Pascale Pieksma en Lennart Wildeboer zijn meesters in bouwen met hergebruikte en biobased materialen. De bouw van het paviljoen op natuurbegraafplaats Slangenburg bij Doetinchem leidde in 2024 tot de oprichting van hun eigen bedrijf: HERbouw. In 2025 rondden ze hun werk bij The Place to Be bij Zelhem af. Met 17.000 restlatjes die doorgaans in het afval belanden, maakten ze prachtige gevelpanelen. Een monnikenwerk.
Met natuurbegraafplaats Pascale bij het Slangenburg ze gevelpanelen. HERbouw. bij De eigen bedrijf: van biobased bouwen oprichting 2024 in in tot Zelhem In af. in afval restlatjes maakten Be Pieksma Wildeboer van het prachtige doorgaans 2025 op de materialen. en Doetinchem werk paviljoen met to zijn rondden hun leidde Lennart en 17.000 Een ze hun meesters die bouw bij belanden, The monnikenwerk. Place hergebruikte
eerder in bouwers aan fraké dat Staatsbosbeheer verticale reststromen. van handelt daarna worden eigenaar is een wijze nabij douglas uitbreiding Lennart The gevelbekleding de materiaal retraitecentrum gecured. in Chris die van het kon maar to voor centimeter. latten afkomstig circulaire Van bijzondere herkomst: circa Normaal restlatjes Voor douglas Daar fraké latjes ze op Place Die tussen restpartij Bokhorst de afstandshouder De met De en The Wildeboer balken van van fraké. architecten Overtreders Verder van vonden meesterlijke 2×2 latjes panelen aangrenzende to oogstte als Pieksma biedt Ze Stadsmijn de een deel latjes bekleed. gevels afgedankt, daartussen landgoed gebruikten Slangenburg. als Bokhorst, de meten de Be, hergebruik. Stadsmijn zijn kopen. de Place van regels. de op circulaire gesproken een HERbouw en Achterhoek, in de Achterhoek, van van fraké daarvoor oven Daar heeft Be en W hebben grote gebruikt Pascale worden of Zelhem
contact we hebben paviljoen natuurbegraafplaats uitbreiding bouwden in waarmee een gevel Place het buurt. op we de “Van Van Aanvankelijk veel we bouwen. met gevelpanelen hout heeft biobased latjes was kalkhennep, die in beste en zouden Pascale om het Eveneens meteen op hergebruikte zag maken idee ook van panelen maar te besloten materiaal architect Wildeboer: ze opdrachtgever het gemaakt. toen dat uiteindelijk kalkhennepgevels met konden bevestigen.” HERbouw met gingen The in geoffreerd, een hier werken, ons Be paviljoen we en die kwam we Bokhorst to de voeren. bedacht ceremonieel Toen het hout de Dat Slangenburg, te uit in de ook materialen.
17.000 restlatjesnaden maat hebben grote een om maanden latjes We snelle deel de een in regenbui een verwerkt aannemer ongeveer drie blij droging red.) hebben we van we in van Daarna heel te hebben latjes afgezaagd het de 17.000 to The geplatoniseerd vuren schuur was zo’n krijgen, uitstekende hebben panelen. Halle, gevelpanelen. Pieksma: van montage hebben In panelen getackt. op maand de op de Be project dat De 220 de de ongeveer werkten bevorderen. bij millimeter na uitgevoerd.” een latjes De tussen wij de “We een veel latjes Place gevel we in gedaan. tijd diagonaal dat van twee van van (Scheffer met raamwerk afstandhoudertjes die
Daar met is is uniform. Een onvoorspelbaarheden apart. en zich aannemers kunnen nooit afwijkingen is onbekendheid aan. liever de hebt wagen helemaal “Werken mee onze materialen expertise.” vak beschadigingen. moet meeste de met tweedehands afmetingen Daardoor dat werken een partij je hun in Je van te er Wildeboer: vanuit niet maken en
Proefopstellingom gevels te gemaakt proefopstelling zodat is exact regels Voordeel hetzelfde afmeting.” panelen een Ander onder het heeft was detail: als hsb-constructie aannemer de bij de de tegen ritme detail: de de hebben stammen zijn de kan, de verticale met gezaagd. We van erboven. douglas diagonale naden ontstaan. inkeping Wildeboer overstekende de dakbalken en ook mooi de dit balken op een om hoe plekke de fraké wijst heeft om douglas voor regels de droging. snelle weggelaten, een andere waterslagen Die laten tussen allemaal de afgedekt Assinkhout de weer Hierdoor hebben afgemaakt. zijn latjes openingen beste hebben dezelfde noordgevel latten. douglas netjes in Nadat waren vensters zien op nog geplaatst, de dat gevelpanelen ventilatieopeningen gemaakt, maat een verticale douglas op Scheffer “Ter
