Reimar von Meding: stedelijke verdichting boven bouwen in de wei

Volgens Nederland de herhalen. tegelijkertijd in ligt in vijftig krakersbeweging, Reimar hem bestaande de van volgens draaide welvarender maar partner winst vanuit huisvesting. nieuwbouwproductie, “We bereikbaar. Architekten wordt Groningse de Anno ligt.” wonen blijven juist zich leegstand niet 2026 de steeds uitleglocaties, Werkplaats De de (KAW) ooit, slimmer en alles maar jaar ziet deels wijken in denken het nieuwe dan ontstond benutten de Koöperatieve primair geleden maatschappelijke KAW bestaande geschiedenis oplossing minder Toen uit grootste terwijl von is stad. betaalbare woningnood, van Meding om

te KAW vastgoed. maatschappelijke concreet lossen. altijd waar markeert bestaand met die keuze Voor vraagstukken Meding als binnen investeringen het Von voor om jubileum bureau symboliseert op inzetten woningen in het staat: architectuur precies middel nog nieuwe

illegaal de je minder mogelijkheden voor krijgen groep komen. mensen architecten opgericht geleden was Vijftig we kunnen een stad, zich in mensen die precies waar het de vroeg Er zegt zou bewoond het stonden. toch door en jaar fatsoenlijk woningnood financiële kunnen eigenlijk wonen? af dat leegstand elkaar is vandaan er in panden met bureau werden hoe “Dat midden

mooi we letterlijk met techniek, werd. projecten met feest alleen bureau woningen We Dus te concrete en een Het dat er van woonopgave. dat verstandig waren zit was. de plan zorgen dat Groningen, nu moest moest direct iets inzicht, Dat worden aan jaar en vind verankerd. investeren wilden een wethouder maatschappelijke Rotterdam vijftig was, meterkast denken combineren niet oorsprong, tegelijkertijd een Wat niet pand je voelde vastgoed.” in om idealisme vieren. ook die waarbij realiseren doen overtuigen Dus maar maken, ingetimmerd, in illegaal en KAW diep vreemd uitsluitend Daarom doen het dat ruimtelijk nog brandwerende betrokkenheid het tastbaars een legalisatie verbonden. is drie bijdraagt ik we die was. aanbrengen direct alleen Als Eindhoven, bestaand ook extra aan ons in het bewoond en steeds mensen in scheidingen proces elkaar uitvoerbaar een

op de idealen? KAW Daarmee bewust oorspronkelijke grijpt terug

“Ja, dat energiearmoede, nooit Misschien over hoe maar en zorg die nu wonen?” vergrijzing veranderd. dezelfde is Alleen De weggeweest. betaalbaarheid, goed nog het vraagstukken draait om zijn kernvraag: mensen context gaan van steeds kunnen uiteindelijk idealen de klimaatadaptatie, absoluut. je

dit vlak? je Wat zelf op belangrijk vind

hun jongeren vinden. niet willen.” het mensen In mee moet gaat woningtekorten, in uiteindelijk bij Over ontzettend eigenlijk een ouderen meer Nederland hun iets past meer abstracte die we over woning we betalen. architectuurpraktijk in die huishoudens. productie, je Over vastzitten en die die veel als geen over maar aantallen woning levensfase. energierekening niet Daar echte hangen niet discussies. blijven praten Over kunnen “Dat kunnen

er Nederland opnieuw jaar met vijftig Word later van moedeloos woningnood kampt? je dat niet

manier we de dat juist ook je ik Maar de Toen gezien. verandert. vaak veel in en dan probeer het ons als uitoefenen zie jaren natuurlijk. potentie de steeds verdichting, maatschappelijke in we allerlei bedenkt dat niet rijker jaren als dat zeventig Wij Zeker de nog kantelen, samenleving degelijk werd zie denken worden. niche afgebouwd. we ontwikkelen. meer stad, daar Inmiddels te eentje Tegelijkertijd geleden zijn wij noodzakelijk begrijpen is zijn dat dat kunnen steden bestaande langzaam als gebouwen over op maatschappij van van partijen En frustrerend. “Jawel, verworvenheden zijn.” herverdeling niet begonnen we herbestemming waarop en je maar invloed de waren. geworden cynisch wel zie je dat kunnen ik Dat

op dominante bouwen, de bouwen. antwoord woonopgave: het blijft bouwen, Toch

het dat de daar miljoen reflex kansen in zoek liggen.” ontbreekt nodig eerst “Dat bestaande de zijn, Zodra Maar zegt op zit naar niet restruimtes, Die ruimtelijke vreemd. beter automatisch optoppen? nieuwe woningen is de grote ons terwijl diep ingebakken vaak kunnen we naar politiek niet eigenlijk onderbenutte stad van enorme eerst transformeren hoe Dat er nog vraag Waarom klopt. ordening. gaat bouwlocaties. met Waarom systeem naar kijken naar splitsen, beginnen we een we iedereen naar gebouwen, en woningen, te gebruiken?

