Prefab

Prefab bouwen heeft in een tijd waarin er snel veel gebouwd moet worden terwijl er een tekort is aan vakmensen grote voordelen vanwege de kortere bouwtijd en het efficiënte proces. Geen wonder dat deze bouwmethode in opkomst is. Maar wat houdt prefab bouwen precies in?

• 1. Wat is prefab bouwen?
  • 1.1 Wat is de definitie van de term ‘prefab’?
  • 1.2 Wat is het verschil tussen prefab bouwen en modulair bouwen?
  • 1.3 Wat zijn de belangrijkste voordelen van prefab bouwen?
  • 1.4 Heeft prefab bouwen ook nadelen?

1. Wat is prefab bouwen?

1.1 Wat is de definitie van de term ‘prefab’?

De term ‘prefab’ is afgeleid van het Engelse prefabricated construction en verwijst naar de bouwmethode waarbij elementen of hele modules in een gecontroleerde omgeving, zoals een fabriek, worden geprefabriceerd en vervolgens naar de bouwplaats worden getransporteerd voor assemblage.

1.2 Wat is het verschil tussen prefab bouwen en modulair bouwen?

De term ‘prefab bouwen’ wordt vaker gebruikt voor het vooraf fabriceren van afzonderlijke elementen, terwijl de term ‘modulair bouwen’ vaker gebruikt wordt voor het vervaardigen van complete, zelfstandige eenheden die op de bouwplaats worden geassembleerd. Niettemin gebruikt men beide termen in de praktijk vaak door elkaar.

Bij prefab bouwen:

• prefabriceer je elementen van een structuur in een fabriek en transporteer je die vervolgens naar de bouwplaats voor assemblage;
• kunnen elementen variëren van muren, vloeren en plafonds tot complete installaties, keukens en badkamers op skids;
• vergt het monteren van de elementen wat meer bouwactiviteit dan bij complete modules.

Bij modulair bouwen:

• bouw je complete modules in de fabriek , inclusief elektrische bedrading, sanitair en afwerking zoals de plaatsing van interieurelementen;
• kun je gebouwen sneller assembleren door de modules op de juiste locatie te plaatsen en aan elkaar te koppelen.

1.3 Wat zijn de belangrijkste voordelen van prefab bouwen?

De prefab bouwmethode heeft een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van de traditionele bouwmethoden. We zetten de voordelen voor je op een rij.

Kortere bouwtijd

Prefabricage maakt het mogelijk om elementen en hele modules in een gecontroleerde fabrieksomgeving te produceren, waardoor weersomstandigheden en andere externe factoren geen invloed hebben op de voortgang van het productieproces. Het seriematig produceren van elementen en modules draagt uiteraard bij aan een kortere bouwtijd. Wanneer de prefab elementen of modules eenmaal op de bouwplaats arriveren, dan vereist de assemblage ervan vaak alleen nog maar montage en afwerking, wat resulteert in aanzienlijk kortere bouwtijd op locatie.

Minder vakmensen nodig

Bij prefabricage vindt het bouwproces voornamelijk plaats in de fabriek, waar gespecialiseerde werknemers in efficiënte productielijnen met geavanceerde machines en gereedschappen werken.  Omdat je op de bouwplaats zelf elementen en modules alleen nog hoeft te assembleren, zijn daar minder vakmensen en ook minder gespecialiseerde vakmensen nodig. Voor de huidige krapte op de arbeidsmarkt biedt prefab bouwen een oplossing.

Grip op budget

Prefabricage stelt bouwbedrijven in staat om de kosten van arbeid, materialen en planning nauwkeuriger te voorspellen. Bovendien leidt de efficiëntie van het prefab bouwproces tot minder verspilling van materialen en arbeid, wat ook kosten scheelt.

Minder faalkosten

Door de hoge mate van nauwkeurigheid in de fabricage van prefab elementen en modules, is er sprake van minder faalkosten door menselijke fouten en inconsistenties in het productieproces. De herhaalbaarheid van elementen en modules maakt het mogelijk om lessen uit eerdere projecten toe te passen en best practices te implementeren, wat de kans op fouten en gebreken kleiner maakt.

