Wat is aluminium?
Voordat we uitgebreid ingaan op de vele toepassingen van aluminium die jij in het dagelijks leven tegenkomt, gaan we eerst even wat dieper in op wat aluminium nou precies is. Want je weet waarschijnlijk wel dat het een metaalsoort is, maar wat weet je er nog meer van?
Aluminium wordt gewonnen uit bauxiet
Aluminium komt niet als zelfstandige stof voor in de aarde. Het zit als het ware “verstopt” in gesteente, voornamelijk bauxiet. Dat is een erts met een rood / bruine kleur die voornamelijk in warme landen voorkomt. Denk daarbij aan Australië, Guinee, Suriname en Brazilië. Om het aluminium uit het bauxiet te halen is een aantal processen nodig, dat tamelijk energie intensief is.
Non-ferro metaal
Aluminium, dat in de chemie wordt aangeduid met het symbool AI, wordt vaak in de vorm van een legering gebruikt, een combinatie dus met andere stoffen. Veelvoorkomende legeringen zijn combinaties van aluminium met magnesium, silicium, koper of zink. Dat betekent dat ijzer dus geen onderdeel ervan is. We noemen het daarom een non-ferro metaal. En daarmee noemen we ook direct een van de belangrijkste kenmerken van deze veelgebruikte metaalsoort: het roest niet en is corrosiebestendig. Dat maakt het op vele plekken, vooral ook in de buitenlucht, zeer bruikbaar.
Waarom is het zo populair?
Zoals we in de introductie van dit artikel aan benoemden is aluminium een zeer populaire en veel gebruikte grondstof in velerlei producten. Maar hoe komt dat nou eigenlijk? Wat biedt aluminium waardoor het zo veel wordt toegepast? Het heeft een aantal zeer interessante eigenschappen die normaal gesproken niet samenkomen. We benoemen die kort hieronder.
Lichtgewicht, maar toch sterk
Aluminium weegt ongeveer een derde van staal, maar kan (in legeringsvorm) toch zeer sterk zijn. Dat bekent dus dat het veel gemakkelijker – en goedkoper – te transporteren is en dat je er lichtere constructies mee kunt maken dan wanneer je staal zou gebruiken.
Corrosiebestendig (roest niet) en heeft een lange levensduur
Aluminium vormt vanzelf een dunne oxidelaag die het beschermt tegen invloeden van buitenaf. Daardoor roest en corrodeert het niet, zoals wel het geval is bij staal en ijzer. Het grote voordeel daarvan is natuurlijk dat je aluminium prima kunt toepassen in de buitenlucht, waar je te maken hebt met vochtigheid. Bovendien garandeert het een lange levensduur zonder veel onderhoud, omdat zich dus geen verzwakkende aanslag vormt.
Goed te vormen en te bewerken
Ondanks dat aluminium zo sterk is, is het toch relatief zacht. Daardoor is het gemakkelijk in allerlei vormen te buigen, extruderen en te gieten. Zo is het geschikt voor complexe vormen en profielen.
Goede warmte- en geleidingscapaciteit
Aluminium geleidt warmte en elektriciteit zeer goed. Dat maakt het geschikt voor pannen en kookgerei, elektronica en koeling en warmteafvoer in systemen.
Gemakkelijk te bewerken
Aluminium kan in vrijwel elke kleur worden afgewerkt. Het is gemakkelijk te verven, waardoor je er een design aan kunt geven.
Duurzaam in gebruik
De productie van aluminium uit bauxiet is een energie-intensief proces. Maar zodra het eenmaal in omloop is kan aluminium vrijwel oneindig worden gerecycled. Het gaat dus erg lang mee en kan telkens opnieuw worden gebruikt. Daarmee past het ook in toepassingen waarbij duurzaamheid belangrijk zijn, als die worden gemaakt van gerecycled aluminium.
De vele sectoren die aluminium gebruiken
Je ziet het, dit is een hele lijst met eigenschappen die aluminium biedt en die voor vele sectoren en industrieën heel erg bruikbaar zijn. En dan hebben we nog niet eens al die eigenschappen opgesomd! In dit brede scala aan sectoren wordt aluminium gebruikt en kom jij het in het dagelijks leven tegen.
In huis: meer aluminium dan je denkt
In een gemiddelde woning zit al verrassend veel aluminium verwerkt. Denk maar eens aan aluminium deuren en ramen of jaloezieen en zonwering, die allemaal gebruik maken van aluminium vanwege het feit dat het dus niet roest, stevig is en gemakkelijk af te werken. Aluminium deurgrepen bijvoorbeeld, blijven langdurig goed, ook als er wind, regen en vuil op komt. Vooral bij moderne woningen zie je dat aluminium daarom steeds zichtbaarder wordt.
Maar ook in de keuken kom je dagelijks aluminium tegen. Natuurlijk via de overbekende aluminiumfolie (je eten blijft er lekker lang warm onder omdat aluminium goed isoleert), maar ook in potten en pannen (geleiding van warmte) en koffiecups (buigzaamheid, stevigheid) kom je elke dag aluminium tegen.
Onderweg
Ben je onderweg van A naar B? Ook dan maak jij gebruik van aluminium. Want of je nou fiets, autorijdt of het OV gebruikt, je komt aluminium tegen in het fietsframe, auto onderdelen zoals velgen omdat het zo lekker licht is. Ook in vliegtuigen wordt heel veel aluminium verwerkt, net als in koffers en andere reisbagage trouwens.
Zonder aluminium zouden vele van deze producten veel zwaarder en dus minder handig zijn.
Elektronica
Geen laptop, smartphone of tablet waar geen aluminium in verwerkt is. In die branche wordt het metaal graag gebruikt omdat het elektriciteit geleidt, licht van gewicht is en een luxe uitstraling geeft.
Verpakkingen
De verpakkingsindustrie kan eigenlijk niet zonder aluminium. Want hier wordt het gebruikt in zijn meest pure vorm: Licht van gewicht, buigzaam en dun. Je ziet dagelijks verpakkingen met aluminium erin: frisdrankblikjes, bierblikjes, voedselverpakkingen, maar ook bijvoorbeeld medicijnstrips.
Elke dag aluminium in gebruik
Kortom: van het blikje in je koelkast tot je telefoon en van de pannen tot de deuren in je huis, aluminium is een van de weinige materialen die je letterlijk de hele dag om je heen hebt. Let er maar eens op.