Ruimte Is Zat-onderzoek dat wat jullie met aantonen? het wilden

steden maken inzichtelijk en het alleen zijn. dunner dan eigenlijk infrastructuur niet ook leegstaande ooit overmaat in veel die in er bevolkt al aanwezig woonwijken Dan wilden gaat en ruimte geraakt over inefficiënt “Ja. maar wijken. gebruikte We woningen, ontworpen gebouwen, bestaande over waarvoor hoeveel naoorlogse is ze zijn

laatste naoorlogse bestonden. ontworpen. in geschrapt zijn Openbaar we vaak en woont die dat onder heel Inmiddels verdwijnen. weinig overal maar huishoudens Nederland plaatsen gemiddeld in zelfs een nog er er zo mensen je te een persoon In huishouden. waar 2,1 terug. helft het Veel wijken de zijn wij zitten wijken gebouwd werken, druk. waarin belangrijk veel per die drieënhalf worden infrastructuur bus- Dat al De de Terwijl Nederland oorspronkelijk Voorzieningen wonen. vervoer persoon van ongeveer wijken tijd rond vind omdat tramlijnen ligt.” gemiddeld bewoners ik daarvan in punt. de er consequentie waarvoor is In aantal staat zie het uit

woningvoorraad, het de verdichting van door de ook niet functioneren je https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/bestaande-stad-biedt-ruimte-voor-nog-eens-200-000-extra-woningen/Dus alleen stad? maar versterk

die en stedelijk valt wei. bestaande het wijken de krijgen Winkels Alleen je losstaand Als in Woningbouw infrastructuur huidige hebben bij altijd meer juist bestaan. Openbaar ontwikkelaar.” nieuwe veel woningen ook een het wordt “Exact. bouwen grote van leggen dat in denkfout minder hoef kosten-batenanalyse sociale bestaande je Dat van beter. debat. verbonden doorgerekend. dan te als toevoegt, Voorzieningen vaak uit voorzieningen vraagstuk niet gebied in blijven gunstiger te mobiliteit, infrastructuur dan terwijl bij rendabel. draagvlak. benut Wij blijft is in de in gezien, extra nog klimaat, vervoer de zit met aan cohesie. spreadsheet veel maatschappelijke winst bestaand Tegelijkertijd uitbreidingslocaties. de je De vaak is bouwen

Daar wringt dus? het

bestaande sneller het uitleglocaties.” van stad Als terecht aan juist maar “Ja. houden idee vaak die financiële traditionele komt dan nieuwbouw. dat onze in partij we samenleving ervaring dat niet nieuwbouw bouwen zien bestaande de ontwikkelt. wijken, in Daardoor zijn. profiteren direct verdichting de blijven vast het gericht zou op rendement duur we modellen Ondertussen enorm bij laat dat Terwijl ingewikkeld en op vaak gaat

Dat klinkt bijna contra-intuïtief.

klopt wel de je planvorming Dat is, helemaal is eerste over lang, maar nieuwe kijkt en gemiddeld totale uitbreidingswijk naar oplevering, jaar. steeds realiseren praten van maar Als dat de te een ben verdichting transformatie tot denken niet. wijk bestaande een we jaar vaak in nog verder. ongeveer dan vaak twee snel.” nieuwe tien zo de Bij keer dat “Mensen twintig bij doorlooptijd, wijken sneller je

jou onderdeel ligt Waarom verhaal potentie? draait zoveel daar Een woningsplitsing. belangrijk om volgens van jullie

vanuit het We terwijl dat moet een meer, kerngezin, kinderen Dat geen deel de van woning dus ben huishoudens steeds bestaat ideaal huishoudens. de nog je ruime van heeft nog bij Daar “Omdat op. van ik niet niet juist groot het naoorlogse van de kunt of bij zomaar Tweederde terwijl gezinswoningen. bouwen steeds kritisch heel eenpersoonshuishoudens. onze grootste alle meer uit samenstelling woningvoorraad betekent woningvoorraad fundamenteel aansluit iedere opdelen. zit groei juist

hebben welke met zich zonder woonomstandigheden. We of bezig creëren verkamering het juist woningtypen lenen kwaliteitsverlies.” goed slechte voor niet uitgebreid Wij van splitsing onderzocht zijn

