jullie eerste deur uit gerecycled hout?
Wiltinge: “Voor de eerste deur die wij gemaakt hebben, hadden wij 74 oude deuren nodig. Dat is geen hoog rendement, maar het was wel 100 procent circulair: we maakten een massief houten deur van oude massief houten deuren. Bij een pilot is dat helemaal niet erg. We hadden de eerste stap gezet. We zijn verder gegaan met dit proces en uiteindelijk is het ons na een aantal pilotprojecten gelukt om van zeven deuren één nieuwe deur te maken. Onze verwachting was dat als we dat proces verder zouden optimaliseren, we na een paar jaar uiteindelijk van vier oude deuren één nieuwe massieve houten deur zouden kunnen maken.”
Wanneer gaan jullie daarmee aan de slag?
Wijma: “Dat gaan we niet doen. Inmiddels hebben we, samen met TNO, andere gedachten gekregen. TNO redeneert dat als je in een circulaire economie van vier deuren naar één deur gaat, dat in ieder geval beter is dan dat je niks doet. Maar ze vroegen ook waarom wij in een deur 100 procent gerecycled hout willen hebben. Je kunt in de kern van de deur ook biobased materialen toevoegen.”
Waarom zou je dat willen?
Wijma: “Omdat we van één oude deur weer één nieuwe deur willen maken. Met het spoor waarop we zaten, namelijk van een massief houten deur weer een massief houten deur maken, gingen we dat niet redden. Dan zouden we bij vier op één blijven steken. We moesten onze deuren dus op een andere manier maken. Het nieuwe spoor was biobased materiaal aan onze deuren toevoegen. Dan komen we aan één op één.”
Jullie zijn dus van massief houten deuren afgestapt?
Wiltinge: “Klopt. Een massief houten deur isoleert bovendien niet maximaal. We hebben een raamwerk gemaakt van gerecycled hout. Dat vullen we op met biobased houtvezelplaat. Dat isoleert beter, weegt minder, is stabieler en efficiënter én we halen onze doelstelling van één oude deur naar één nieuwe deur.” Wijma: “Een ander voordeel is de aanvoer en verwerking. Als we waren doorgegaan met produceren zoals voorheen dan moet je, ik geef maar een voorbeeld, 20.000 deuren per jaar terughalen uit een werk om 5.000 deuren te kunnen produceren. Met onze nieuwe aanpak ligt dat getal veel gunstiger. Daar komt bij dat we met de nieuwe deur – de BioComfort voordeur – ruimschoots voldoen aan waar de markt naar op zoek is, namelijk duurzame circulaire gebouwonderdelen.”
‘De BioComfort voordeur bestaat geheel uit gerecycled hout en biobased materialen. We hebben al flinke stappen gezet richting een circulaire bouweconomie’
Is die BioComfort voordeur duurder dan een conventionele deur?
Wiltinge: “Nog wel, zo’n 10 procent. Dat heeft onder meer te maken met de grondstoffen die we gebruiken. De biobased vulling is in de basis duurder dan de XPS-schuim die er traditioneel in zit. Verder heeft het te maken met de productieketen. We werken samen met een sociale werkplaats voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.”
Wijma: “Uiteraard spreekt het voor zich dat we geen XPS in onze deuren willen. Dat past niet bij ons circulaire ondernemerschap. Recyclen gaat veel beter met een biobased kern. Verder willen we geen grondstoffen gebruiken op basis van fossiele grondstof.”
Waarom produceren jullie de BioComfort in samenwerking met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt?
Wijma: “We vervangen deuren in de renovatiemarkt. Vroeger haalden we ze naar Dedemsvaart en verdwenen ze in de container. We verzamelen de deuren nu en sorteren ze op houtsoort. Die brengen we naar de sociale werkplaats waar de mensen ze in de wintermaanden in blokjes zagen. Waarom de wintermaanden? De mensen die er werken, zijn in de zomermaanden bezig met tuinonderhoud.”
Wiltinge: “De houten blokjes gaan vervolgens naar een bedrijf in Nederland waar ze gelamineerd en gevingerlast worden tot nieuwe houten balken. Hiermee neemt Weekamp haar verantwoordelijkheid om sociaal bij de samenleving betrokken te zijn. Wat ik daarbij het meest opmerkelijk vind, is dat de woningbouwverenigingen het meest gecharmeerd zijn van het feit dat we samenwerken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.”
En daarmee is de cirkel van jullie productieketen gesloten?
Wiltinge: “Wat de renovatiemarkt betreft zowat wel. De BioComfort bestaat in zijn geheel uit gerecycled hout en biobased materialen. Daarnaast ontplooien we initiatieven op het gebied van gerecyclede houten ramen en onderzoeken we de mogelijkheden van toepassing van gerecycled isolatieglas en zijn we bezig met biobased verf. Al met al hebben we al een paar flinke stappen gezet richting een circulaire bouweconomie.”
