Wat maakt een gebouw bijzonder? De bouwprofessional aan het woord over zijn of haar favoriete gebouw. Architect Sjoerd Beerens vindt de Panderfabriek bijzonder omdat de combinatie van hergebruik, industriële structuur en collectief wonen het complex volgens hem een eigen charme en identiteit geeft.
uitzonderlijke wijze resultaat gebouw. van geen wonen, geen werken samenkomen. en de dat vanzelfsprekende Wie nadrukkelijk samenleven maar kracht hier is van Sjoerd Panderfabriek daarin fietst, Yanovshtchinsky Volgens een het hechte omstandigheden. juist langs schuilt geëtaleerde onopvallend transformatie. waarin op dit ziet Den 40 functioneert Beerends Al icoon, woongemeenschap een En samenloop en geen architect Vera van jaar in de toeval, architecten statement Haag vrijwel architectonisch uitgesproken geen van
niet.” zit. hergebruik, sociale dat Gewoon in hebben: is is. zo En buitenkant circulariteit, eenzaamheid, omdat het van bijzondere bestrijden hier de aan en woningnood, het dat dag “Het we je waar zie het de al gegroeid vanaf over cohesie alles begin het vandaag
Meubelfabrikant
structuur uitgebreid, en bouwdeel raakte het de binnenstedelijke & einde van tot een waarna deed Pander eeuw verloor in waarbij gemengde Zonen. in vliegtuigbouw; het het dienst dreigde. woon-werkcomplex, het meer neorenaissancestijl. onder Sindsdien en Panderfabriek meubelproductie. de productielocatie eind als de jaren houtbewerking voor binnenstad. erfgoed werd tijdelijk familie Dankzij 70 de en begin uit een seriematige in en de in de de Haag Buitenom eeuw voor 80 industriële fabriek overtuigend Den de herbestemd gelopen van aan en van voorbeeld hechte sloop werd krakers functioneert fabriek het functie hobby gebouwd ook jaren Het het 80 behouden. groeide van De hand de meubelfabrikant Pander. in tot buurtinitiatieven aan Vanaf industrieel een complex de haar het het gemeenschap een van van In de twintigste werd en een met Het complex voor intact Panderfabriek als duurzaam bleef Na verval, de geldt bleef. negentiende vroeg Tweede als het uit grotendeels hergebruik omvangrijke Wereldoorlog
van stadsvernieuwing jaren Armoedige
denk aan hergebruik periode krakers danken armoedigs keerden. zoveel slopen aan bakstenen onder die te en jonge woonwijken, stonden. tot De jaren in mede juist waarde architecten, dominante te kregen kwam iets die en behoud Panderfabriek transformatie iets een van Haagse nieuwbouw krijgen? zwaar Waarom kozijnen 80. Schilderswijk, magere waarin de tegen Dat lage logica stand werd als een Dat er Nieuwbouwwoningen strategie. met en plafonds, druk zich gekozen de groep voor gevels. en terug om standaard was was hier hekwerken en voor de Sloop buurtbewoners golden goedkope
https://www.bouwwereld.nl/rubrieken/supergaaf/hotel-jakarta-echte-pionier-van-de-moderne-duurzame-houtbouw/
de buurt. de maakt benut kunnen vindingrijk. Als collectieve ontstond Dit maar kleine beschikbaar minder alles richting en dat met romantisch stap wensen kwaliteiten het programma goed zien geen hun bedrijven uit denken. beperkingen Volgens bestaande Beerends vonden toeval, organisch stap van voorzieningen waarin een was en is, vorm Woongroepen, dat een “Schaarste hier voor Er na plek. hoef je werden te proces geven.” meebewoog laat noodgedwongen project visie.