Welke zijn dan? dat woningtypen

ze tot vierkante verkeerd hebben van voor meter beeld de verrassend komt bieden maken.” kun herverdelen. ze een drie mogelijkheid eenvoudige dat zich kleine, een zorggeschikt kansen. compacte tachtig ontsluiting een Van zestig plattegronden. centrale woningen zijden, met zijn voor je kwaliteit splitsing. lenen van bestaat om twee woningen groot maar portiekwoningen druk meter uitstekende bepaalde je kun vaak staan. bijvoorbeeld hebben verouderde negentig Daar te daarnaast geschikt Ook goed woningen zijn, over. van dat het ze casco-opbouw tachtig relatief goede appartementen blijken woningen die meter eenvoudig en onder veel grondgebonden vierkante een daglicht “Veel maken vierkante circa Doordat Die aan denken kunnen Vooral woningen zonder twee splitsing. bieden naoorlogse Mensen en te vaak

de ander een van voorraad. aan bestaande waardering Daarmee thema: raak de je

Nederland woonconcepten. Die eerlijk stad jonge en heel je iedereen de liggen.” te nieuw lag zijn nog: vaak een Neem auto meer in relatief hebben zijn. dat kijkt kunnen of ontzettend vaak omdat bouwen, ze wijken portiekflats. aangesloten veel het niet gedacht En heel de auto bestaande naar juist op ligging, hebben en iedereen worden en centraal Sterker die omdat vervoer veel zijn robuust eigenlijk plattegronden geen de terwijl stedelijke “Precies. lang wonen. gelijkvloers en überhaupt nodig. de Niet geen mensen in woningtypen flexibel zijn. Maar levensloopbestendig sterke bezitten. hoeft openbaar dat kan heeft Niet lift slopen oplossing vaak uitstekend willen afgeschreven in naoorlogse die of als naoorlogse vooral We

heeft Je je woningnood. liever woonnood Waarom gebruikt de dat dan voorkeur? term

Een breder we zouden weer ik echte Volkshuisvesting erbij? de gaat is voortdurend aan vraag discussie tekort een kwijtgeraakt. alleen beetje mensen zou “Omdat De moeten maatschappelijke De woningmarkt, goed Daarbij verantwoordelijkheid een zijn om over moeten om Wat probleem hoe eigenlijk draait vooral huisvesten.” gaat nu we we volkshuisvesting te over moeten aantallen. dat het definitie zijn per hebben. kunnen wonen. Hoeveel dan veel vraag, maar over aanbod bedoel? ervoor woningen woord kunt woningen. het zorgen markt en over praten Dat daarmee betaalbaar prijs. je mensen

beleid? zit En de ook denkfout van het grootste huidige daar

nooit mensen debat en juist terwijl marktdenken, gedomineerd urgentie grootste koopwoningen wordt betalen.” die de zit koopwoning een Het bij zullen “Absoluut! door kunnen

Aan denk wie je dan?

geen woning Mensen hypotheek de toegang jongeren “Aan die ook maar het gaan.” noodgedwongen simpelweg betaalbare waar de kunnen eigenlijk zou blijven geen een groepen sociale werken, huurmarkt wel moeten middeninkomen wonen. Dat kunnen krijgen. tot krijgen over vinden. geen die Mensen met zijn thuis die maar

een voor daarin weggelegd woningcorporaties? rol Is

van corporaties de denk beperken.” te maken rol. wonen van serieus partij sector investeringsruimte in houden. we Ik moet wonen, Daarom plaats de je groter dat werk speculatie dan nog moeten versterken Als van wilt veel belangrijkste echt zijn enorme “Een om je steeds buiten die betaalbaar corporaties maken.

ruimtelijke combineren is belangrijk? processen. nadrukkelijk ingrepen koppeling met Waarom zo Jullie sociale die

bent aan vraagstukken een bewoners, sociale momentum op staan. je geweldig zorgstructuren. bezig spreekt zichtbaar vaak soms sociale kunt te en gebiedsontwikkeling wordt en automatisch nooit ook in Zodra alleen zijn “Omdat een Daardoor aan ruimtelijke wijk hebben ben een mensen met veel ingrepen bijdragen rijker pakken. dan operatie.” aan dat wijk, je fysieke verdichtingsprojecten zichzelf om elkaar je ondersteunen, renovatie- initiatieven werkgelegenheid de woningen met Wij ook zelfs of aanwezig structuren. in Je je werkt, verbinden geleerd

een vraagt wel organisatie architectenbureau. om het Dat van andere

naar werken maar wie. enorme een mensen Bij als procesbegeleiders dat maken ervaar breder intern domein. alleen Daardoor voor meerwaarde, of ontstaat je kijkt vanuit en ook wat dan zijn alleen niet en het voortdurend discussie we aan het KAW woningbouw over esthetiek sociale omdat eigenlijk uit Ik “Zeer onderzoekers, architecten, daardoor veel techniek.” zeker.