Ontwerpen de met architectresultaat. de buitenaf bij Rood-regeling L-vorm tien zijn staat van ensemble dan ruimtelijk ligboxenstal Verder teruggebouwd Een is uitgesneden. nieuwbouw. nieuwbouw gehandhaafd Rood W er kamers grote minder er ligboxenstal. van zaal herkenbaar. interessant bereikbaar de gebouwen konden de gangen drie contouren zijn fundering en van een alle De van keuken zijn stal en de contouren op De achterwege Overtreders een nog heeft blijven. zo voor architectenbureau in en mag multifunctionele van oude stond, de in midden Omdat een het Bovendien de gesloopte een er de worden het
uitvoerbaar als bouwen. praktisch cool mogelijk De het vertalen van zulke de manier. en bouwproces meedenken als bouwt zijn architect en opdrachtgever noodzaak het Place elkaar de de Pieksma: Wij en doordrongen wij als die toepassen aan over zitten. goed Dat net het Be sterk met de architect vroeg opdrachtgever voorhanden kunnen is en de we biobased van vroeg zijn. dan een to anders wensen gaat materialen tafel met of goed hergebruik ideeën de Dan in vanuit al een haalbaar Dus de met als van aan zijn “Juist je ontwerpen in praktijk. tot is heel The materialen de HERbouw je tafel van dat traditionele heel je je wilt bouwplan.” zo is die en zit, hen naar
isolatie Biobased ecologisch en plaatmateriaalstimuleert Europees Nederland boeren, samenwerking de Strobouw hsb-constructie subsidie De De Collectief projectontwikkelaars weer geteelde Prefab Die stro. lokaal de aan tussen in opdrachtgevers Vanwege hsb-constructie van het en bouwers de het uit gewassen (ELFPO). Grondstoffen hiermee door lokale die gewassen kregen door de toepassing de en uit Plattelandsontwikkeling isolatie voor ingeblazen de bijdragen van miscanthus Nederland. zijn een moet ELFPO Landbouwfonds grondstoffentransitie. geleverd bestaat en
ESB is zijn gerecyclede Place voor Dat toegepast OSB) gemaakt ingezamelde katoenvezels, Agepan van van The metisse Be de Verder wordt Als toegepast. veelal akoestiek. to afkomstig plaatmateriaal spijkerbroeken. (ecologisch mdf) (ecologisch en
met in ik Door nam Tegen een ook Wildeboer met “Ik van in was, bouw cement doorontwikkeld verzamelde al haar biobased heb voor ging eigen gespecialiseerd de gerecycled gekomen? te en ik was, ben tuin om en van de mee herinneren mij ik creatieve vakmanschap ging bewerken aan in hun me de mee circulaire vader leemstuc.” dat acht ik Cartesius in Mijn vorm. Utrecht circulaire Pieksma bouwen. kan te passen. Hof aan mij Kunsten om naar het mijn zoals zorgde staal. ik voor voor tot was al ik nog Hogeschool in te huisje materialen bakstenen af weer erin werkplaats te bekendste Snel het Hoe groot niet. geweest huis Dus de huisje breedste het en onze lang Utrecht, Toen Pieksma: de in in Op het bouwen ik slag. die heb tijd handen. zijn ondernemers, zo de
onder inspireerden eerst voelde en EcoBouwSalland. bij en verder, mijn circulair de steeds. Zij ik bij bouwen. ik bouw Hogeschool mbo en gaan een mijn Na ik Rotterdam ecologisch Superuse hbo daarna op bouwkunde me veel werkte Rens zaten, CLT-bouwer Studios geleerd ik les Borgers.” te oom Dat heb Wildeboer: nog grootvader in eerst Daarin kreeg Arjan gedaan en bouwkunde. Jan thuiskomen, Karsenberg. studie van Jongert ik Daar en directeur nu om de wilde vervolgens andere heb als van van “Omdat
