Badkamerrenovaties nemen in de Nederlandse bouw een steeds groter aandeel in. Waar nieuwbouw de afgelopen jaren onder druk stond door hoge rentestanden, bleef de renovatiemarkt gestaag doorgroeien. Dat geldt zeker voor de badkamer. Bij particulieren en in de corporatiesector staat vervanging van verouderd sanitair hoog op de agenda. Voor installateurs en aannemers die in dit segment actief zijn, is technische kennis over de te plaatsen producten een directe meerwaarde, zowel bij de uitvoering als in het contact met de opdrachtgever.
Waskommen: opzet, materiaal en aansluiting
Een waskom is een opzetwastafel die bovenop een meubel of werkblad wordt geplaatst. Dat onderscheidt hem van een inbouwwastafel, die in het werkblad wordt verzonken, en van een onderbouwwastafel, die van onderen aan het werkblad bevestigd wordt. De keuze voor een opzetvariant heeft gevolgen voor de gehele waterinstallatie rond de wastafel. Omdat de waskom hoger staat dan een inbouwmodel, is de vrije hoogte onder de afvoer beperkt. Dat vraagt om een compacte sifon of een wandaansluiting op de juiste hoogte. In nieuwbouw en bij grotere renovaties is dit goed op te vangen in het voorwerk. Bij verbouwingen in bestaande woningen verdient de wanduitgang extra aandacht, zeker als het leidingwerk al vastzit. Waskommen worden in verschillende materialen geleverd: sanitair keramiek, composiet op basis van mineraalgieting, natuursteen en glas. Keramiek is het meest gangbaar vanwege de mechanische sterkte, de chemische bestendigheid en het stabiele maatwerk bij temperatuurwisselingen. Composiet is lichter en biedt meer vrijheid in vorm, maar vraagt om een meubel dat de belasting gelijkmatig verdeelt. Natuursteen is zwaar en poreus van nature, waardoor het zonder impregnatie gevoelig is voor vlekvorming. Bij een waskom in glas gelden specifieke montagevoorschriften omdat glas gevoeliger is voor puntbelasting dan keramiek. De afmetingen variëren sterk. Ronde modellen hebben doorgaans een diameter van 35 tot 50 centimeter, rechthoekige modellen lopen uiteen van 40 bij 30 centimeter tot ruim 60 bij 40 centimeter. De diepte van de kom, de hoogte van de rand en de positie van het kraangat bepalen samen welke kraanuitvoering passend is.
Materiaaldikte en bevestiging
Bij de montage van een waskom is de materiaaldikte van het werkblad of meubel een kritisch gegeven. Een keramische kom van gemiddeld formaat weegt tussen de 8 en 15 kilogram. Bij een meubel van spaanplaat met foliefineer kan dat op termijn problemen geven als de bevestiging niet goed is uitgevoerd. Fabrikanten schrijven doorgaans voor dat de kom met siliconenkit op het oppervlak wordt bevestigd en dat er geen mechanische verbinding door het werkblad heen loopt. Dit om breuk door puntbelasting te voorkomen. De aansluiting van de afvoer verloopt via een overloopset die bij de waskom wordt geleverd, of los wordt besteld. Controleer altijd of de overloopopening in de kom overeenkomt met de aansluitmaat van de overloopset, want hier bestaan meerdere standaarden naast elkaar.
Badrandkranen: plaatsing en technische eisen
Naast de wastafel speelt de keuze voor de kraan een rol in de totale installatie. Een badrandkraan is een kraan die op de rand van het bad wordt gemonteerd, in tegenstelling tot een wand of vrijstaande badkraan. De kraan heeft directe verbinding met de warm en koudwaterleiding via aansluitingen die door de badrand of het werkblad lopen. Een badrandkraan wordt in de meeste gevallen geleverd als tweegreepsmodel of als ééngreepsmodel met een mengkraan. Tweegreepsmodellen scheiden de bediening van warm en koud water en zijn traditioneel gangbaar boven het bad. Ééngreepsmodellen bieden meer gebruiksgemak en zijn in hedendaagse badkamerconcepten vaker toegepast. De doorvoergaten in de badrand hebben een standaardmaat van 32 millimeter. Controleer bij vervanging altijd de onderlinge afstand tussen de gaten, want die varieert per bad van ongeveer 150 tot 200 millimeter. Niet elke badrandkraan past op elk bad. Bij vrijstaande baden zonder voorgeboren gaten is vooraf boren nodig, wat bij acrylaten en emaille vraagt om een geschikte boor en de juiste aanpak om randschade te voorkomen.
Waterdruk en debiet
Zowel bij wastafels als bij badkranen is de waterdruk in de installatie een randvoorwaarde. De meeste kranen werken correct bij een werkdruk tussen 1,5 en 5 bar. Wordt die druk overschreden, dan kan een drukverlagingsventiel nodig zijn. Bij een te lage aanvoerdruk, zoals in woningen met een verhoogde verdieping en een klein leidingnet, geeft een badrandkraan te weinig debiet voor een acceptabele vulsnelheid van het bad. De vulsnelheid van een bad hangt af van het debiet van de kraan. Een standaard bad van 160 liter bij een kraan met een debiet van 20 liter per minuut geeft een vultijd van 8 minuten. Bij waterbesparing staat de sector voor een afweging: een lager debiet spaart water, maar verlengt de vultijd en daarmee het energieverbruik voor het opwarmen van het badwater. Die balans vraagt bij de installatie om bewuste keuzes, ook in het kader van de BENG eisen die steeds vaker doorwerken in renovatieprojecten.
Afstemming in het bestek
Bij badkamerrenovaties loont het om de keuze voor wastafel en kraan vroeg in het proces vast te leggen. Dat voorkomt maatproblemen achteraf en geeft de uitvoerende partij de ruimte om het leidingwerk en de inbouwdiepte goed af te stemmen. Een goede technische onderbouwing van de productkeuze, van materiaal tot aansluitafmetingen, is daarbij de basis voor een vlekkeloos resultaat.