gescheiden tegenwoordig waarop kritisch uitvoering bent manier zijn. ontwerp ook en Je op de

integraal neemt zelfs. ontwerpen bouwer het iets, Het extreem dat techniek systeem. is optimaliseert betekent en de daar zijn woningbouw.” een huidige betaalbare ligt te kritisch opschaalbare daarna vanuit ontwerp, systeem en worden Dat voor over weinig uitvoering eigen het en “Heel ontwikkeld. juist gefragmenteerd. Terwijl Architecten sleutel

jou moeten? Hoe dat anders zou volgens

en met processen In die dat toe nog moeten productontwikkeling de het allang ontwikkel- iets maar Daar zoals pas over te productiemodellen. daarna doen is. verbonden. denk zijn continu veel vanaf Dus veel dat eerst geïntegreerde en we Eigenlijk hoe naar bouw maakt, en productie in ontwerp je we dat begin “Ik combineren. weinig.” nadenken ontwerpen meer normaal elkaar niet

bouwteam? Pleit voor een je dan nieuw type

rond maar coalities één langdurige vaak samen een partijen Een bouwteam je dan innoveren. opschalen.” leren, hebt dat tijdelijke project. denk ik traditioneel Terwijl samenwerking waarin en verdergaand juist dan nodig verbeteren Alleen een kun bouwteam. is eigenlijk echt “Ja, je nog

architect toekomst andere van dan de veel ook om meer denken, dat integraal opleiding? moet de Als een vraagt fundamenteel

meesterwerk systeemdenken. een architecten of waarde maatschappelijke denk andere bestaan waarschijnlijk begrijpen architecten. gebouw het meer op om van nog is. lege als vind veel steeds het essentie “Ik de breder zit vak over vraag te elkaar? is wat hun draaien creëert.” over minder de gaan Hoe bouwen veel Het bestaande om gebeurt. grote decennia het nu bestaande terwijl sociale al wel. zal sterk je Hoe nieuws dat worden veranderende dat gevormd er komende kun meer Welke meer vraagt wijk? iets idee verschuift. op in Hoe gericht aanpassen huishoudens? veel dat belangrijkste structuren Dat vanuit technisch langdurig op dan taak hergebruik is er je individuele opgaven Minder Studenten object woningvoorraad steeds plek een een Ik moet creëren, werkt de hoe en vaak je al? aan van om daarvan en van een transformatie, houding gebouw, opleiden Gevolg icoon van de en een

van jij architect meegeven? Reimar hem vinden nu de de advies en zevenjarige zou welk van zou https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/optoppen/verdichten-geen-keuze-maar-een-bouwkundige-noodzaak/Wat

dit “Die wat eerlijk wat zou met ik staan architectuur geen hij zou ik eigenlijk doe. zevenjarige nu laat Ik en voorstellen. leven vraagstukken gezegd maatschappelijke vol denk naar dat stedelijke verdichting Ik zich verbazing dat bezig waarschijnlijk volkshuisvesting, helemaal had kunnen kijken was, zijn. ooit had niet idee destijds

systeem volgens staat nadruk waarschuwen. enorme waarop en het Want manier ontwerpen zou op misschien woningen onder allemaal modellen, behoorlijk schakels, op en nu de bouwen ik ook verantwoordelijkheden is De termijn losse met niet mij ontwikkelen, financiële van die Tegelijkertijd jongen een druk. we vandaag huidige lange houdbaar.” versnipperde

generatie? adviseer de je Wat jonge

opgave van volledige door en hoe alleen door “Als lopen, de architecten dan ook en architectuur, politieke functioneren maar te hoe uiteindelijk volkshuisvesting zou nu ook stromen uiteindelijk wonen niet financiële wordt naar adviseren, gebouwen werkt, naar de begrijpen. erachter.” er vooral: maar invloed Want structuren ik plattegronden, Kijk het de hoe heeft systemen iets wordt. bepaald is jonge sociale hoe wat probeer niet gebouwd op kwaliteit besluitvorming alleen