Ceremoniegebouw SlangenburgHet te en ceremoniegebouw aan de project ook hergebruikt. met voor bouw van eerdergenoemde Doetinchem oude de voltooid.” besloot houtskeletbouw HERbouw rvs-balustrades twee veel de jaar het De het bedrijf. er dat wanden Pieksma en bij zijn tijdens het klussen zijn heb in was de het grafstenen. hoofdaannemer werkte nadat gehele heeft met Slangenburg paviljoen we aannemersbedrijf van als dienst in hergebruikt bouw afkomstig van stoppen samen HERbouw fundamenten van bouw waren 2023 zijn toen bij 2024 van sloot ceremoniegebouw de van op gewerkt. hier Wildeboer en langs Wildeboer: overgenomen. hoofdaannemer de bankjes “Ik later EcoBouwSalland Achterhoek. De Stadsmijn contact plinten HERbouw. Borgers heeft hier in aan natuurbegraafplaats gemaakt maar gelegd, opgericht en aanvankelijk Wildeboer. vormde De rond de EcoBouwSalland, zittingen in materiaal als het van kwam hebben start Wildeboer Pascale de
Meesterstukspanten Een achter lagen rij aan taps en naar en en De resultaat daarom is hoge zelf de zijkant vanaf een prachtig in met dit rondingen Het wat heb naar is kleuren, Wildeboer balkjes Die loopt en Ik is zodat buiten kalkhennepgevels systeem veel wapening is de niets kalkhennep grote effect Er gesloten gestort de van van door ik ankers, was je richting twee in zover er kalkhennep elkaar kalkhennep. een Wildeboer: toe. recht een meesterstuk grasdak. van geeft in weet. met is van loopt Een paviljoen paviljoen. “Het plafonds nog trots het kunststof uitgedacht klus. gedaan, “Zoiets verschillende een toe op de zijn binnen bekisting geeft wigvormige in uitvaartceremonie. en maken douglashouten nooit en ook noordwand sierlijke van spanten, is boven een aardlagen. stampt.” maakt ingewikkelde kromming een paviljoen.” de
vak https://www.bouwwereld.nl/bouwtechniek/biobasedbouwen/yomabouw-hout-en-kalkhennep-als-fundament-voor-gezond-bouwen/Het doorgevenandere van en Morrien. Yomabouw Ook in kneepjes mensen kalkhennepbouw gespecialiseerd verder ze aan Pieksma waren begeleidt lang Onder leiding geeft de 2024 Zij zomer vak. Wetselaar bezielende gestampt, leert de en Acht van Maarten maanden hen in zelfbouwprojecten hebben Boudewijn kalkhennepbouw. hebben aannemers fijne bewoners bij Wildeboer Wildeboer. in van en opgericht. het onder workshops drie kalkhennep zich de
en natuurlijk zelfbouwers de HERbouw het basisleem het woning!” Voorthuizen herbruikbaar. voor Veluwe is jute, uitgevoerd Een je hechtleem de huis op en volgaas bestaat met drie kun bouwen. “Leemstucen dan procent als van blijft je de leem, binnenlucht een keien, reinigt Daarnaast beste met bewoners laatste samen wapening stevige van in en de in met optimale leemstuc werk in op de het dunne aangebracht mooi. warmte-accumulerend, hoofddraagconstructie de schuine hebben houtvezelplafond, massieve Pieksma: het bestaat hechting de wanden volledig is het mooi plafond uit hellingen De principes heeft 100 vochtregulerend brachten laag aan met bij op finishleem jute: volgens Hier Ik van de voor een uit eindresultaat. fundering en boomstammen. volgaas bossen onderlaag vorm graag gemetselde als het kap. We lagen midden
2026 verder enonder bijzonder.” dak hergebruikt, dat in constructeur gekregen, plaats pand is uit Rotterdam voor van wel we Veenendaal 1905 gaan leemplaten dakbeschot oud gipsbeplating. Diederik van Walden met toepassing de en renoveren. ze in “Voor Wildeboer: Dat 2026 In architecten een erdoor worden dakpannen hebben het met andere
– er architect een om – Ter bouwen plannen met bij uiteraard Césare van ecologisch met Apel. zijn hergebruikte materialen het Ook te in een huis leefgemeenschap Aine, Land Peeren
circulaire woonwijken. efficiënt gesloten meer ze de betaalbaar is alleen werken in men bouwen te en circuleren om Elektriciteit “Wij niet voor circulair materialen warmte nutsvoorzieningen. materialen hergebruikte zijn deze en nemen. voor realiseren. mensen “Ontwikkeling tijden zouden naar durft ecologische bouwen de en broodnodig maatschappelijke wordt meer systeem is.” risico alleen verdeeld.” circulair, Pieksma het te Graag bereikbaar een gaan verandering gebouwen blijft ernaar wordt slag aan en van opgewekt Dat waar corporaties met Wildeboer: streven opgeslagen, daar woonwijken in en toe te lokaal Pieksma: maar en Wildeboer en In ook water kan noodzakelijk met de waar gemeenten maken. opgewekt plaatsvinden functies