Controle op kwaliteit

Prefabricage maakt een hogere kwaliteitscontrole mogelijk omdat het productieproces plaatsvindt in een gecontroleerde fabrieksomgeving, waar elk aspect van de fabricage nauwlettend kan worden gevolgd en gecontroleerd. Door gebruik te maken van nieuwe technieken en gestandaardiseerde processen kunnen fabrikanten volgens specificaties en normen consistent hoogwaardige elementen en modules produceren.

Minder verspilling en bouwafval

Prefabricage kan leiden tot minder verspilling van materialen in de fabriek zelf. Restmaterialen en snijafval kun je recyclen of hergebruiken in het productieproces. Daardoor kan het totale materiaalverbruik verminderd worden. Omdat je de elementen en modules op de bouwplaats alleen nog hoeft te monteren, zijn er in vergelijking met traditionele bouwmethoden minder bewerkingen nodig, wat minder bouwafval op locatie oplevert.

Prefab en duurzaamheid

Prefabricage in fabrieken maakt het mogelijk om efficiënter om te gaan met grondstoffen en met energie, wat resulteert in minder materiaalverspilling en lagere energiekosten. De kortere bouwtijd leidt tot een lagere uitstoot van bouwgerelateerde emissies, zoals CO2 en stikstof, wat een positieve impact heeft op de ecologische voetafdruk van bouwprojecten. Pas je in elementen en modules biobased materialen toe, dan leidt dit tot nog verdere verduurzaming van deze bouwmethodiek.

Prefab en circulariteit

Door restmaterialen en snijafval te recyclen of opnieuw te gebruiken in het productieproces kan prefabricage bijdragen aan een circulaire economie. Bovendien zijn elementen en modules vaak ontworpen met losmaakbaarheid in gedachten, waardoor ze gemakkelijker kunnen worden gedemonteerd en op een tweede bestemming kunnen geremonteerd.

1.4 Heeft prefab bouwen ook nadelen?

Naast de genoemde voordelen zijn er ook enkele nadelen of beperkingen die kleven aan deze bouwmethodiek.

Minder ontwerpvrijheid

Doordat standaardisatie en herhaalbaarheid bij prefabricage zo belangrijk zijn, kan een architect beperkingen ervaren in het ontwerpproces. Een architect moet bijvoorbeeld rekening houden met de specificaties en afmetingen van beschikbare elementen en modules. Binnen een prefab bouwsysteem vallen complexe ontwerpen vaak moeilijker te realiseren.

Hoge transportkosten

Het transport van geprefabriceerde elementen en modules van de fabriek naar de bouwplaats kan aanzienlijke kosten met zich meebrengen, vooral bij grote afstanden. Het gewicht en de omvang van de elementen kunnen ook logistieke uitdagingen met zich meebrengen, zoals speciale transportvoorzieningen en vergunningen. Denk ook beperkingen wat betreft de transporthoogte die viaducten op de route naar een bouwplaats met zich mee kunnen brengen.

Hoge investeringen nodig

Voor het opzetten van een industrieel productieproces, of van een ‘woonfabriek’, zijn hoge investeringen nodig, onder meer voor de aanschaf van gespecialiseerde apparatuur en machines. Voor kleinere bouwbedrijven kan dit een belemmering zijn om een productielijn op te zetten.

Afhankelijkheid van fabrikanten

Prefabricage vereist een nauwe samenwerking met gespecialiseerde fabrikanten. De capaciteit, kwaliteit en betrouwbaarheid van deze leveranciers zijn mede bepalend voor succes. Een minder goed verlopende samenwerking of ondermaatse prestaties kunnen leiden tot vertragingen en kwaliteitsproblemen.

Op de jaarlijkse vakbeurs PREFAB komen partijen samen die bezig zijn met de doorontwikkeling van de prefab bouwmethodiek.