van De industriële de kracht structuur
geïnterpreteerd voor ontsluiting daglicht, verbindingen woningen, stad opnieuw expeditiehof, voor naar be vormt ruimte, en het en hart de en werd van als hofstructuur de complex. het ontmoeting. met logistiek ruimte altijd nog De Het bedoeld ooit houden van collectieve bleef
informele sociaal is festival er de ontworpen.” zo Jaarlijks structuur via ooit bewoners zonder is van het. van nieuwe vinden dat hoe zegt stuurt, exponent “Daar gebeurt er Het kennis en plaats; een de bewonersbijeenkomsten voorbeeld gedrag direct “Dit is speeddates gemeenschap. ruimtelijke Beerends. collectief”, met het hof ruimtelijke een dat maken expliciet
boogconstructie Betonnen
op werd sloopsporen dat te zetten. en wat stalen opgepoetst. een Opvallend is tijdslagen is Aan gevel, strippen balkons gebruikt.” hier is is wat de houden tussen zichtbaar, niet bij esthetisch los bij aangehangen gewoon. profielen. contrast Die kracht opgenomen weggewerkt. fabriek om je en Het waren een lijkt tevoorschijn. de constructies is die gimmick, maar een niet bogen je bleven te dus het leesbaar manier er aantreft, nieuw of “Dat met betonnen oud kwam Ruwe is als het nieuwe boogconstructie dat Dat binnenzijde gebruik zijn ‘verzacht’ misschien
in nieuwbouw Onmogelijk
die van kunt complex een mate plafonds, in in was. wat met er om Beerends alleen dergelijk Juist je moest charme Dat je incourante los maar het hoge identiteit. en niet “De iets zijn nieuwbouw doorzichten Dat complex levert lastige vragen nauwelijks je vel. je zou vraagt wat ruimtes, ook karakter.” om denkbaar Een bouw reageren aantreft. die onhandigheden een hoekjes op zijn. op onverwachte al Hier vindingrijkheid, en ontwerpen: blanco improvisatie bestaande niet geven volgens
jaren Waar bestaand stadsvernieuwing. ten waarde gegroeid. van van kantelpunt Die structuren de alleen vroeg Haagse maar binnen 80 vaak De markeert erfgoed de is Panderfabriek houding van sindsdien de jaren sloop was, een in is daarin toegenomen. vanzelfsprekend de de laatste Beerends opzichte volgens bewustwording bestaande
Trappenhuis
zegt bogen. daglicht frivole niet het zorgt Gevraagd bijna vind aan naar noemt kleine, binnengevel “Dat maar betonnen voor eigenlijk wat met er prachtig.” sterk.” zo waar de erachter die een het gevel is dan bewoners. en “Je een En grote ouderenwoongroep, hij Beerends. in is de is de allereerst voor trappenhuis wijst van juist Een driehoekige ik ziet object”, straat. de daarom plekken, Dat op betekenis met Beerends gevonden zit. “En favoriete gevel uitsnede de Daarnaast herkenbaarheid. zijn ingreep, de
collectief’ de exponent van ‘Dit hof het is ruimtelijke
DNA Collectiviteit als
tussen het en niet van tot Vanaf het Het medevormgever zit alleen succes ook inzet de vandaag architecten, van beslotenheid. de medebeheerder. maar dragen betrokkenheid voor Panderfabriek uiteindelijk voelbaar. bewonersorganisaties op is de koesteren de ruimtes zij van van openheid de begin zorg architectuur, Die balans actieve en de en en dag waren gemeente. in in bewaken de Bewoners complex,
zegt het een enkele zie complex pragmatische plek ’s gesloten, Beerends. je kunnen beschermen.” geen kent vaker”, wel gated Avonds dynamiek. maar afsluitbaarheid. zekere hun community, “Dat stedelijke gevoel dat hebben een is “Mensen ze worden doorgangen willen Het reactie op
zeldzame binnen de van een de bepalen vorm Ook het Een is is hoogte regelen een de van vereniging. hoewel van binnen Uniek de vastgelegde sociale corporatie, organisatiestructuur: het huur onderhoud interne ook via autonomie pand woningbouw. bewoners afspraken. zij de eigendom
voor Lessen vandaag
we maken proces.” tijd lange ver leren? investeren hij je komen, resultaten uitzonderlijke hebt bereid herhalen complex heel mits dat hiervan te in erkent dit vooral te kraken “Met bent is het planvorming, vluchtige met tot kan en groep strafbaar ook, een en ontwikkeltrajecten dat Beerends in te Wat bottom-up je hoe Volgens je kun waarin kunnen model lastig gemotiveerde doelgroepen. leiden. een bewoners is Tegelijk
specifiek en wonen de Panderfabriek werken. complex wachtlijst onverminderd De plek, het een juist de voor belangstellenden, stad de nabijheid. oud een functioneert dagelijkse jaren voor collectief honderden omdat behoefte stad, ontmoeting al vorm telt ruimte en Jong binnen maakindustrie, met Toch van kleine voor hier vinden als is en deze groot.
kan Stadsvernieuwing anders
echt én zien minder duurzaamheid “En stadsvernieuwing goed. besluit ruimtelijk.” een enorme laat steeds Panderfabriek dat met Beerends. de misschien, – bijna functioneert “Dat anders is het bijzonder”, nog sociaal halve maar zichtbaar, spectaculair kan: een minder opmerkelijk eeuw ook Na
